Chuyên gia dự báo lạm phát năm 2026 xoay quanh mức 3,5%

Trình bày tham luận tại Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ nhất năm 2026, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế-Tài chính (Bộ Tài chính) cho biết: Trong năm 2025, mặc dù lạm phát tại Việt Nam chịu áp lực từ tăng trưởng tín dụng và tỷ giá, nhưng chính sách tiền tệ thận trọng của Ngân hàng Nhà nước cùng với xu hướng giảm giá hàng hóa cơ bản trên thế giới đã giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng số giá tiêu dùng (CPI) trung bình ở mức 3,3%.

Tính trung bình cả năm, CPI tăng 3,31%, cao hơn mức trung bình của giai đoạn 2016-2025 là 3,09%. Như vậy, đây là năm thứ 11 liên tiếp, Việt Nam thành công trong việc kiểm soát lạm phát ở mức dưới 4%. Hơn nữa, nếu tính trong 10 năm gần đây lạm phát khá ổn định.

Phân tích cụ thể, theo TS. Nguyễn Đức Độ, trong năm 2025, áp lực lạm phát chủ yếu đến các yếu tố như: tăng trưởng tín dụng cao, đạt 17,65%, và tỷ giá tăng 3,92%. Bên cạnh đó, tiêu dùng phục hồi cũng khiến áp lực tăng CPI lớn hơn.

Ngoài ra, việc điều chỉnh giá điện, giá dịch vụ y tế cũng góp phần vào mức tăng của CPI. Theo tính toán của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, mức tăng 13,07% của nhóm thuốc và dịch vụ y tế đóng góp 0,61 điểm phần trăm vào mức tăng chung của CPI.

Trong năm 2026, ông Độ dự báo áp lực lạm phát tiếp tục đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, do mức tăng của tín dụng trong năm 2025 không quá cao so với lịch sử 10 năm trở lại đây, nên tác động đến lạm phát có thể không quá lớn, khi một phần không nhỏ chảy vào thị trường tài sản.

Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 cũng tạo sức ép lên giá cả, bởi tăng trưởng GDP cao đồng nghĩa với việc tổng cầu, bao gồm đầu tư và tiêu dùng, đều phải mạnh.

Tỷ giá được dự báo cũng sẽ tiếp tục tác động lên CPI trong năm 2026. Bên cạnh tác động trễ từ năm 2025, áp lực tỷ giá trong năm 2026 được dự báo sẽ đến từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng, dẫn đến nhập khẩu tăng theo, trong khi tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026 gặp thách thức từ tăng trưởng chậm của kinh tế thế giới.

Về áp lực đối với lạm phát từ giá hàng hóa cơ bản trên thế giới, có thể nhận định rằng, không quá lớn. Với việc kinh tế thế giới được dự báo tăng trưởng không cao, giá hàng hóa sẽ khó tăng mạnh trong năm 2026, mặc dù dư địa giảm không còn nhiều sau khi giảm mạnh trong năm 2025.

Trong năm 2025, lãi suất có xu hướng tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng cao hơn so với tăng trưởng huy động. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2026 và có tác động kiềm chế lạm phát.

Từ các yếu tố trên, ông Độ dự báo cho năm 2026 về tổng thể, áp lực lạm phát sẽ cao hơn so với năm 2025, nhưng không nhiều. Tốc độ tăng CPI hàng tháng được dự báo vào khoảng 0,3%/tháng và lạm phát trung bình cả năm 2026 sẽ xoay quanh mức 3,5% (+/- 0,5%).

Dù vậy, chuyên gia này nhấn mạnh việc thận trọng là cần thiết, bởi áp lực lạm phát từ các yếu tố tiền tệ có thể tích tụ nếu tăng trưởng tín dụng cao được duy trì trong thời gian dài.