Bộ Tài chính ban hành Thông tư 08, cho phép nhà đầu tư ngoại đặt lệnh qua môi giới toàn cầu

Thông tư số 08/2026/TT-BTC có hiệu lực ngay từ ngày ký (03/02/2026), sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư 96, 120 và 121 trước đó. Dưới đây là 4 điểm mới mang tính đột phá của Thông tư.

Cho phép giao dịch không cần tài khoản trực tiếp tại Việt Nam

Điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư là bổ sung phương thức giao dịch mới. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) được phép thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để đặt lệnh tới các công ty chứng khoán (CTCK) trong nước mà không bắt buộc phải mở tài khoản giao dịch trực tiếp tại CTCK trong nước.

Quy định này đáp ứng trực tiếp kiến nghị của FTSE và các quỹ đầu tư lớn, giúp giảm thiểu thủ tục, thời gian và không phát sinh việc ký thêm hợp đồng với CTCK nội địa. Dù đặt lệnh qua môi giới quốc tế, dòng tiền và chứng khoán vẫn được đảm bảo phân bổ chính xác vào tài khoản lưu ký của nhà đầu tư tại Việt Nam sau khi thanh toán.

Cơ chế xử lý khi "bùng" thanh toán: Phạt nặng nhưng không bêu tên

Để giải quyết lo ngại về rủi ro thanh toán trong mô hình Non-Prefunding (không ký quỹ trước), Thông tư 08 đưa ra cơ chế xử lý linh hoạt.

Nếu NĐTNN là tổ chức không thanh toán tiền giao dịch đúng hạn, CTCK sẽ báo cáo ngay với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các đơn vị liên quan, nhưng không yêu cầu công bố thông tin vi phạm ra thị trường. Điều này giúp tránh tác động tâm lý tiêu cực lên thị trường chung.

Tuy nhiên, chế tài xử phạt rất nghiêm khắc, khi NĐTNN vi phạm nghĩa vụ thanh toán sẽ bị "cấm cửa" giao dịch NPF (giao dịch không ký quỹ) trong 07 ngày liên tục (lần đầu) và lên tới 180 ngày nếu tái phạm.

Gỡ bỏ rào cản giới hạn mã cổ phiếu được giao dịch NPF

Trước đây, việc hạn chế giao dịch NPF đối với các mã cổ phiếu liên quan đến chính CTCK (công ty mẹ, công ty sở hữu chéo...) gây khó khăn cho các quỹ ngoại khi muốn mô phỏng chỉ số VN-Index.

Thông tư 08 đã tháo gỡ vướng mắc này bằng cách cho phép CTCK nhận lệnh NPF đối với cả các cổ phiếu của chính mình hoặc công ty liên quan, với điều kiện phải có thỏa thuận chuyển quyền sở hữu cho một CTCK khác nếu xảy ra mất khả năng thanh toán. Quy định này giúp các quỹ đầu tư nước ngoài dễ dàng cơ cấu danh mục theo đúng tỷ trọng của chỉ số thị trường.

Công ty quản lý quỹ ngoại được mở 02 tài khoản

Đồng bộ với Nghị định 245/2025/NĐ-CP, Thông tư mới cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở 02 tài khoản giao dịch riêng biệt, gồm: 1 tài khoản cho hoạt động tự doanh của chính công ty và 1 tài khoản để quản lý danh mục đầu tư của khách hàng.

Việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC thể hiện quyết tâm cao của Chính phủ và Bộ Tài chính trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất để dòng vốn ngoại chảy mạnh vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026.