“Chìa khóa” hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng 2 con số

Phát biểu tại diễn đàn, GS. TS Lê Văn Lợi - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng nhanh và bền vững. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ nằm ở tốc độ, mà đòi hỏi sự thay đổi về chất lượng thể chế, năng suất, năng lực công nghệ và hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất trọng tâm cải cách phải chuyển mạnh sang các chính sách vi mô mang tính đột phá. Đây không phải là những hỗ trợ nhỏ lẻ, mà là các giải pháp đánh thẳng vào điểm nghẽn sản xuất kinh doanh.

Theo ông, cần xây dựng cơ chế khuyến khích R&D (nghiên cứu và phát triển); hệ thống tín dụng dựa trên dòng tiền và dữ liệu; phát triển khu thương mại tự do; và đặc biệt là triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới.

Để chính sách vi mô thực sự phát huy hiệu quả, GS. TS Lê Văn Lợi nhấn mạnh 3 yêu cầu: Chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển; từ chính sách bình quân sang trọng tâm, trọng điểm; và coi chất lượng thực thi là cốt lõi.

"Một chủ trương đúng nhưng triển khai chậm, thiếu nhất quán hoặc phát sinh thêm thủ tục thì chưa thể coi là thành công. Trong giai đoạn mới, thời gian phải được xem là một nguồn lực quan trọng nhất", ông nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về việc cần thiết lập các động lực tăng trưởng mới, PGS. TS Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương dẫn chứng, GDP 6 tháng đầu năm 2026 của Việt Nam đã đạt 8,18% - mức cao nhất trong 16 năm qua. Tuy nhiên, dư địa chính sách vĩ mô truyền thống không còn nhiều.

Từ thực tiễn, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng chỉ ra một số nghịch lý đang tồn tại: Trong bối cảnh nhu cầu vốn và quyết tâm chuyển đổi số của doanh nghiệp ngày càng lớn, khả năng hấp thụ vốn chưa tương xứng, hiệu quả triển khai vẫn còn nhiều dư địa cải thiện, nhất là về cơ chế, chính sách và chi phí tuân thủ.

Do đó, ông cho rằng các chính sách vi mô thời gian tới cần được thiết kế dựa trên cơ sở đánh giá đầy đủ bài toán chi phí - lợi ích, bảo đảm vừa kiểm soát được rủi ro, vừa giảm thiểu chi phí giao dịch, mở ra không gian cho đổi mới sáng tạo.

Đánh giá vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong bức tranh tổng thể, TS Phạm Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới khẳng định, doanh nghiệp vừa là đối tượng chịu tác động, vừa là chủ thể quyết định liệu nền kinh tế có thể cất cánh đạt tốc độ tăng trưởng cao hay không.

Để hiện thực hóa mục tiêu 2 con số, TS Phạm Anh Tuấn cho rằng chính sách không thể thiết kế theo hướng dàn trải mà phải giải quyết được những vấn đề mang tính hệ thống, tác động tới các tầng nấc phát triển của doanh nghiệp.

"Chúng ta phải kích hoạt được năng lực sản xuất của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp lớn mạnh hơn, đổi mới mạnh mẽ hơn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là câu chuyện phát triển mang tính dài hạn, không thể giải quyết chỉ bằng những biện pháp hỗ trợ ngắn hạn", Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới đúc kết.