Đại biểu kiến nghị giải pháp kiểm soát tín dụng vào bất động sản đầu cơ

Tham gia thảo luận, đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) nêu bất cập lớn nhất hiện nay khi phần lớn tín dụng trong nước đang dồn vào bất động sản mang tính đầu cơ. Giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM hiện cao gấp 25 - 30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi ngưỡng lành mạnh theo thông lệ quốc tế khoảng 4 - 6 lần.

Theo đại biểu, điều này đồng nghĩa việc người trẻ, dù 30 năm lao động cật lực không mua nổi một căn nhà, trong khi tài sản có xu hướng tập trung nhóm người đã có sẵn đất đai. Nếu kéo dài, không chỉ làm gia tăng bất bình đẳng kinh tế, mà còn có thể ảnh hưởng niềm tin vào sự công bằng xã hội.

Dẫn số liệu về dư nợ tín dụng của toàn bộ các ngân hàng thương mại nước ta do Thư viện Quốc hội cung cấp, đại biểu Lê Hoàng Anh bày tỏ sự lo lắng khi bất động sản tăng 132% trong giai đoạn 2021-2025 (từ 1.955.000 tỷ đồng năm 2021 lên 4.541.000 tỷ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp).

Chỉ riêng năm 2025, tín dụng bất động sản lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông lâm thủy sản. Bất động sản và xây dựng chiếm 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống. Riêng năm 2024, 2025 tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%. "Điều này cho thấy dòng vốn đang bị "giam" trong tài sản đầu cơ, thay vì chảy vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng, xuất khẩu và việc làm bền vững," đại biểu phân tích.

Trước thực trạng này, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Chính phủ có giải pháp kiểm soát tín dụng vào bất động sản đầu cơ bằng các công cụ thị trường, hạn chế việc sử dụng mệnh lệnh hành chính. Đồng thời, nghiên cứu áp dụng cơ chế dự trữ bắt buộc theo lĩnh vực để định hướng dòng vốn vào sản xuất, công nghiệp và công nghệ.

Bên cạnh đó, cần sớm triển khai các công cụ tài chính về đất đai theo hướng đánh vào hiệu quả sử dụng, như áp dụng phí sử dụng đất gắn với thời gian đưa vào khai thác. Trước mắt, có thể thí điểm tại Hà Nội trong Luật Thủ đô, sau đó mở rộng tại TP.HCM trong khuôn khổ Luật đô thị đặc biệt.

Đại biểu cũng đề xuất áp dụng mức phí tăng dần đối với những dự án chậm triển khai quá 24 tháng; đồng thời áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên nhưng không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê.

"Nguồn thu từ các chính sách trên cần được ưu tiên cho phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị thiết yếu, qua đó góp phần đưa đất đai trở lại đúng giá trị sử dụng", đại biểu Hoàng Anh đề cập.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) cho rằng, để kiên định đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số cần nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế thông qua tái thiết chuỗi cung ứng và phát triển công nghiệp trong nước.

Theo đại biểu, cần có chương trình thực chất để nâng cấp doanh nghiệp nội tại, gắn chặt với khu vực FDI với mục tiêu rõ ràng là gia tăng tỉ lệ giá trị gia tăng trong nước thay vì chỉ tăng kim ngạch xuất khẩu.

Cùng với đó, có giải pháp khơi thông dòng vốn một cách thực chất, trên cơ sở xử lý dứt điểm các tồn tại, thị trường tài chính, bất động sản.

Đại biểu cho rằng, việc kéo dài tình trạng nợ xấu tiềm ẩn, thị trường bất động sản đình trệ và niềm tin suy giảm, tắc nghẽn dòng tiền của nền kinh tế. Vì vậy, cần minh bạch hóa, xử lý thực chất các vấn đề này, đồng thời khôi phục kỷ luật và niềm tin thị trường vốn, tạo điều kiện để dòng vốn quay lại sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, cần tiếp cận điều kiện đủ linh hoạt để giải quyết thích ứng với môi trường kinh tế ngày càng bất định như hiện nay.