Công nghệ ADN "mở đường" đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi

Lễ phát động do Bộ Công an tổ chức sáng 24/6 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới điểm cầu công an 34 tỉnh, thành phố và 3.321 điểm cầu công an cấp xã trên toàn quốc.

Tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc được triển khai từ ngày 25/6 đến 25/7/2026, phấn đấu thu nhận khoảng 250.000 mẫu. Sau đợt cao điểm, từ ngày 26/7 đến 31/12/2026, lực lượng chức năng tiếp tục hoàn thiện thêm khoảng 50.000 mẫu, phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đây là hoạt động trọng điểm trong khuôn khổ Chiến dịch “500 ngày đêm” đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Ứng dụng công nghệ trong hành trình tri ân

Tại buổi lễ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo và quyết tâm của Bộ Công an trong việc chủ động nghiên cứu, xây dựng và triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ hiện đại phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; trong đó có việc thu nhận, phân tích và xây dựng cơ sở dữ liệu ADN.

Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thu nhận, đối sánh, phân tích và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào cơ sở dữ liệu. Kết quả đối sánh ADN đã giúp xác định và công nhận danh tính 25 liệt sĩ chưa xác định được thông tin, mở thêm hy vọng cho nhiều gia đình sau hàng chục năm tìm kiếm người thân.

Phó Thủ tướng cũng biểu dương sự phối hợp chặt chẽ, những nỗ lực của Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương trong triển khai nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng này.

Nhấn mạnh Chiến dịch “500 ngày đêm” đang bước vào giai đoạn có tính quyết định, Phó Thủ tướng cho rằng nhiệm vụ phía trước vẫn còn rất lớn. Hiện nay, cả nước còn trên 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, trên 300.000 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đây là sự trăn trở lớn của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

“Công việc thiêng liêng này đang thôi thúc chúng ta: Vừa là trách nhiệm trước lịch sử, vừa là sự cấp bách chạy đua với thời gian”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, nhiều thân nhân trực hệ của liệt sĩ nay đã tuổi cao, sức yếu; nhiều người đã mang theo khát vọng tìm lại người thân đi suốt cuộc đời. Mỗi ngày trôi qua là thêm một cơ hội có thể mất đi, thêm một khoảng trống lịch sử cần được lấp đầy.

Trong bối cảnh đó, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, nhất là các trường hợp còn thiếu thông tin, đòi hỏi cách làm bài bản, khoa học, đồng bộ, lâu dài, kiên trì và quyết liệt. Vì vậy, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ giữ vai trò rất quan trọng, tạo nền tảng dữ liệu phục vụ đối sánh, xác định danh tính trong thời gian tới.

Không để chậm trễ làm mất cơ hội quý giá

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng; tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thu nhận mẫu ADN và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, không để chậm trễ làm mất đi những cơ hội quý giá còn lại.

Bộ Công an được yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì tổ chức thu nhận, phân tích, xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ; bảo đảm tính khoa học, chính xác, an toàn và bảo mật thông tin; đồng thời nghiên cứu, đề xuất bổ sung trang thiết bị hiện đại để đáp ứng khối lượng công việc rất lớn trong thời gian tới.

Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp khẩn trương đẩy mạnh giám định mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin; phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong kết nối, chia sẻ dữ liệu để thực hiện so sánh, đối khớp phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục đẩy nhanh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới trong giám định ADN; tăng cường chuyển giao công nghệ, góp phần nâng cao năng lực xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Phó Thủ tướng yêu cầu cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thân nhân liệt sĩ tham gia cung cấp thông tin, lấy mẫu sinh phẩm; huy động tối đa nguồn lực từ ngân sách địa phương và xã hội hóa để triển khai hiệu quả mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể của Chiến dịch “500 ngày đêm”.

Phát động tháng cao điểm, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kêu gọi các bộ, ngành, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân cả nước tích cực hưởng ứng, chung tay thực hiện thành công nhiệm vụ thiêng liêng này.

“Tất cả chúng ta hãy hành động bằng trách nhiệm, lòng biết ơn và quyết tâm cao nhất đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.