Khép lại sau 3 ngày diễn ra tại Hà Nội, Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII (SV-Startup 2026) ghi nhận 880 dự án tham gia, 135 dự án vào vòng chung kết và 15 dự án đạt giải Nhất.

Sự kiện năm nay diễn ra trong bối cảnh lần đầu triển khai Chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035" theo Quyết định số 336/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, qua đó đặt hoạt động khởi nghiệp học đường vào vị trí trọng tâm trong phát triển nguồn nhân lực.

Thông điệp này đã được xác định xuyên suốt ngay từ lễ khai mạc, khi Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh việc hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà là nhiệm vụ mang tính chiến lược quốc gia, gắn với xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuẩn bị lực lượng nhân lực trẻ cho giai đoạn phát triển mới.

Sau 8 năm triển khai Đề án hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp, nhận thức và tư duy đổi mới sáng tạo trong học sinh, sinh viên đã có chuyển biến rõ nét. Nhiều ý tưởng được phát triển thành sản phẩm mẫu, được thử nghiệm và từng bước tiếp cận thị trường. Hệ sinh thái khởi nghiệp cũng ngày càng mở rộng với sự tham gia của doanh nghiệp, quỹ đầu tư, chuyên gia và các tổ chức hỗ trợ.

Trong khuôn khổ Ngày hội, hàng trăm gian trưng bày dự án, các phiên kết nối đầu tư, hội thảo chuyên đề và hoạt động tư vấn khởi nghiệp được tổ chức đồng bộ, thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh, sinh viên, doanh nghiệp và chuyên gia, góp phần thúc đẩy kết nối thực chất giữa ý tưởng và thị trường.

Hình thành hệ sinh thái "3 nhà"

Cùng với định hướng chiến lược, SV-Startup 2026 cho thấy rõ yêu cầu đổi mới vai trò của giáo dục trong hệ sinh thái khởi nghiệp.

Tại lễ khai mạc, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo đã Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, trong bối cảnh yêu cầu phát triển mới, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong nhà trường không còn là hoạt động bổ trợ, mà là một phương thức giáo dục nhằm hình thành năng lực phát hiện vấn đề, thiết kế giải pháp và tổ chức thực hiện trong thực tiễn.

Từ đó, giáo dục được đặt trước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà trường trở thành nền tảng kết nối giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Nhà nước, trong đó các cơ sở giáo dục được định vị là "hạ tầng chiến lược", nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và từng bước thương mại hóa.

Cùng với đó, vai trò của nhà giáo cũng có sự thay đổi, từ người truyền đạt kiến thức sang tham gia vào quá trình tạo ra giá trị, trở thành những "tác nhân kinh tế tri thức".

Thực tế tại Ngày hội cho thấy các hoạt động kết nối doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư được tăng cường, qua đó tạo điều kiện để các dự án tiếp cận nguồn lực, hoàn thiện sản phẩm và định hình hướng phát triển sau cuộc thi.

Đáng chú ý, doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo và phát triển dự án. Không chỉ đóng vai trò đồng hành, nhiều đơn vị bước đầu đề xuất các bài toán từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh, phối hợp cùng nhà trường hướng dẫn sinh viên xây dựng giải pháp, thử nghiệm sản phẩm và đánh giá khả năng ứng dụng. Cách tiếp cận này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thị trường, đồng thời nâng cao tính khả thi của các dự án ngay từ giai đoạn đầu.

Ở góc độ quản lý, cơ quan nhà nước đang từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ khởi nghiệp trong nhà trường, từ phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo, hỗ trợ tài chính đến định hình hành lang pháp lý cho hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Việc tăng cường kết nối giữa hệ sinh thái khởi nghiệp học đường và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia cũng mở ra thêm cơ hội để các dự án tiếp cận nguồn lực và mở rộng quy mô.

Bên cạnh đó, hoạt động cố vấn và huấn luyện khởi nghiệp được đẩy mạnh với sự tham gia của chuyên gia, doanh nhân và nhà đầu tư. Đây được xem là mắt xích quan trọng, giúp các nhóm dự án hoàn thiện mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị, chiến lược thị trường và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn vận hành của doanh nghiệp trong thực tế.

Các dự án đi sâu vào ứng dụng, định hình năng lực cạnh tranh trên thị trường 

SV-Startup 2026 thu hút 880 dự án thuộc nhiều lĩnh vực như công nghiệp – chế tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM; nông nghiệp, môi trường, năng lượng; giáo dục, y tế và các mô hình kinh doanh tạo tác động xã hội.

Trong số này, 135 dự án được lựa chọn vào vòng chung kết và 15 dự án xuất sắc được trao giải Nhất, cùng 30 giải Nhì, 55 giải Ba và 34 giải Khuyến khích.

Bên cạnh quy mô, chất lượng dự án năm nay được đánh giá có bước chuyển rõ rệt khi nhiều nhóm đã tiếp cận theo hướng phát triển sản phẩm hoàn chỉnh thay vì dừng ở ý tưởng. Các dự án không chỉ trình bày giải pháp mà còn phải chứng minh tính khả thi thông qua dữ liệu thử nghiệm, mô hình vận hành và phản hồi từ người dùng.

Một điểm đáng chú ý là xu hướng tích hợp công nghệ số vào hầu hết các lĩnh vực. Từ các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích hành vi người dùng, tối ưu hóa quy trình sản xuất, đến các nền tảng số hóa dịch vụ giáo dục, y tế, nhiều dự án đã thể hiện rõ khả năng thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số và nhu cầu thị trường.

Ở lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, các dự án tập trung vào bài toán phát triển bền vững, như giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và kiểm soát chất lượng sản phẩm thông qua công nghệ. Trong khi đó, nhóm dự án kinh doanh tạo tác động xã hội hướng đến giải quyết các vấn đề cộng đồng, gắn với mục tiêu phát triển bao trùm và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Quy trình chấm thi cũng được thiết kế theo hướng tiệm cận tiêu chuẩn đánh giá đầu tư, trong đó các tiêu chí về tính đổi mới sáng tạo, khả năng mở rộng thị trường, mô hình tài chính và năng lực đội ngũ được xem xét đồng thời. Việc tăng cường phản biện trực tiếp giữa Ban Giám khảo và các nhóm dự án góp phần làm rõ điểm mạnh, điểm hạn chế cũng như tiềm năng phát triển của từng ý tưởng.

Đáng chú ý, nhiều dự án đã bước đầu hình thành lộ trình phát triển sau cuộc thi, bao gồm kế hoạch hoàn thiện sản phẩm, chiến lược tiếp cận thị trường và định hướng gọi vốn. Điều này cho thấy cuộc thi không chỉ dừng ở việc tìm kiếm ý tưởng mà đang từng bước trở thành “bệ phóng” cho các dự án khởi nghiệp tiếp cận hệ sinh thái đổi mới sáng tạo một cách thực chất.

Từ sân chơi ý tưởng đến hành trình tạo giá trị thực tiễn

Các dự án năm nay cho thấy xu hướng rõ rệt khi tập trung vào ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong giáo dục, cùng các giải pháp nông nghiệp bền vững và mô hình kinh doanh hướng tới tác động xã hội.

Điểm đáng chú ý của SV-Startup 2026 là định hướng “làm thật - thi thật” được áp dụng xuyên suốt. Các dự án không chỉ dừng ở ý tưởng mà phải có sản phẩm thử nghiệm, có minh chứng vận hành, có phản hồi từ người dùng và thể hiện khả năng ứng dụng trong thực tiễn.

Theo Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên Hoàng Đức Minh, việc coi trọng sản phẩm, kết quả thử nghiệm và tính ứng dụng đã góp phần nâng cao chất lượng thực chất của các dự án, đồng thời tăng cường kết nối giữa các đội thi với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp.

Ở góc độ chuyên môn, đại diện Ban Giám khảo Nguyễn Hữu Cường cho biết quy trình chấm thi được thực hiện theo hướng khoa học, công tâm, dựa trên minh chứng và tăng cường phản biện trực tiếp, qua đó bảo đảm đánh giá đúng năng lực và tính khả thi của từng dự án. Nhiều dự án đã có mô hình mẫu, kết quả thử nghiệm và định hướng phát triển rõ ràng, cho thấy sự dịch chuyển từ tư duy ý tưởng sang tư duy sản phẩm.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn chụp ảnh cùng các em học sinh, sinh viên tham gia Ngày hội (ảnh 1, trên) và các hình ảnh tại Lễ bế mạc SV-Startup 2026. Ảnh: Moet.gov.vn

Phát biểu tại lễ bế mạc, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh yêu cầu giáo dục phải đào tạo những con người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và có khả năng tạo ra giá trị mới cho xã hội. Theo đó, các dự án sau cuộc thi cần tiếp tục được hoàn thiện, thử nghiệm trong môi trường thực tế, chủ động kết nối nguồn lực để phát triển bền vững.

Từ định hướng này, cuộc thi không chỉ là nơi lựa chọn ý tưởng mà còn đặt ra yêu cầu nối dài hành trình phát triển của mỗi dự án sau khi kết thúc. Việc tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, tham gia các chương trình ươm tạo, kết nối đầu tư và từng bước tiếp cận thị trường sẽ là thước đo thực chất đối với hiệu quả của khởi nghiệp học đường.

Tại sự kiện, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng phát động Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ IX, qua đó tiếp tục mở rộng hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp trong nhà trường và duy trì mạch phát triển liên tục cho các ý tưởng sáng tạo.