Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về người Việt Nam ở nước ngoài

Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 cùng các văn bản chỉ đạo trước đây của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về lĩnh vực này.

Theo Bộ Chính trị, sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết 36, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã có nhiều chuyển biến căn bản. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài hiện có hơn 6,5 triệu người, sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao trong cộng đồng ngày càng tăng, với độ tuổi trẻ hơn. Một số người đã giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị nước sở tại.

Phần lớn kiều bào hội nhập tốt, duy trì bản sắc văn hóa, hướng về quê hương và đóng góp vào quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các nước. Tuy nhiên, địa vị pháp lý và đời sống của người Việt tại một số địa bàn còn khó khăn; việc huy động nguồn lực kiều bào chưa tương xứng với tiềm năng; cơ chế phối hợp liên ngành có lúc chưa đồng bộ.

Chuyển từ vận động sang đồng hành, kiến tạo

Nghị quyết 23 tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời là một trong những nguồn lực chiến lược góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia.

Kiều bào được xác định là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, có thể trực tiếp tham gia sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Bộ Chính trị yêu cầu nâng tầm tư duy trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài, chuyển từ vận động, tập hợp và chăm lo sang đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực kiều bào tham gia sâu hơn vào quá trình hội nhập và phát triển đất nước.

Đảng, Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng, phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn cho người Việt Nam ở nước ngoài.

Chính sách đại đoàn kết được thực hiện không phân biệt dân tộc, tôn giáo, xuất thân hay địa vị xã hội. Nhà nước trân trọng, lắng nghe các ý kiến đóng góp, kể cả quan điểm khác biệt, với điều kiện không phương hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.

Tinh thần hòa hợp dân tộc, xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ và hướng tới tương lai tiếp tục được nhấn mạnh.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, hội nhập sâu rộng, phát triển ổn định; giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa và phát huy vai trò “đại sứ văn hóa” tại nước sở tại.

Tạo thuận lợi về quốc tịch, nhà ở và đầu tư

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và phục vụ tốt hơn.

Bộ Chính trị yêu cầu nghiên cứu các chính sách đột phá nhằm thu hút chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài.

Các cơ quan cần tạo thuận lợi trong giải quyết vấn đề quốc tịch, nhà ở, đầu tư; tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ công dành cho kiều bào.

Nghị quyết cũng đề ra việc hoàn thiện cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia tích cực, có trách nhiệm vào đời sống chính trị, kinh tế và xã hội trong nước.

Kiều bào có thể được tạo điều kiện trở thành thành viên của một số tổ chức chính trị - xã hội; đóng góp ý kiến xây dựng chính sách; tham gia các chương trình phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các cơ quan chức năng được yêu cầu tăng cường phối hợp với chính quyền sở tại, hỗ trợ cộng đồng người Việt có địa vị pháp lý ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn và duy trì bản sắc văn hóa.

Nghị quyết khuyến khích việc vận động các nước có đông người Việt công nhận cộng đồng người Việt là dân tộc thiểu số hoặc bộ phận cấu thành hợp pháp, lâu dài tại nước sở tại.

Hoạt động của các hội đoàn, mạng lưới người Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục được củng cố theo hướng đoàn kết, tự chủ và tăng khả năng kết nối với trong nước. Nhà nước xem xét hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động hướng về quê hương và các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Công tác bảo hộ công dân, tư vấn và hỗ trợ pháp lý cũng được yêu cầu nâng cao hiệu quả, nhất là trong các tình huống khẩn cấp.

Việt Nam sẽ thúc đẩy ký kết các điều ước, thỏa thuận quốc tế về an ninh, tương trợ tư pháp, dẫn độ, phòng chống tội phạm, di cư trái phép và mua bán người, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, kiều bào.

Thu hút chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ cao

Bộ Chính trị yêu cầu đẩy mạnh kết nối đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học và nhân tài người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học.

Chính sách đãi ngộ cần bảo đảm môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền, cho phép chuyên gia tham gia lâu dài tại Việt Nam hoặc đóng góp linh hoạt từ xa.

Các công trình, sáng kiến và sản phẩm có giá trị của người Việt Nam ở nước ngoài cần được tôn vinh, tiếp nhận và sử dụng hiệu quả trong quá trình phát triển đất nước.

Với cộng đồng doanh nhân, nghị quyết yêu cầu tạo thuận lợi để đầu tư, sản xuất, kinh doanh, chuyển giao công nghệ và tham gia các chuỗi cung ứng. Các mạng lưới hợp tác, trung tâm đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp giữa Việt Nam với thế giới được khuyến khích hình thành.

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng được kỳ vọng tham gia xây dựng hình ảnh, nâng cao vị thế quốc gia, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Nhà nước sẽ xây dựng, liên thông cơ sở dữ liệu về người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời tổ chức định kỳ các diễn đàn và cơ chế đối thoại để tiếp nhận sáng kiến, đề xuất của kiều bào.

Hỗ trợ dạy và học tiếng Việt

Nghị quyết yêu cầu đổi mới phương thức nghiên cứu, giảng dạy, tôn vinh tiếng Việt; vận động các nước có đông người Việt đưa tiếng Việt vào chương trình giáo dục.

Đội ngũ giáo viên dạy tiếng Việt trong cộng đồng sẽ được hỗ trợ kinh phí, đào tạo chuyên môn và nghiệp vụ.

Nhà nước cũng khuyến khích người Việt Nam ở nước ngoài phát huy vai trò “đại sứ văn hóa”, “đại sứ hữu nghị”, giới thiệu hình ảnh đất nước và con người Việt Nam tại nước sở tại.

Thế hệ trẻ kiều bào sẽ được tạo điều kiện tham gia các chương trình về nguồn, học tập, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, tình nguyện và giao lưu nhân dân. Công nghệ số được đẩy mạnh để cộng đồng ở nước ngoài dễ dàng tiếp cận tài nguyên tri thức, lịch sử và văn hóa Việt Nam.

Trong lĩnh vực thông tin, tuyên truyền, nghị quyết xác định người Việt Nam ở nước ngoài là chủ thể trực tiếp tham gia quảng bá hình ảnh đất nước, truyền tải thông tin khách quan, chính xác về tình hình phát triển và vị thế của Việt Nam.

Nhà nước sẽ có cơ chế hỗ trợ, tập huấn, bồi dưỡng để kiều bào tham gia công tác thông tin, tuyên truyền trên các nền tảng số.

Bộ Ngoại giao được giao làm cơ quan đầu mối tham mưu chiến lược, điều phối và thống nhất quản lý nhà nước về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trực tiếp triển khai nhiệm vụ tại địa bàn.

Đảng ủy Chính phủ có trách nhiệm chỉ đạo khẩn trương thể chế hóa nghị quyết thành các cơ chế, chính sách và xây dựng chương trình hành động. Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo rà soát, hoàn thiện pháp luật, trong khi Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nghiên cứu hướng dẫn việc người Việt Nam ở nước ngoài trở thành thành viên của một số tổ chức chính trị - xã hội trong nước.