Cương quyết "tuyên chiến" với hành vi vi phạm khai thác IUU

Tập trung tối đa thời gian và nguồn lực trong đợt cao điểm

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định, các ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các văn bản khác có liên quan, quyết liệt chỉ đạo và cương quyết "tuyên chiến" với hành vi vi phạm khai thác IUU, tập trung tối đa thời gian và nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong đợt cao điểm.

Theo nội dung công điện, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 38/2024/NĐ-CP ngày 05/4/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Hoàn thành trước ngày 25/10/2025.

Song song đó, tiếp tục hoàn thiện và hướng dẫn triển khai thực hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), nhằm đảm bảo việc theo dõi, xác minh nguồn gốc thủy sản khai thác minh bạch, đáp ứng yêu cầu kiểm soát xuất xứ hàng hóa của các thị trường nhập khẩu. Hoàn thành trước ngày 15/11/2025.

Thiết lập kênh liên hệ với các tổ chức nghề cá khu vực, quốc gia tàu treo cờ, cấp giấy phép để xác minh, đối chiếu thông tin quản lý tàu, giấy phép khai thác, chuyển tải. Hoàn thành trước ngày 30/10/2025.

Đồng thời, bố trí đủ nguồn lực (kinh phí, nhân sự, trang thiết bị...) để kiểm tra hồ sơ, giám sát khối lượng, thành phần loài thủy sản nhập khẩu tại cảng biển, tại nhà máy chế biến, xuất khẩu thủy sản; mua thông tin, truy cập cơ sở dữ liệu quốc tế để xác minh, đối chiếu thông tin tàu, sản phẩm thủy sản khai thác nhập khẩu vào Việt Nam. Hoàn thành trước ngày 30/10/2025.

Bên cạnh đó, thực hiện kết nối, liên thông đồng bộ cơ sở dữ liệu theo dõi, cập nhật kết quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản của Bộ Quốc phòng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hoàn thành trước ngày 30/10/2025.

Số hóa toàn diện công tác quản lý tàu cá

Cũng theo nội dung Công điện, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chỉ đạo đưa vào sử dụng hệ thống kiểm soát tàu cá ngư dân trên các vùng biển. Hoàn thành trước ngày 30/10/2025.

Cùng với đó, chỉ đạo Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) hoàn thành việc đưa vào sử dụng hệ thống cảnh báo mất kết nối VMS, e-logbook trước ngày 30/10/2025; Hoàn thành áp dụng hệ thống báo cáo vị trí tàu cá tự động khi mất kết nối hệ thống VMS trên biển tại Trung ương và địa phương trước ngày 30/10/2025.

Hoàn thiện hệ thống giám sát tàu cá, cơ chế đồng bộ dữ liệu, báo cáo vị trí tàu cá; phân tích trường hợp tàu cá do hệ thống VMS cảnh báo vi phạm để thông báo đến cơ quan, lực lượng chức năng xử lý theo quy định. Hoàn thành trước ngày 30/10/2025.

Trước ngày 15/11/2025, hoàn thành hệ thống theo dõi, giám sát và cảnh báo tàu cá tích hợp toàn diện công tác quản lý tàu cá, bao gồm kiểm soát tàu ra, vào cảng; chia sẻ, liên thông dữ liệu dân cư; cung cấp dịch vụ công trực tuyến, đảm bảo tính đúng, đủ, sạch, sống, công khai và minh bạch; các ứng dụng phục vụ quản lý hoạt động khai thác IUU: Truy xuất nguồn gốc, quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bên trên VNelD; cảnh báo mất kết nối VMS tự động và tuân thủ quy định khi bị mất kết nối VMS, vượt ranh giới.

Song song, Bộ Quốc phòng chỉ đạo điều phối, bố trí tối đa lực lượng, phương tiện gồm Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Hải quân, Công an, Kiểm ngư trung ương và địa phương... thực hiện đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra, kiểm soát thường xuyên, liên tục tại các vùng biển giáp ranh Malaysia, Thái Lan, Indonesia, cùng các đảo, cửa sông, cửa biển, cửa lạch, bãi ngang ven bờ. Mục tiêu nhằm ngăn chặn, xử lý dứt điểm tình trạng tàu cá vi phạm khai thác IUU cho đến khi kết thúc đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu. Thời hạn hoàn thànhtrước ngày 15/11/2025.

Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng yêu cầu kết nối, liên thông đồng bộ cơ sở dữ liệu kiểm soát phương tiện của Bộ với hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hoàn thành trước ngày 30/10/2025.

Đồng thời, tập trung xác minh, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến thiết bị VMS, vượt ranh giới khai thác, vận chuyển trái phép thiết bị giám sát hành trình, cũng như các vụ việc vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp tại vùng biển nước ngoài từ năm 2024 đến nay. Việc xử lý thực hiện theo thẩm quyền và quy định tại Nghị định số 38/2024/NĐ-CP, bảo đảm hoàn thành trước 30/10/2025.

Kiểm soát tàu cá và ngư dân xuất nhập bến trên VNelD

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về triển khai các giải pháp cấp bách nhằm gỡ “thẻ vàng” IUU, Bộ trưởng Bộ Công an yêu cầu các đơn vị nghiệp vụ, công an các địa phương ven biển và khu vực trọng điểm tập trung cao độ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/10/2025, một số nội dung trước 15/11/2025.

Trước hết, Bộ trưởng chỉ đạo đưa vào vận hành hệ thống kiểm soát tàu cá và ngư dân xuất nhập bến trên nền tảng VNelD, tạo cơ sở dữ liệu thống nhất, phục vụ công tác quản lý, giám sát và truy xuất thông tin trên toàn quốc. Cùng với đó, yêu cầu kiểm kê, định danh toàn bộ tàu cá hiện có nhằm quản lý chặt chẽ phương tiện, ngăn chặn tình trạng sử dụng tàu không đăng ký, không lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoạt động trái phép.

Song song, Bộ Công an chỉ đạo làm việc với các ngư dân từng bị bắt giữ, xử lý ở nước ngoài và đã được trao trả về nước, để xác minh, làm rõ các đối tượng chủ mưu, môi giới tổ chức đưa tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài. Trên cơ sở đó, mở rộng điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với các vụ việc cụ thể, Bộ trưởng yêu cầu điều tra, xử lý dứt điểm các tàu cá mang số hiệu: TG-94556-TS; HP-9057-TS (KG-96103-TS); HP-9058-TS (KG-94781-TS); BL-91132-TS đã vi phạm vùng biển nước ngoài do Cảnh sát biển Việt Nam phát hiện, bảo đảm xử lý nghiêm, đúng người, đúng hành vi.

Cùng thời hạn, Bộ trưởng yêu cầu củng cố hồ sơ, xử lý triệt để các trường hợp vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, bao gồm cả các tàu cá mất kết nối thiết bị VMS trên 6 giờ không báo cáo vị trí về bờ, trên 10 ngày không đưa tàu cá về bờ, hoặc vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển từ năm 2024 đến nay. Tất cả các trường hợp vi phạm mới phát sinh phải được cập nhật, điều tra và xử lý kịp thời, không để kéo dài.

Đặc biệt, Bộ Công an chỉ đạo đưa ra truy tố, xét xử các vụ án đã khởi tố tại các địa phương: An Giang, Cà Mau, Thành phố Hồ Chí Minh, Gia Lai..., đồng thời tiếp tục khởi tố, truy tố và xét xử nghiêm minh các hành vi đưa tàu cá, ngư dân khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài; gửi, vận chuyển thiết bị VMS... theo quy định tại Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Các vụ việc này phải được hoàn thành trước 15/11/2025.