Chính phủ kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, thúc đẩy chuyển đổi số và công nghệ

Chỉ hoàn thành 10/27 chỉ tiêu, nhiều mục tiêu trọng yếu khó đạt

Theo báo cáo đánh giá kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết 31 của Quốc hội về tái cơ cấu nền kinh tế, chỉ có 10/27 chỉ tiêu được hoàn thành. Các chỉ tiêu then chốt như tăng năng suất lao động, phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tỷ lệ liên kết theo chuỗi giá trị hay tỷ trọng chi cho khoa học - công nghệ đều gặp khó khăn và cần nỗ lực rất lớn mới có thể về đích.

Chính phủ đã tập trung tái cơ cấu đầu tư công, ngân sách nhà nước, tổ chức tín dụng và đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời phát triển các loại thị trường và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, kết nối vùng, phát triển kinh tế đô thị được triển khai mạnh mẽ.

Tuy vậy, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc thẳng thắn thừa nhận tiến độ xây dựng thể chế, chính sách chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Cơ cấu kinh tế và mô hình tăng trưởng có chuyển biến nhưng chưa tạo đột phá rõ ràng. Việc phát triển lực lượng doanh nghiệp còn chậm, nhất là doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ, thiếu liên kết.

Năng suất lao động thấp, nguy cơ rơi vào "bẫy thu nhập trung bình"

Trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh mô hình tăng trưởng vẫn dựa nhiều vào vốn và lao động, trong khi các động lực bền vững như đổi mới sáng tạo, công nghệ và kinh tế tri thức đóng góp còn hạn chế. Điều này làm gia tăng rủi ro rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Năng suất lao động bình quân giai đoạn chỉ đạt 5,24%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 6,5%. So sánh quốc tế cho thấy Việt Nam đang ở mức khá thấp: năng suất theo PPP năm 2023 chỉ bằng 11,2% của Singapore, 28,6% của Nhật Bản, 36,2% của Malaysia, 64,6% của Thái Lan và 57,3% của Trung Quốc.

Cơ cấu ngành kinh tế chuyển dịch chậm, giá trị gia tăng tạo ra còn thấp với tỷ lệ nội địa hóa chỉ khoảng 36,6%. Nhiều loại thị trường phát triển chưa đồng bộ; khu vực doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể năng lực còn yếu, thiếu khả năng dẫn dắt tăng trưởng.

Ủy ban thẩm tra kiến nghị cần đánh giá toàn diện quá trình cơ cấu lại nền kinh tế trong cả nhiệm kỳ để từ đó xây dựng các giải pháp trọng tâm, ưu tiên đúng địa chỉ và có tính khả thi cao.

Hơn 400 chuyến công tác, đẩy mạnh cải cách thể chế

Trình bày báo cáo tổng kết toàn diện nhiệm kỳ của Chính phủ, Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết Thủ tướng và các Phó thủ tướng đã thực hiện hơn 400 chuyến công tác, trực tiếp làm việc với các địa phương, cơ sở để nắm bắt tình hình, tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn thi hành pháp luật.

Tư duy xây dựng thể chế có bước đổi mới mạnh mẽ, chuyển từ tư duy “quản lý - xin cho” sang “kiến tạo phát triển”, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tập trung xử lý các điểm nghẽn về cơ chế. Trong nhiệm kỳ, Chính phủ đã tổ chức 45 phiên họp chuyên đề pháp luật, trình Quốc hội thông qua 180 luật, nghị quyết – con số cao nhất từ trước tới nay; đồng thời ban hành 1.400 nghị quyết và 820 nghị định.

Để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược, Chính phủ khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện bộ máy, sắp xếp tinh gọn chính quyền địa phương; cải cách hành chính toàn diện; huy động mọi nguồn lực xã hội; kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định vĩ mô.

Chính phủ tập trung thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đầu tư kết cấu hạ tầng đồng bộ; xây dựng nền giáo dục hiện đại ngang tầm khu vực và thế giới; sử dụng hiệu quả tài nguyên và tăng cường bảo vệ môi trường.