Đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện tiêu chí hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chiều 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Quan tâm đến tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Nguyễn Hữu Toàn (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu) cho biết, dự thảo Luật quy định ba điều kiện: doanh nghiệp sử dụng dưới 300 lao động; có vốn của năm trước không quá 150 tỷ đồng; tổng doanh thu năm trước không quá 400 tỷ đồng.

Băn khoăn về nội dung này, đại biểu đề nghị cân nhắc bỏ điều kiện về số lượng lao động. Theo đại biểu, nếu doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện về vốn và doanh thu, đồng thời tạo ra nhiều việc làm, sử dụng nhiều lao động hơn thì không có lý do gì để không hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

Đối với tiêu chí về vốn, đại biểu cho rằng cần xác định rõ đây là vốn chủ sở hữu hay vốn huy động. Chẳng hạn, doanh nghiệp thương mại có dòng vốn luân chuyển lớn, việc vượt ngưỡng 150 tỷ đồng là bình thường nhưng quy mô vẫn có thể nhỏ. Do đó, đại biểu đề xuất quy định theo hướng “vốn chủ sở hữu không quá 150 tỷ đồng”.

Cũng đề cập đến tiêu chí này, đại biểu Vương Quốc Thắng (Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng) cho biết, dự thảo Luật đã bỏ tiêu chí “số lao động đóng bảo hiểm xã hội”, chuyển sang tiêu chí “số lao động sử dụng bình quân năm”, đồng thời nâng ngưỡng lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề lên không quá 300 người.

Theo đại biểu, việc sử dụng tiêu chí lao động bình quân năm gây khó khăn cho công tác kiểm tra, đối soát, đồng thời có thể bị lợi dụng thông qua các hợp đồng dịch vụ hoặc lao động thời vụ để lách ngưỡng quy mô, duy trì quyền thụ hưởng chính sách hỗ trợ. Bên cạnh đó, xu hướng tự động hóa và phát triển kinh tế số khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ có ít lao động nhưng doanh thu và giá trị gia tăng lớn.

Vì vậy, đại biểu Vương Quốc Thắng đề nghị nghiên cứu quy định tiêu chí khung, giao Chính phủ xác định ngưỡng cụ thể và điều chỉnh linh hoạt theo từng thời kỳ, bảo đảm phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Trong khi đó, đại biểu Trần Đức Thuận (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) đề cập quy định tại khoản 5 Điều 5 dự thảo Luật về việc doanh nghiệp nộp hồ sơ trước được hỗ trợ trước. Theo đại biểu, quy định này thuận tiện cho việc tiếp nhận hồ sơ nhưng chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu hỗ trợ có trọng tâm.

Đại biểu phân tích, doanh nghiệp có bộ máy chuyên trách và ở gần cơ quan hỗ trợ thường thuận lợi hơn trong tiếp cận thông tin, hoàn thiện hồ sơ. Trong khi đó, doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo có thể cần hỗ trợ nhiều hơn nhưng lại nộp hồ sơ chậm hơn.

Do đó, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị thứ tự lựa chọn doanh nghiệp thụ hưởng trước hết phải căn cứ vào mục tiêu chương trình, mức độ đáp ứng tiêu chí, nhu cầu và hiệu quả dự kiến. Thời điểm nộp hồ sơ chỉ nên là tiêu chí giải quyết khi các điều kiện khác tương đương. Đồng thời, cần công khai tiêu chí, thời hạn xét duyệt, kết quả và lý do không được hỗ trợ. Theo đại biểu, cách làm này góp phần hạn chế cơ chế “xin - cho”, giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Giải trình ý kiến đại biểu về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật quy định ngưỡng lao động bình quân năm liền kề không quá 300 người, tổng nguồn vốn tối đa 150 tỷ đồng hoặc doanh thu 400 tỷ đồng. Trong đó, tiêu chí về lao động là bắt buộc, còn doanh nghiệp được lựa chọn đáp ứng tiêu chí về doanh thu hoặc tổng nguồn vốn.

Theo Bộ trưởng, quy định hiện hành xác định ngưỡng lao động bình quân là 200 người, tổng nguồn vốn 100 tỷ đồng và tổng doanh thu 300 tỷ đồng. Cơ quan soạn thảo đã tính toán việc nâng các ngưỡng này trên cơ sở tốc độ tăng trưởng GDP và chỉ số lạm phát theo thống kê của Cục Thống kê từ năm 2017 đến nay, nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong quá trình xây dựng tiêu chí, cơ quan soạn thảo đã phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, IFC, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế và làm việc với đại diện OECD cùng một số quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản, Trung Quốc.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, mục tiêu xây dựng Luật là bảo đảm chính sách sau khi ban hành sớm đi vào cuộc sống, thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển theo tinh thần các nghị quyết của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198 của Quốc hội.

Nhấn mạnh định hướng hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 68 là không hỗ trợ doanh nghiệp tràn lan mà chuyển sang tạo lập môi trường thuận lợi, dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới.