logo

eMagazine

Brunello Cucinelli: "Quyền lực mềm" của cashmere

Brunello Cucinelli sinh năm 1953 tại Castel Rigone, một ngôi làng nhỏ ở vùng Umbria, miền Trung Italy, trong một gia đình nông dân. Tuổi thơ của ông không có những cửa hiệu xa xỉ, sàn diễn hào nhoáng hay những tấm cashmere dưới ánh đèn màu rực rỡ. Nó bắt đầu từ đất đai, mùa vụ và một đời sống mà giá trị của mỗi thứ đều gắn với công sức làm ra nó.

Ký ức ấy theo ông rất lâu. Có lẽ vì thế, khi nói về “phẩm giá con người”, Cucinelli không dùng nó như một khái niệm đẹp được tìm thấy sau thành công. Với ông, đó là một câu hỏi đã xuất hiện từ trước khi doanh nghiệp ra đời: Công việc có thể tạo ra của cải mà vẫn giữ được phẩm giá cho người làm ra nó hay không?

BRUNELLO CUCINELLI
01

Từ sợi écru đến giấc mơ “absolute luxury”

Cucinelli từng theo học ngành kỹ thuật nhưng bỏ dở. Những năm tháng tuổi trẻ ở Perugia lại đưa ông đến với triết học. Ông tìm đọc Socrates, Plato, Marcus Aurelius, Saint Benedict và các tư tưởng cổ điển, không phải để trở thành học giả, mà để tìm lời giải cho những câu hỏi theo ông suốt cuộc đời: Lao động có ý nghĩa gì? Sự giàu có nên phục vụ điều gì? Và một con người phải sống thế nào để "không đánh mất mình" trong cuộc mưu sinh?

Brunello Cucinelli cùng những người chăn dê Cashmere (loại dê chuyên cung cấp sợi   tại Mông Cổ. Ảnh tư liệu: Brunello Cucinelli.
Brunello Cucinelli cùng những người chăn dê Cashmere (loại dê chuyên cung cấp sợi tại Mông Cổ. Ảnh tư liệu: Brunello Cucinelli.

Năm 1978, ở tuổi 25, Cucinelli bắt đầu sự nghiệp kinh doanh từ một công ty nhỏ với một ý tưởng khá táo bạo vào thời điểm ấy: Đưa những gam màu đương đại vào cashmere dành cho phụ nữ.

Ông không thay đổi bản chất của cashmere - loại sợi vốn đã gắn với sự quý giá và tinh tế. Điều Cucinelli thay đổi là cách người ta nhìn về nó: Từ một chất liệu sang trọng nhưng có phần cổ điển, cashmere bước vào đời sống hiện đại với màu sắc trẻ trung hơn, giàu cảm xúc hơn và gần hơn với thời trang đương đại.

Trong hồi ức về buổi đầu lập nghiệp, Cucinelli kể rằng ông từng mua khoảng 20 kg sợi cashmere màu écru - lượng nguyên liệu chỉ đủ để làm khoảng 60 chiếc áo. Đơn hàng đầu tiên mà ông còn nhớ rõ gồm 53 chiếc.

Quy mô khi ấy rất nhỏ, nhưng đó là những bước đi đầu tiên đưa cashmere màu của Cucinelli ra ngoài nước Ý. Đức sau đó trở thành thị trường nước ngoài đầu tiên của thương hiệu, mở đầu cho hành trình quốc tế hóa mà ít ai có thể hình dung từ vài chục chiếc áo ban đầu.

Những con số khởi đầu rất nhỏ, nhưng phía sau đó là một khoảng trống thị trường mà Cucinelli đã sớm nhận ra. Với ông, giá trị của hàng xa xỉ không nhất thiết phải được thể hiện bằng logo hay sự phô bày. Nó có thể đến từ màu sắc, phom dáng, độ hoàn thiện và cảm giác mà chất liệu mang lại cho người mặc.

Từ những cuộn sợi cashmere màu écru đầu tiên, Cucinelli từng bước tạo dựng dấu ấn riêng bằng cách đưa một chất liệu truyền thống vào nhịp điệu của thời trang hiện đại, nhưng vẫn giữ trọng tâm ở tay nghề thủ công Italy. Cashmere từ đó không chỉ là nguyên liệu, mà trở thành phần cốt lõi trong nhận diện của thương hiệu - gắn với sự tinh tế, chất lượng và một cách thể hiện sự sang trọng không cần phô trương.

Cucinelli không phát minh ra cashmere. Điều ông làm là thay đổi cách loại sợi ấy được kể - bằng màu sắc, thủ công và một thứ xa xỉ hướng vào cảm giác thay vì phô bày.

BRUNELLO CUCINELLI
02

Một chiếc áo đắt ở đâu?

Cashmere là nguyên liệu quý, nhưng giá của một sản phẩm xa xỉ không thể được giải thích chỉ bằng lượng sợi. Phía sau một chiếc áo là độ hiếm của vật liệu, bàn tay người thợ, thời gian tích lũy kỹ năng và một chuỗi hoàn thiện gần như không cho phép sự cẩu thả.

Một chiếc áo cashmere, khi đặt lên bàn, thoạt nhìn không có gì quá phức tạp. Nó mềm, nhẹ, thường chỉ mang những gam màu trầm như beige, xám hay nâu. Không logo lớn, không chi tiết cố ý gây chú ý. Nếu chỉ nhìn bằng mắt, khó lý giải vì sao một món đồ tưởng như giản dị đến vậy lại có thể bước vào vùng giá của hàng xa xỉ.

Câu trả lời không nằm ở những boutique sáng đèn, mà bắt đầu từ rất xa nơi đó.

Xưởng dệt kim thủ công Artisanal Knitwear Factory tại Umbria, Italy. Ảnh: Brunello Cucinelli.
Xưởng dệt kim thủ công Artisanal Knitwear Factory tại Umbria, Italy. Ảnh: Brunello Cucinelli.

Cashmere được lấy từ lớp lông tơ mềm nằm bên dưới bộ lông của dê Hircus. Vào mùa xuân, khi thời tiết ấm dần lên, lớp lông này được thu bằng cách chải nhẹ, chủ yếu ở vùng dưới cằm và bụng. Theo Brunello Cucinelli, mỗi con dê chỉ cho khoảng 150-250 gram lông tơ mỗi năm. Sản lượng ít, trong khi yêu cầu về độ mịn và chất lượng lại rất cao, là một trong những lý do khiến cashmere trở thành nguyên liệu đắt giá.

Nhưng sự khan hiếm của nguyên liệu mới chỉ là điểm khởi đầu. Từ lớp lông tơ ban đầu đến một chiếc áo hoàn chỉnh là cả một chuỗi công đoạn, nơi phần lớn giá trị của sản phẩm không thể nhìn thấy ngay bằng mắt thường. Sợi được tuyển chọn, xử lý, kéo và dệt; từng mảnh dệt kim phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe về kích thước, độ mềm, độ ổn định và bề mặt.

Theo quy trình kiểm soát chất lượng từng được Brunello Cucinelli công bố, mỗi sản phẩm dệt kim (knitwear) phải trải qua nhiều công đoạn kiểm tra: Từ kích thước mảnh dệt, lỗi bề mặt, các điểm nối, độ hoàn thiện, độ mềm sau xử lý đến khâu là và tình trạng sản phẩm trước khi xuất xưởng.

Đến đây, giá trị của một chiếc áo không còn chỉ nằm ở sự quý hiếm của nguyên liệu, mà được tạo nên bởi tay nghề, độ chính xác và mức độ hoàn thiện trong từng công đoạn. Sợi tốt có thể mua bằng tiền, nhưng kỹ nghệ chỉ có thể tích lũy qua năm tháng. Và trong thế giới xa xỉ, chính phần thời gian không thể rút ngắn ấy mới tạo nên một giá trị khó sao chép.

Xưởng dệt kim thủ công Artisanal Knitwear Factory tại Umbria, Italy. Ảnh: Brunello Cucinelli.
Xưởng dệt kim thủ công Artisanal Knitwear Factory tại Umbria, Italy. Ảnh: Brunello Cucinelli.

Umbria từ lâu là một trong những vùng đất gắn với nghề dệt kim của Italy. Brunello Cucinelli cũng đặt phần lớn mạng lưới sản xuất thủ công của mình tại đây. Theo tài liệu dành cho nhà đầu tư của doanh nghiệp, hệ thống này hiện quy tụ khoảng 400 xưởng thủ công chuyên môn hóa, phần lớn tập trung ở Umbria, mỗi xưởng đảm nhiệm những công đoạn phù hợp với thế mạnh tay nghề riêng.

Ở đó, chất lượng không chỉ được đo bằng thông số. Một người thợ lành nghề có thể cảm nhận độ căng của sợi bằng đầu ngón tay, nhận ra một đường nối đã đủ phẳng hay bề mặt cashmere đã đạt độ mềm cần thiết. Có những kỹ năng rất khó viết thành quy trình, bởi chúng được hình thành từ hàng nghìn lần lặp lại cho đến khi kinh nghiệm gần như trở thành bản năng.

Đó là phần giá trị mà máy móc có thể hỗ trợ, nhưng khó thay thế; tiền bạc có thể đầu tư, nhưng không thể mua ngay lập tức.

Brunello Cucinelli nhận ra điều đó từ khá sớm. Khi khởi nghiệp vào năm 1978, ông không tìm cách biến cashmere thành một sản phẩm dễ tiếp cận hơn, mà đi theo hướng ngược lại: Gia tăng hàm lượng thủ công Italy và đưa chất liệu này vào thế giới mà thương hiệu gọi là “absolute luxury” - xa xỉ ở cấp độ cao nhất.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là màu sắc. Cashmere vốn gắn với những gam màu cổ điển được đưa vào bảng màu đương đại hơn, với cách xử lý trẻ và nhẹ hơn. Từ một chất liệu kín đáo, nó dần trở thành trung tâm trong ngôn ngữ thiết kế và phong cách sống mà Brunello Cucinelli xây dựng.

Bởi vậy, một chiếc áo của thương hiệu không chỉ mang trọng lượng của vài trăm gram cashmere. Trong đó còn có dấu ấn của Umbria, truyền thống dệt kim, mạng lưới những xưởng thủ công nhỏ và nhiều năm tích lũy tay nghề của những con người đứng phía sau sản phẩm.

Cách Brunello Cucinelli tổ chức sản xuất cũng phản ánh quan niệm ấy. Tại Solomeo và các cơ sở của hãng, xưởng làm việc được thiết kế với nhiều ánh sáng tự nhiên, cửa sổ lớn và sự kết nối với cảnh quan xung quanh. Doanh nghiệp gọi đó là những “nhà xưởng đẹp” - nơi sản phẩm không bị tách khỏi người làm ra nó, và người thợ cũng không bị tách khỏi môi trường sống của mình.

Ngay cả khi chiếc áo đã rời cửa hàng, câu chuyện về thời gian vẫn chưa kết thúc. Brunello Cucinelli duy trì dịch vụ sửa chữa tại Solomeo với quan niệm rằng một sản phẩm tốt phải có khả năng được chăm sóc, phục hồi và tiếp tục sử dụng trong nhiều năm, thậm chí truyền lại cho thế hệ sau.

Đó cũng là một phần lý giải sức hút của quiet luxury - sự sang trọng kín đáo. Khi logo và những dấu hiệu nhận diện được tiết chế, giá trị buộc phải nằm trong chính sản phẩm: Chất liệu, phom dáng, đường may, độ hoàn thiện và cách nó đi cùng người mặc qua thời gian.

Khi logo nhỏ đi, chất lượng phải lên tiếng. Và khi ấy, câu hỏi “Một chiếc áo đắt ở đâu?” không còn được trả lời chỉ bằng con số trên nhãn giá. Giá trị nằm trong độ hiếm của nguyên liệu, trong bàn tay người thợ và trong khoảng thời gian đủ dài để một kỹ năng trở thành bản năng.

Xa xỉ, suy cho cùng, đôi khi chính là những thứ không thể làm nhanh hơn!

Xa xỉ, trong thế giới của Cucinelli, không bắt đầu từ việc một chiếc áo có giá bao nhiêu. Nó bắt đầu từ việc có bao nhiêu giá trị đã được đặt vào chiếc áo trước khi con số ấy xuất hiện.

BRUNELLO CUCINELLI
03

Solomeo - nơi thương hiệu chọn cách thuộc về

Muốn hiểu Brunello Cucinelli, nhìn những chiếc áo là chưa đủ. Phải nhìn Solomeo - nơi một ngôi làng trung cổ trở thành phần hữu hình của triết lý kinh doanh, ký ức gia đình và cách một thương hiệu kể câu chuyện về chính mình.

Nhìn từ xa, Solomeo không gợi cảm giác đây là nơi đặt trung tâm của một thương hiệu xa xỉ toàn cầu. Ngôi làng nằm trên một ngọn đồi ở Umbria, miền Trung Italy, với mái ngói cũ, tường đá, những ô cửa nhỏ và các con đường hẹp còn giữ dấu vết của nhiều thế kỷ. Nhà thờ Saint Bartholomew có nguồn gốc từ thế kỷ XII, còn lâu đài của làng được hình thành vào cuối thời Trung cổ.

Với Brunello Cucinelli, Solomeo trước hết không phải một lựa chọn thuần túy về kinh doanh. Đây là quê hương của Federica Benda, người bạn đời của ông. Hai người kết hôn năm 1982, cũng là năm Cucinelli chuyển đến đây. Từ đó, Solomeo dần trở thành nơi đời sống gia đình, công việc và quan niệm của ông về một doanh nghiệp cùng hội tụ.

Đến giữa thập niên 1980, lựa chọn ấy rõ ràng hơn. Thay vì tìm đến một khu công nghiệp mới, Cucinelli đưa những phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh về chính ngôi làng cổ. Lâu đài được trùng tu, các công trình cũ được phục hồi, một phần hoạt động sản xuất ban đầu cũng được bố trí ngay trong không gian ấy trước khi doanh nghiệp mở rộng xuống thung lũng phía dưới.

Điều đáng chú ý là ông không tìm cách làm Solomeo trở nên mới hơn, mà chọn cách tiếp tục câu chuyện đã có từ trước.

Đằng sau lựa chọn ấy là một quan niệm Cucinelli nhiều lần nhắc tới: Con người không chỉ là người sở hữu những gì mình nhận được, mà còn có trách nhiệm gìn giữ và trao lại chúng cho thế hệ sau.

Vì thế, Solomeo dần vượt ra khỏi vai trò của một trụ sở hay địa điểm sản xuất. Ngôi làng trở thành một phần trong ngôn ngữ của thương hiệu - nơi kiến trúc, lao động, đời sống cộng đồng và sản phẩm cùng tồn tại trong một hệ giá trị thống nhất.

Ở Solomeo, thương hiệu không đơn thuần đặt nhà máy vào một vùng đất. Nó chọn cách thuộc về vùng đất ấy.

Solomeo, ngôi làng cổ tại Umbria, Italy. Ảnh: Christian Moser / Brunello Cucinelli.
Solomeo, ngôi làng cổ tại Umbria, Italy. Ảnh: Christian Moser / Brunello Cucinelli.

Solomeo vì thế không còn đơn thuần là địa chỉ đặt trụ sở. Ngôi làng trở thành một phần trong cách Brunello Cucinelli tạo dựng giá trị cho thương hiệu.

Một chiếc áo làm tại Umbria không chỉ mang nhãn “Made in Italy”. Phía sau nó là một địa danh có thật, một cộng đồng thợ thủ công, một cảnh quan và một lịch sử có thể nhận diện. Với mặt hàng xa xỉ, đó là một lợi thế quan trọng: Sản phẩm không chỉ được định giá bằng vật liệu hay kỹ thuật, mà còn bằng nguồn gốc và cảm giác về tính xác thực.

Khi chất lượng cao không còn là đặc quyền của riêng một thương hiệu, nơi chốn trở thành một lớp giá trị khác. Người mua muốn biết món đồ đến từ đâu, ai làm ra nó và vì sao vùng đất ấy có ý nghĩa. Solomeo cho Brunello Cucinelli một câu trả lời cụ thể. Nhưng giá trị của ngôi làng không dừng ở sản xuất.

Đầu những năm 2000, Cucinelli tiếp tục mở rộng đời sống của Solomeo với Quần thể Nghệ thuật, trong đó trung tâm là Nhà hát Cucinelli, mở cửa năm 2008, dành cho sân khấu, âm nhạc và múa. Bao quanh nhà hát là quảng trường, giảng đường ngoài trời, khu vườn cùng những không gian dành cho gặp gỡ, đọc sách và suy tưởng.

Một nhà hát không làm cashmere mềm hơn. Một khu vườn cũng không khiến đường may chính xác hơn. Nhưng với Cucinelli, sản phẩm chưa bao giờ tồn tại tách rời khỏi thế giới làm nên nó. Và để thế giới ấy có thể đi xa, cần nhiều hơn một dây chuyền sản xuất: Cần văn hóa, không gian và con người.

Năm 2013, Trường Nghệ thuật và Kỹ nghệ thủ công cao cấp đương đại được thành lập tại Solomeo. Tại đây, những kỹ năng như cắt may, sửa chữa sản phẩm dệt kim, làm vườn hay xây dựng thủ công được truyền trực tiếp từ những người thợ giàu kinh nghiệm cho thế hệ trẻ.

Điều đó chạm tới một trong những giá trị cốt lõi của Brunello Cucinelli. Cashmere có thể là vật liệu, nhưng tay nghề mới quyết định vật liệu ấy sẽ trở thành sản phẩm như thế nào. Sợi tốt có thể mua được; kinh nghiệm, độ chính xác và cảm giác nghề nghiệp thì phải được tích lũy qua thời gian.

Để một người thợ biết nhìn mặt vải, cảm nhận độ căng của sợi hay sửa một chiếc áo gần như không để lại dấu vết, cần nhiều năm rèn nghề. Vì thế, đào tạo thế hệ kế tiếp không chỉ là gìn giữ một truyền thống, mà còn là cách bảo đảm phần giá trị khó sao chép nhất của thương hiệu không bị đứt đoạn.

Ở đây, lý tưởng và kinh doanh gặp nhau theo một logic rất rõ: Muốn làm ra những sản phẩm khó sao chép, trước hết phải giữ được những con người sở hữu kỹ năng khó thay thế.

Và đó cũng là lý do Solomeo có giá trị vượt xa một địa chỉ sản xuất. Trong thời trang, màu sắc có thể được bắt chước, phom dáng có thể được học theo, thậm chí vẻ ngoài của “xa xỉ kín đáo” cũng có thể được tái tạo chỉ sau vài mùa. Nhưng một hệ sinh thái của tay nghề, ký ức và nơi chốn thì cần nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ, để hình thành.

Thế nhưng, để có được một Solomeo như hôm nay, cần một thứ không thể rút ngắn: Đó là thời gian. Chính thời gian tạo nên giá trị mà quảng cáo khó có thể mua được - chiều sâu. Nó hiện diện trong những bức tường đá được gìn giữ, trong nhà hát, khu vườn, những lớp học và trong tay nghề được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Bởi thế, “xa xỉ kín đáo” ở đây không có nghĩa là không có gì để kể. Ngược lại, vẻ ngoài càng tiết chế, những giá trị phía sau càng phải đủ sâu để tự lên tiếng.

Nhìn vào Solomeo cũng là nhìn thấy cấu trúc giá trị của Brunello Cucinelli: Cashmere là vật liệu, thủ công là kỹ nghệ, còn Solomeo là ký ức và nguồn gốc.

Khi những yếu tố ấy gặp nhau, một chiếc áo không còn chỉ là một món đồ để mặc. Nó mang theo một phần của vùng đất, con người và thời gian đã làm nên nó.

Solomeo vì thế không phải phần trang trí cho câu chuyện Brunello Cucinelli. Nó là bằng chứng hữu hình cho tham vọng lớn hơn của ông: Biến một thương hiệu thành một nơi chốn, và biến nơi chốn ấy thành một phần của giá trị thương hiệu.

BRUNELLO CUCINELLI
04

Phẩm giá trong “Chủ nghĩa tư bản nhân văn”

Với Cucinelli, ý niệm về phẩm giá trong lao động không bắt đầu từ một học thuyết quản trị. Nó bắt đầu từ ký ức về người cha.

Ông từng kể về những ngày cha mình trở về từ nhà máy với đôi mắt ngấn nước sau khi bị xúc phạm và hạ thấp. Ký ức ấy theo Cucinelli nhiều năm, rồi trở thành một nguyên tắc khi ông bước vào kinh doanh: Nếu một ngày xây dựng doanh nghiệp, ông muốn nơi làm việc phải trả lại cho con người cả phẩm giá đạo đức lẫn phẩm giá kinh tế.

Từ đó hình thành khái niệm mà sau này ông gọi là “Chủ nghĩa tư bản nhân văn”. Đó không phải một mô hình phủ nhận lợi nhuận. Doanh nghiệp vẫn phải tăng trưởng, cạnh tranh và tạo ra giá trị kinh tế. Nhưng con người không được trở thành phần hao mòn âm thầm phía sau những con số đẹp.

Ở Solomeo, điều đáng chú ý là Cucinelli tìm cách đưa triết lý ấy vào những chi tiết rất cụ thể của một ngày làm việc.

Theo các tài liệu của công ty, người lao động không phải chấm công nhưng vẫn tuân thủ giờ làm việc; công việc không được kéo dài sang buổi tối hay cuối tuần; doanh nghiệp đặt mục tiêu trả lương cao hơn mặt bằng chung, đặc biệt với lao động trực tiếp. Bữa trưa được dành một khoảng thời gian đủ dài, còn các xưởng làm việc được thiết kế với nhiều ánh sáng tự nhiên, cửa sổ lớn và cảnh quan bên ngoài.

Có thời điểm, Cucinelli mô tả nhịp làm việc tại Solomeo khá cụ thể: bắt đầu lúc 8 giờ, kết thúc lúc 17 giờ 30, có khoảng nghỉ trưa ở giữa và không xử lý công việc trực tuyến vào cuối tuần. Sau giờ làm, thời gian thuộc về gia đình, việc học, đời sống riêng và điều ông gọi là “thời gian cho tâm hồn”.

Thoạt nhìn, đó chỉ là cách một doanh nghiệp tổ chức nhân sự. Nhưng trong một ngành mà chất lượng sản phẩm phụ thuộc nhiều vào tay nghề, sự ổn định của con người cũng trở thành một phần của năng lực sản xuất.

Những kỹ năng tinh tế nhất không hình thành trong vài tháng. Chúng cần thời gian, sự tập trung và một môi trường đủ tốt để người thợ muốn ở lại với nghề.

Bởi vậy, chăm sóc con người ở Brunello Cucinelli không đứng ngoài logic kinh doanh. Nó nằm ngay trong logic ấy.

Cucinelli gọi người lao động là những “tâm hồn biết suy nghĩ”. Trong cách ông tổ chức doanh nghiệp, tiền lương, thời gian, môi trường làm việc, đào tạo và sự tôn trọng không phải những yếu tố tách rời. Chúng cùng trả lời một câu hỏi: Con người tạo ra giá trị cho sản phẩm thì doanh nghiệp sẽ trả lại giá trị gì cho chính họ?

Ở đây, “phẩm giá” không chỉ là một từ đẹp.

Nó đi vào cách trả lương.

Đi vào cách sử dụng thời gian.

Đi vào không gian làm việc.

Và cuối cùng, đi vào chính cách thương hiệu tạo ra sản phẩm.

Triết lý ấy cũng nối dài sang việc đào tạo thế hệ thợ trẻ tại Solomeo. Ngôi trường thủ công được thành lập năm 2013 vì thế không chỉ mang ý nghĩa văn hóa, mà còn cho thấy một logic dài hạn: Muốn những kỹ năng khó thay thế tiếp tục tồn tại, phải tạo điều kiện để có người tiếp tục học và sống được bằng nghề.

Ở điểm này, “Chủ nghĩa tư bản nhân văn” của Cucinelli không nằm bên ngoài hoạt động kinh doanh như một lớp trang trí. Nó được đặt ngay vào cách doanh nghiệp giữ người, giữ nghề và giữ chất lượng.

Và có lẽ đây mới là điểm đáng chú ý nhất: Với Brunello Cucinelli, đầu tư vào con người không phải phần đối lập với lợi nhuận. Đó là cách để giá trị có thể tồn tại lâu hơn một mùa thời trang.

Bởi sau cùng, phẩm giá không phải thứ được cộng thêm vào sản phẩm khi chiếc áo đã hoàn thành. Trong mô hình của Cucinelli, nó được đặt vào sản phẩm ngay từ cách con người làm ra chiếc áo ấy được đối xử.

BRUNELLO CUCINELLI
05

Quyền lực mềm không nằm ở một chiếc áo

Khi logo nhỏ đi, vật liệu, phom dáng và độ hoàn thiện phải lên tiếng. Với Brunello Cucinelli, quyền lực của xa xỉ không nằm ở việc khiến người khác nhận ra thương hiệu từ xa, mà ở khả năng để người mặc cảm nhận được giá trị khi đến đủ gần.

Brunello Cucinelli tại School of Men’s Tailoring ở Solomeo. Ảnh: Brunello Cucinelli.
Brunello Cucinelli tại School of Men’s Tailoring ở Solomeo. Ảnh: Brunello Cucinelli.

Có lẽ bởi luôn nhìn doanh nghiệp trong chiều dài của thời gian, Cucinelli cũng sớm chuẩn bị cho câu hỏi mà mọi thương hiệu mang tên người sáng lập rồi sẽ phải đối mặt: Điều gì xảy ra khi người sáng lập không còn đứng ở vị trí trung tâm?

Năm 2014, ở tuổi 61, ông thiết lập một quỹ tín thác (Trust) dành cho hai con gái, Camilla và Carolina, nhằm chuẩn bị cho quá trình chuyển giao thế hệ, đồng thời bảo đảm tính liên tục của doanh nghiệp và những hoạt động xã hội, văn hóa gắn với Solomeo.

Trong các tài liệu của công ty, Cucinelli từng tự gọi mình là một “người gìn giữ trong một khoảng thời gian” - cách nhìn cho thấy ông không xem doanh nghiệp như một tài sản để sở hữu vĩnh viễn, mà như một di sản cần được tiếp tục trao lại.

Cách gọi ấy đáng chú ý. Nó đặt người sáng lập không ở vị trí của một chủ sở hữu tuyệt đối, mà gần hơn với vai trò của người tiếp nhận, gìn giữ và rồi trao lại một di sản.

Đến năm 2026, Brunello Cucinelli vẫn giữ vai trò Chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc sáng tạo, trong khi Camilla và Carolina đã tham gia sâu vào hoạt động của doanh nghiệp. Sự chuyển giao, vì thế, không diễn ra như một khoảnh khắc bàn giao, mà được chuẩn bị từng bước ngay khi người sáng lập vẫn còn trực tiếp dẫn dắt thương hiệu.

Cách nhìn ấy cũng nhất quán với những gì Cucinelli đã làm ở Solomeo: phục hồi thay vì thay thế, tiếp nối thay vì bắt đầu lại từ đầu.

Ngôi làng có trước ông. Những kỹ nghệ thủ công có trước ông. Cashmere cũng đã được con người sử dụng từ rất lâu trước khi cái tên Brunello Cucinelli trở thành một thương hiệu toàn cầu.

Một doanh nhân có thể xây dựng công ty, đặt tên mình lên thương hiệu và tạo nên một hệ giá trị. Nhưng không ai thực sự làm chủ được thời gian. Điều mỗi thế hệ có thể làm là nhận lấy những gì đã có, bổ sung vào đó phần giá trị của mình, rồi quyết định sẽ trao lại chúng cho người đến sau trong trạng thái nào.

Ở điểm này, câu chuyện Brunello Cucinelli gần như quay trở lại nơi nó bắt đầu: từ ký ức về phẩm giá của người lao động đến chiếc áo cashmere đầu tiên; từ Solomeo đến những cửa hàng trên khắp thế giới; rồi từ một doanh nghiệp mang tên người sáng lập đến câu hỏi làm sao để thương hiệu có thể sống lâu hơn chính người ấy.

Và có lẽ đó mới là “quyền lực mềm” của Brunello Cucinelli.

Không nằm ở một logo dễ nhận ra hay một mức giá gây chú ý, mà ở khả năng khiến người ta tin vào cả thế giới phía sau sản phẩm - từ chất liệu, tay nghề, nơi chốn đến cách thương hiệu đối xử với con người. Khi những giá trị ấy đủ sâu và đủ nhất quán, một chiếc áo không chỉ được mua để mặc; nó còn trở thành cách người sở hữu bước vào một hệ giá trị mà thương hiệu đã bền bỉ xây dựng qua thời gian.

Không cần nói quá lớn để người khác biết mình có giá trị. Chỉ cần giá trị đủ sâu để khi chạm vào, người ta nhận ra.