Áp dụng lãi suất huy động không đúng niêm yết bị phạt tới 40 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định liên quan đến hoạt động nhận tiền gửi, huy động vốn, mua bán trái phiếu doanh nghiệp, kinh doanh vàng, ngoại hối cũng như góp vốn, mua cổ phần của các tổ chức tín dụng. Nghị định được đánh giá là bước cụ thể hóa quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương, kỷ luật thị trường tiền tệ – ngân hàng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và bảo đảm an toàn hệ thống.

Siết chặt vi phạm trong hoạt động nhận tiền gửi, huy động vốn

Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về nhận tiền gửi sẽ bị xử phạt ở mức khá cao, dao động từ 20 triệu đến 150 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Cụ thể, hành vi nhận tiền gửi, chi trả tiền gửi không đúng thủ tục theo quy định của pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 20 – 40 triệu đồng. Trong khi đó, hành vi nhận tiền gửi không đúng đối tượng theo quy định của pháp luật bị áp dụng mức phạt nặng hơn, từ 100 – 150 triệu đồng.

Đáng chú ý, đối với hoạt động huy động vốn, Nghị định quy định phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng đối với hành vi niêm yết lãi suất huy động vốn, mức phí cung ứng dịch vụ không rõ ràng, gây nhầm lẫn cho khách hàng. Trường hợp áp dụng lãi suất huy động vốn hoặc mức phí cung ứng dịch vụ không đúng mức đã niêm yết, mức phạt được nâng lên từ 20 – 40 triệu đồng.

Quy định này được xem là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm chấn chỉnh tình trạng niêm yết một đằng, áp dụng một nẻo, bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động huy động vốn của các tổ chức tín dụng, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của người gửi tiền.

Xử phạt nghiêm vi phạm trong kinh doanh vàng

Đối với hoạt động kinh doanh vàng, Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định phạt cảnh cáo đối với các hành vi: mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng; sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.

Trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần, các hành vi này bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng. Mức phạt tương tự cũng được áp dụng đối với hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, phạt tiền từ 30 – 50 triệu đồng đối với các hành vi: không niêm yết công khai giá mua, giá bán vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ; sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ mà không công bố tiêu chuẩn áp dụng, không ghi nhãn hàng hóa; sản xuất vàng miếng mà không công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng của sản phẩm, không ghi nhãn hàng hóa theo quy định.

Quy định rõ mức phạt với vi phạm ngoại hối

Trong lĩnh vực ngoại hối, Nghị định quy định phạt cảnh cáo đối với hành vi mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau hoặc mua, bán tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ, với điều kiện giá trị ngoại tệ dưới 1.000 đôla Mỹ.

Nếu giá trị ngoại tệ từ 1.000 đến dưới 10.000 đôla Mỹ, mức phạt là 10 – 20 triệu đồng; từ 10.000 đến dưới 100.000 đôla Mỹ bị phạt 20 – 30 triệu đồng; và từ 100.000 đôla Mỹ trở lên bị phạt 80 – 100 triệu đồng.

Việc ban hành nghị định này được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ – ngân hàng, nâng cao tính minh bạch, an toàn của thị trường, đồng thời tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn cho hoạt động của các tổ chức tín dụng trong thời gian tới.

Quy định cụ thể về xử phạt trong mua bán trái phiếu doanh nghiệp

Nghị định 340/2025/NĐ-CP cũng dành dung lượng đáng kể để quy định xử phạt đối với các vi phạm trong hoạt động mua, bán trái phiếu doanh nghiệp – lĩnh vực từng tiềm ẩn nhiều rủi ro trong thời gian qua.

Theo đó, phạt tiền từ 15 – 30 triệu đồng đối với hành vi không theo dõi, giám sát việc sử dụng tiền thu từ phát hành trái phiếu của doanh nghiệp. Hành vi không sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt khi thực hiện thanh toán trong hoạt động mua, bán trái phiếu bị phạt từ 30 – 50 triệu đồng.

Đặc biệt, Nghị định quy định mức phạt từ 100 – 150 triệu đồng đối với một loạt hành vi vi phạm nghiêm trọng, bao gồm:

Không thẩm định trái phiếu doanh nghiệp để xem xét quyết định mua trái phiếu;

Mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành với mục đích cơ cấu lại các khoản nợ, góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp khác hoặc tăng quy mô vốn hoạt động;

Chi nhánh ngân hàng nước ngoài mua trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền;

Bán trái phiếu doanh nghiệp cho công ty con của chính mình, trừ trường hợp tổ chức tín dụng là bên nhận chuyển giao bắt buộc;

Mua trái phiếu doanh nghiệp khi doanh nghiệp phát hành đã thay đổi mục đích sử dụng vốn trước thời điểm mua, trong khi doanh nghiệp phát hành không được xếp hạng ở mức cao nhất theo quy định xếp hạng tín dụng nội bộ của tổ chức tín dụng tại thời điểm gần nhất.

Nghị định nêu rõ, mức phạt tiền được quy định là mức áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ gấp 2 lần mức phạt đối với cá nhân.

Riêng đối với cá nhân làm việc tại quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, đơn vị phụ thuộc của các tổ chức này, mức phạt tiền chỉ bằng 10% mức phạt quy định. Đối với tổ chức là quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, mức phạt tiền bằng 2 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân làm việc tại các đơn vị này.

Cách quy định này nhằm bảo đảm tính phù hợp, tương xứng với quy mô và đặc thù hoạt động của từng loại hình tổ chức tín dụng.

Nghị định số 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 9/2/2026.