Xuất khẩu 2.244 tấn hồ tiêu trong tháng 7/2026, chiếm 9,9% tổng lượng xuất khẩu của cả nước, Phúc Sinh tiếp tục nằm trong nhóm doanh nghiệp có quy mô xuất khẩu lớn của ngành hồ tiêu. Từ kết quả này có thể nhìn rõ hơn chiến lược mà doanh nghiệp theo đuổi trong nhiều năm: Kiểm soát vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến và thích ứng với những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh Group cho biết, theo số liệu thống kê xuất khẩu hồ tiêu tháng 7/2026 của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), Phúc Sinh xuất khẩu 2.244 tấn hồ tiêu, chiếm 9,9% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam.

Sản lượng này tăng 50% so với cùng kỳ năm 2025 và đưa Phúc Sinh đứng đầu các doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu trong tháng 7.

Nếu chỉ xét trong một tháng, đây trước hết là một chỉ báo về quy mô xuất khẩu. Tuy nhiên, với một doanh nghiệp hoạt động hơn 25 năm trong lĩnh vực nông sản, những con số trên cũng cho thấy khả năng duy trì nguồn hàng, tổ chức chế biến và đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Theo Phúc Sinh, sản phẩm của doanh nghiệp hiện được xuất khẩu tới hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và các thị trường tại Trung Đông.

Việc tiếp cận nhiều thị trường đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải xử lý đồng thời nhiều yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và kiểm soát chuỗi cung ứng.

Đây cũng là vấn đề chung mà các doanh nghiệp nông sản Việt Nam đang phải đối mặt khi thị trường xuất khẩu ngày càng chuyển từ yêu cầu về số lượng sang chất lượng và khả năng chứng minh nguồn gốc sản phẩm.

Từ xuất khẩu đến kiểm soát chuỗi cung ứng

Phúc Sinh khởi đầu từ hoạt động kinh doanh và xuất khẩu nông sản. Qua quá trình phát triển, doanh nghiệp mở rộng sang vùng nguyên liệu, thu mua, chế biến và kiểm soát chất lượng.

Thay đổi này phản ánh một xu hướng khá rõ trong ngành nông sản: doanh nghiệp xuất khẩu khó duy trì lợi thế nếu chỉ đóng vai trò trung gian thu mua và bán hàng.

Đối với hồ tiêu, cà phê và nhiều loại nông sản khác, chất lượng của sản phẩm cuối cùng phụ thuộc lớn vào khâu sản xuất ban đầu.

Theo doanh nghiệp, Phúc Sinh hiện phối hợp với các hộ nông dân tại vùng nguyên liệu để kiểm soát quy trình canh tác và chất lượng sản phẩm trước khi đưa vào chế biến.

Mô hình liên kết này giúp doanh nghiệp có điều kiện kiểm soát nguyên liệu tốt hơn, đồng thời phục vụ yêu cầu truy xuất nguồn gốc của khách hàng.

Ông Phan Minh Thông cho rằng cạnh tranh trên thị trường quốc tế ngày càng ít phụ thuộc vào lợi thế giá rẻ.

Quan điểm này cũng phần nào lý giải việc Phúc Sinh tập trung nhiều hơn vào việc kiểm soát toàn bộ chuỗi sản xuất thay vì chỉ mở rộng lượng hàng xuất khẩu.

Chế biến sâu và khoảng cách về giá trị

Một trong những vấn đề tồn tại lâu nay của nông sản Việt Nam là giá trị tạo ra ở khâu sản xuất nguyên liệu thường thấp hơn đáng kể so với các khâu chế biến, phân phối và xây dựng thương hiệu.

Xuất khẩu nhiều vì thế chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp hoặc người sản xuất giữ được phần lớn giá trị của sản phẩm.

Phúc Sinh đang tìm cách xử lý bài toán này bằng việc đầu tư thêm vào chế biến.

Theo doanh nghiệp, các nhà máy được đầu tư nhằm đáp ứng những tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm soát quy trình sản xuất. Ngoài hồ tiêu, Phúc Sinh phát triển hoạt động chế biến cà phê và một số sản phẩm mang thương hiệu K COFFEE.

Doanh nghiệp cũng đã đầu tư Nhà máy chế biến cà phê Arabica tại Sơn La và Trung tâm sản xuất, chế biến nông sản xuất khẩu tại Đắk Nông.

Những dự án này cho thấy hướng dịch chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu sang tăng tỷ trọng sản phẩm qua chế biến.

Ông Phan Minh Thông nhìn nhận chế biến là khâu quan trọng nếu doanh nghiệp Việt muốn giữ lại nhiều giá trị hơn từ nông sản.

Đây cũng là vấn đề vượt ra ngoài phạm vi một doanh nghiệp.

Trong nhiều ngành hàng nông nghiệp, khả năng chế biến, phát triển sản phẩm và tiếp cận trực tiếp thị trường tiêu dùng quyết định phần giá trị doanh nghiệp có thể giữ lại trong chuỗi.

Khi tiêu chuẩn trở thành một phần của năng lực cạnh tranh

Bên cạnh quy mô và giá thành, tiêu chuẩn đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng trong hoạt động xuất khẩu nông sản.

Theo Phúc Sinh, doanh nghiệp áp dụng một số hệ thống tiêu chuẩn quốc tế như Rainforest Alliance (RA), BRCGS và các quy trình kiểm soát đối với nguyên liệu, chế biến và thành phẩm.

Những tiêu chuẩn này liên quan trực tiếp đến yêu cầu về an toàn thực phẩm, nguồn gốc sản phẩm và quá trình sản xuất.

Với các doanh nghiệp xuất khẩu sang nhiều thị trường, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn không còn là yếu tố bổ sung mà ảnh hưởng trực tiếp tới việc có thể tiếp tục bán hàng hay không.

Điều này đặc biệt rõ khi các nước nhập khẩu ngày càng quan tâm tới nguồn gốc nguyên liệu, phương thức sản xuất và tác động môi trường của sản phẩm.

Phúc Sinh cho biết doanh nghiệp đã triển khai một số nội dung liên quan tới ESG - môi trường, xã hội và quản trị - trong hơn một thập kỷ, tập trung vào tiết kiệm năng lượng, sử dụng tài nguyên và các hoạt động tại vùng nguyên liệu.

Ông Phan Minh Thông cho rằng ESG cần được nhìn dưới góc độ yêu cầu thị trường hơn là một xu hướng truyền thông.

Theo doanh nghiệp, việc triển khai các chương trình phát triển bền vững cũng giúp Phúc Sinh tiếp cận sự hợp tác của một số tổ chức tài chính quốc tế.

Từ sản lượng đến giá trị

Việc Phúc Sinh xuất khẩu 2.244 tấn hồ tiêu trong tháng 7/2026 cho thấy quy mô hoạt động của doanh nghiệp trong ngành hàng này.

Nhưng nếu nhìn dài hạn, câu chuyện đáng chú ý hơn nằm ở cách một doanh nghiệp xuất khẩu nông sản chuyển từ cạnh tranh bằng sản lượng sang cạnh tranh bằng khả năng kiểm soát chuỗi và tạo giá trị.

Trong khi đó, phát triển sản phẩm mang thương hiệu riêng là bước tiếp theo nếu doanh nghiệp muốn giảm dần sự phụ thuộc vào mô hình xuất khẩu nguyên liệu.

Với Phúc Sinh, quá trình này vẫn đang tiếp diễn.

Kết quả xuất khẩu hồ tiêu tháng 7 là một chỉ số tích cực, nhưng không phải thước đo duy nhất về vị thế của doanh nghiệp.

Quan trọng hơn là khả năng duy trì chất lượng, giữ thị trường, tăng tỷ trọng chế biến và tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một đơn vị nông sản.

Đó cũng là bài toán chung của ngành nông nghiệp Việt Nam: không chỉ bán được nhiều hơn, mà phải từng bước giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất và thương mại toàn cầu.

Thực hiện: Nguyễn Đức - Thủy Tiên