Chính phủ vừa bổ sung loạt cơ chế mới cho điện mặt trời mái nhà

Thông tin tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 7/7, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, cho biết Bộ Công Thương được Chính phủ giao xây dựng Quyết định của Thủ tướng về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà. Dự thảo đề xuất hỗ trợ một phần kinh phí từ ngân sách nhà nước và tạo điều kiện để hộ gia đình vay vốn ưu đãi đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Tuy nhiên, sau quá trình lấy ý kiến, Bộ Tài chính cho biết chưa thể bố trí nguồn ngân sách để triển khai chính sách hỗ trợ. Đồng thời, các bộ, ngành vẫn còn ý kiến khác nhau về đơn vị thực hiện cho vay ưu đãi, nên quyết định chưa được ban hành.

Trong thời gian chờ cơ chế hỗ trợ trực tiếp, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về phát triển điện năng lượng tái tạo và cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Theo đó, sản lượng điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà được mua bán theo thỏa thuận giữa các bên nhưng thông thường không vượt quá 50% sản lượng điện phát. Đáng chú ý, từ nay đến hết ngày 31/12/2030, các bên có thể thỏa thuận mua bán sản lượng điện dư vượt mức 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối đáp ứng yêu cầu tiếp nhận và bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện.

Đối với khu vực miền núi, biên giới và hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, sản lượng điện dư được mua bán không bị giới hạn.

Trước đó, tại dự thảo Quyết định về chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, Bộ Công Thương từng đề xuất hỗ trợ trực tiếp từ 1-1,5 triệu đồng đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà và hỗ trợ thêm từ 1-1,5 triệu đồng nếu lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ điện. Đồng thời, mỗi hộ gia đình có thể được vay tối đa 40 triệu đồng để đầu tư hệ thống với thời hạn vay không quá 36 tháng.

Theo tính toán của Bộ Công Thương, để hiện thực hóa mục tiêu có khoảng 14 triệu hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng kinh phí hỗ trợ trực tiếp trong giai đoạn 2026-2030 có thể lên tới khoảng 42.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, theo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), điện mặt trời mái nhà đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn điện. Riêng ngày 7/4/2026, sản lượng điện từ nguồn này đạt khoảng 50,8 triệu kWh, chiếm 4,7% tổng sản lượng điện phát toàn hệ thống, vượt điện gió và điện sinh khối để trở thành nguồn điện lớn thứ năm của Việt Nam.