Doanh nhân & Công lý | Đồng hành cùng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Tiêu điểm

Chính phủ đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp thuế tồn đọng

Chính phủ đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp thuế tồn đọng

Đỗ Văn Việt

Chính phủ đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, nhằm tháo gỡ những vướng mắc về nghĩa vụ thuế tồn đọng kéo dài.

Chiều ngày 20/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình Quốc hội tờ trình về dự án Nghị quyết ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

Khoảng 2,5 triệu người nộp thuế còn vướng mắc về mã số thuế

Theo Bộ trưởng, từ đầu năm đến nay ngành thuế đã nỗ lực xử lý được hơn 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, đến ngày 23/10/2026, cả nước vẫn còn khoảng 2,5 triệu người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

202611201453547488_1795161365030_9069874860937922503_g3587189976484290001_3e33d19c72341f79a9c6a1361aa5c885.jpg
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm. Tiền chậm nộp tiếp tục tăng trong khi họ không còn sổ sách hoặc tài sản để thực hiện nghĩa vụ.

Quốc hội đã quyết định chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026, nhưng các nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm này vẫn cần được xử lý. Quy định hiện hành về khoanh, xóa nợ chưa bao quát hết các trường hợp. Do đó, Chính phủ cho rằng cần có điều kiện xóa tiền chậm nộp gắn với nộp đủ tiền thuế nợ gốc nhằm tháo gỡ vòng tồn đọng này.

Theo Điều 1 và Điều 2 dự thảo Nghị quyết, đối tượng áp dụng là người nộp thuế được cơ quan thuế xác định ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03); hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06), tính đến ngày 21/11/2026.

Phạm vi xử lý bao gồm nợ lệ phí môn bài, kể cả thuế môn bài theo quy định của pháp luật có hiệu lực trước ngày 1/1/2017; tiền chậm nộp, kể cả tiền phạt chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 1/7/2013.

Đối với lệ phí môn bài, dự thảo Nghị quyết đề xuất xóa khoản nợ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 và tiền chậm nộp của khoản lệ phí môn bài được xóa; xử lý xóa tiền chậm nộp lệ phí môn bài còn nợ tính đến ngày 21/11/2026.

Đối với tiền chậm nộp các khoản thuế khác, dự thảo quy định người nộp thuế phải nộp đủ tiền thuế nợ gốc và hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028.

Tiền thuế nợ gốc theo dự thảo bao gồm tiền thuế, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính và các khoản thu khác theo quy định, trừ lệ phí môn bài. Số tiền chậm nộp được xử lý xóa tính đến ngày người nộp thuế nộp đủ nợ gốc vào ngân sách, chậm nhất ngày 30/6/2028; bao gồm tiền chậm nộp còn nợ của trường hợp không còn tiền thuế nợ gốc đến ngày 21/11/2026.

202611201453547801_1795161367268_9069874860937922503_g3587189976484290001_c984658c1ff512c1937ce629d2bc97e9.jpg
Quang cảnh Kỳ họp thứ hai, chiều 20/11

Dự thảo đề xuất Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026, các chính sách áp dụng đến hết ngày 30/6/2028. Người nộp thuế đã nộp đủ nợ gốc và có hồ sơ hợp lệ được tiếp nhận đúng hạn nhưng cơ quan thuế chưa xử lý xong thì tiếp tục được giải quyết.

Trường hợp phải chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền để xác định khoản nợ có thuộc diện loại trừ hay không cũng được tiếp tục xem xét khi có đủ căn cứ. Nếu phát hiện người nộp thuế thực tế không đáp ứng điều kiện, cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm phục hồi khoản nợ đã xóa.

Đề nghị xác định rõ chính sách chỉ áp dụng một lần

Về tác động ngân sách, Chính phủ ước tính quy mô nghĩa vụ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp dự kiến xử lý khoảng 16.688 tỷ đồng theo các giả định tính toán; trong đó, tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét khoảng 9.990 tỷ đồng.

Chính phủ nhấn mạnh, tổng nghĩa vụ dự kiến được xử lý không đồng nghĩa với số giảm thu ngân sách thực tế. Chính sách được kỳ vọng góp phần tăng khả năng thu hồi nợ gốc, chuyển một phần nợ khó thu thành số thu thực tế, đồng thời giảm chi phí quản lý thuế.

202611201457308596_1795161544888_7138977550031328523_g3587189976484290001_f44b2ff4d7a5dbcd28193a3029e24735.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết

Thẩm tra dự án Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết ban hành giải pháp đặc thù, có thời hạn để xử lý dứt điểm nghĩa vụ lệ phí môn bài tồn đọng, tháo gỡ rào cản tài chính cho những người nộp thuế thực sự đã ngừng hoạt động.

Theo cơ quan thẩm tra, chính sách còn góp phần làm sạch cơ sở dữ liệu thuế, ngăn chặn việc lợi dụng pháp nhân không hoạt động để gian lận hóa đơn.

Tuy nhiên, Ủy ban lưu ý, Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF) không trực tiếp khuyến nghị xóa nợ thuế. Kết quả đáp ứng các khuyến nghị của GF phụ thuộc chủ yếu vào việc quản lý trạng thái pháp nhân và lưu giữ thông tin của người nộp thuế.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm bảo đảm chính sách và quá trình tổ chức thực hiện tuân thủ các chuẩn mực, khuyến nghị của OECD và GF, không ảnh hưởng đến kết quả kỳ đánh giá lại.

Đồng thời, Chính phủ cần xác định mục tiêu định lượng của chính sách, gồm số lượng mã số thuế dự kiến được khôi phục, chấm dứt hiệu lực; làm rõ đây là chính sách áp dụng một lần, không tạo tiền lệ cho các đợt xóa nợ định kỳ.

Về tác động ngân sách nhà nước, ông Phan Văn Mãi cho biết, theo hồ sơ, nợ gốc lệ phí môn bài đã hạch toán khoảng 1.250 tỷ đồng, tiền chậm nộp tương ứng khoảng 438 tỷ đồng; nghĩa vụ lệ phí môn bài chưa hạch toán ước khoảng 15.000 tỷ đồng. Tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét khoảng 9.990 tỷ đồng, trong đó hơn 3.000 tỷ đồng liên quan đến các khoản thu về đất.

Cơ quan thẩm tra nhận định, đánh giá tác động hiện chưa phân tích cụ thể theo từng cấp ngân sách, chưa lượng hóa đầy đủ kết quả dự kiến của chính sách. Vì vậy, đề nghị Chính phủ đánh giá khả năng thụ hưởng của từng nhóm trong tổng số hơn 2,5 triệu người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06.

TIN MỚI