Chuẩn hóa nghề "sáng tạo nội dung" tại Việt Nam

Sáng tạo nội dung số trên các nền tảng thương mại điện tử và livestream đang vươn lên trở thành một trong những lĩnh vực có sức hút lớn nhất đối với giới trẻ. Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, nhận định lĩnh vực này đang tạo ra "rào cản gia nhập thấp". Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh kết nối Internet cùng những kỹ năng phù hợp, thanh niên ở bất kỳ đâu – từ các đô thị sầm uất đến vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa – đều có thể tiếp cận thị trường lao động, tạo ra nguồn thu nhập ổn định.

Tuy nhiên, sự phát triển quá nóng cũng đặt ra bài toán về năng lực chuyên môn và ý thức tuân thủ pháp luật của các cá nhân tham gia. Để giải quyết vấn đề này, chương trình “Chuẩn hóa năng lực nghề nghiệp cho nhà sáng tạo nội dung thương mại số” đã chính thức ra đời thông qua cái bắt tay chiến lược của 4 trụ cột: Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam (SYS Việt Nam), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội) và TikTok Việt Nam.

Chương trình nằm trong Đề án lớn “Nâng cao năng lực kinh tế số cho 20 triệu thanh niên Việt Nam”, với kỳ vọng kiến tạo một thế hệ nhà sáng tạo nội dung không chỉ giỏi kỹ năng nền tảng mà còn vững vàng về kiến thức kinh doanh và pháp lý.

Theo các chuyên gia, việc chuẩn hóa năng lực nghề nghiệp là yếu tố sống còn để các nhà sáng tạo nội dung đi đường dài, biến kênh mạng xã hội thành một doanh nghiệp số thu nhỏ.

Bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, việc hỗ trợ thanh niên tiếp cận kỹ năng kinh doanh số và các mô hình mới có ý nghĩa chiến lược đối với việc phát triển nguồn nhân lực số quốc gia, tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Cơ quan quản lý nhà nước đang nỗ lực thúc đẩy một hệ sinh thái thương mại điện tử phát triển toàn diện, nơi các nhà sáng tạo nội dung có thể tự tin khởi nghiệp, hỗ trợ quảng bá sản vật địa phương, văn hóa bản địa.

Chia sẻ về khung chương trình đào tạo, ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số cho biết, nội dung được thiết kế chú trọng thực chiến. Học viên sẽ được trang bị hệ thống kiến thức từ xây dựng kênh, kỹ năng livestream bán hàng đến các quy định sống còn như: pháp luật, chính sách thuế, quy định quảng cáo trên Internet.

Đặc biệt, đây không phải là một khóa học "ngắn hạn rồi thôi". Mô hình “học tập trọn đời” sẽ được áp dụng, đảm bảo học viên liên tục được cập nhật các chính sách quản lý mới nhất và thuật toán nền tảng sau khi tốt nghiệp.

Sự xuất hiện của nghề "sáng tạo nội dung số" cũng đang làm thay đổi tư duy đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học truyền thống. GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội) khẳng định, giáo dục đại học hiện nay phải gắn chặt với sự vận động của thời đại số.

"Các trường đại học không chỉ đào tạo kiến thức hàn lâm mà còn cần tham gia xây dựng những chương trình mang tính ứng dụng cao, giúp người học thích ứng với sự thay đổi rất nhanh của xã hội và thị trường lao động" - GS.TS Hoàng Anh Tuấn chia sẻ. Việc các trường đại học lớn tham gia vào quá trình chuẩn hóa nghề nghiệp cho thấy sự công nhận chính thức của khối học thuật đối với nhóm nghề nghiệp mới này.

Nhấn mạnh vai trò của lực lượng lao động trẻ, ông Nguyễn Phan Huy Khôi, Giám đốc SYS Việt Nam, khẳng định Trung tâm sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động phổ cập nghề, biến kinh tế số thành lĩnh vực trọng điểm để thanh niên Việt Nam phát huy tinh thần xung kích.

Cùng chung tầm nhìn, đại diện TikTok cam kết tiếp tục đồng hành để phát triển lực lượng nhà sáng tạo nội dung bài bản. Việc xây dựng cộng đồng doanh nghiệp số trẻ không chỉ giải quyết bài toán việc làm mà còn trực tiếp đóng góp vào mục tiêu duy trì đà tăng trưởng kinh tế hai con số của Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030.