CPI quý I/2026 tăng 3,51% trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 đã ghi nhận mức tăng 1,23% so với tháng trước. Tính chung quý 1/2026, CPI bình quân tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi lạm phát cơ bản có mức tăng cao hơn ở ngưỡng 3,63%.
Cục Thống kê cho biết, áp lực lạm phát trong ba tháng đầu năm nay chịu tác động lớn từ biến động giá năng lượng và vật liệu xây dựng trên thị trường quốc tế. Cụ thể, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng bình quân quý I/2026 đã tăng 5,69% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng tới 12,26% do chi phí nguyên liệu đầu vào và nhu cầu sửa chữa nhà cửa của người dân tăng cao.
Bên cạnh đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng ghi nhận mức tăng 4,55%, đóng góp đáng kể vào mức tăng chung của CPI. Đáng chú ý, chỉ số giá nhóm thịt lợn tăng 7,14% do nguồn cung hạn chế trong dịp lễ Tết và chi phí chăn nuôi duy trì ở mức cao. Ngoài ra, các nhóm như giáo dục tăng 3,21% và đồ uống, thuốc lá tăng 2,80% cũng là những yếu tố góp phần đẩy chỉ số giá tiêu dùng đi lên.
Tháng 3/2026 chứng kiến sự điều chỉnh mạnh mẽ của nhóm giao thông với mức tăng 12,85% so với tháng trước đó. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá xăng dầu trong nước liên tục tăng mạnh theo đà tăng của giá nhiên liệu thế giới. Sự gián đoạn nguồn cung toàn cầu do xung đột vũ trang tại Trung Đông đã khiến chỉ số giá xăng tăng 29,72% và dầu diezen tăng tới 57,03%.
Hệ quả trực tiếp từ việc giá nhiên liệu leo thang là sự tăng giá của các dịch vụ giao thông công cộng thêm 6,53%. Trong đó, vận tải hành khách bằng đường hàng không ghi nhận mức tăng cao nhất với 23,19%, tiếp sau là đường sắt tăng 13,92% và đường thủy tăng 6,51%.
Ở chiều ngược lại, nhóm thông tin và truyền thông là điểm sáng hiếm hoi khi giảm 0,20% so với cùng kỳ năm trước. Sự dồi dào về nguồn cung các thiết bị công nghệ cùng áp lực cạnh tranh giữa các nhà phân phối đã giúp giá một số mặt hàng điện tử giảm nhẹ, góp phần giảm áp lực lên CPI chung.
Các chuyên gia kinh tế nhận định việc kiểm soát CPI ở mức 3,51% trong quý I là kết quả của sự phối hợp linh hoạt các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, áp lực trong các quý tiếp theo vẫn còn lớn khi các biến động về địa chính trị thế giới vẫn rất khó lường, đòi hỏi các cơ quan chức năng cần theo dõi sát sao diễn biến giá xăng dầu và chi phí logistics để có các phương án ứng phó kịp thời.