“Chiến dịch 15 ngày đêm” cắt giảm thủ tục: Doanh nghiệp kỳ vọng giảm mạnh chi phí tuân thủ

Tại phiên họp Chính phủ ngày 13/4/2026, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương xây dựng phương án cắt giảm, theo đó cấp bộ chỉ giữ tối đa 30 thủ tục hành chính, còn lại phân cấp cho địa phương. Đồng thời, đặt mục tiêu cắt giảm 50% thời gian giải quyết và 50% chi phí tuân thủ so với năm 2024; giảm tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bãi bỏ toàn bộ các điều kiện không cần thiết. Thời hạn hoàn thành cơ bản trong tháng 4/2026.

Tại buổi họp báo chiều 4/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết: Triển khai nhiệm vụ này, Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành đã vào cuộc với tốc độ cao. Theo Thứ trưởng, đây có thể coi là một “chiến dịch 15 ngày đêm thần tốc” nhằm xây dựng phương án và hoàn thiện khung pháp lý để thực thi cải cách.

Kết quả bước đầu cho thấy các mục tiêu đề ra cơ bản đã đạt được. Đến ngày 26/4/2026, các bộ, ngành đã trình phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC đáp ứng chỉ tiêu theo Nghị quyết 18, tạo nền tảng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Theo đó, về số liệu chi tiết của việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính có sự thay đổi đáng kể:

Số thủ tục hành chính do Trung ương thực hiện giảm xuống còn 1.570 thủ tục, chiếm 32,1%, vượt mục tiêu đề ra.

Trong 198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đã đề xuất cắt giảm 60 ngành nghề (30,3%).

Bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục; đồng thời cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Tổng thời gian giải quyết TTHC được cắt giảm hơn 51.400 ngày, tương đương 52,9%, vượt chỉ tiêu đề ra.

Chi phí tuân thủ ước tính giảm hơn 23.000 tỷ đồng mỗi năm.

Đáng chú ý, các đề xuất tiếp theo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, hồ sơ 3 bộ trình Chính phủ ban hành Nghị quyết theo Nghị quyết 206, sẽ điều chỉnh gần 50 đạo luật để cắt giảm gần 60 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bãi bỏ 158 thủ tục hành chính, cùng nhiều nội dung đơn giản hóa khác.

Không chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục, cải cách lần này hướng tới thay đổi căn bản phương thức quản lý. Theo đó, tư duy “tiền kiểm” – yêu cầu cấp phép trước khi kinh doanh – sẽ được chuyển mạnh sang “hậu kiểm”.

Theo đó, các bộ, ngành có trách nhiệm ban hành rõ ràng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh dịch vụ. Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện này, người dân và doanh nghiệp được quyền chủ động triển khai hoạt động mà không cần xin cấp phép trước.

Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu cao hơn về trách nhiệm tuân thủ. Doanh nghiệp phải kê khai trung thực, bảo đảm đủ điều kiện theo quy định. Trường hợp vi phạm, cơ quan quản lý có thể áp dụng các chế tài nghiêm khắc như thu hồi chứng chỉ, cấm kinh doanh vĩnh viễn đối với ngành nghề vi phạm và xử phạt hành chính ở mức cao.

Song song, hệ thống quản lý nhà nước cũng được yêu cầu nâng cấp theo hướng số hóa. Các bộ, ngành sẽ xây dựng hệ thống thông tin phục vụ kiểm soát TTHC, cho phép doanh nghiệp thực hiện đăng ký, kê khai trực tuyến, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm hiệu quả hơn.

Với cách tiếp cận này, mục tiêu không chỉ là cắt giảm thủ tục, mà còn ngăn chặn tình trạng “mọc lại” các điều kiện kinh doanh mới – một vấn đề từng gây nhiều lo ngại cho doanh nghiệp.