Đặt mục tiêu vận hành 2 nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận vào năm 2035

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Chiến lược đặt ra định hướng dài hạn nhằm phát triển năng lượng nguyên tử an toàn, hiệu quả, phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo đó, mục tiêu tổng quát là phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh, từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đặc biệt, năng lượng nguyên tử được xác định là một trong những trụ cột quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời phục vụ quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của nền kinh tế.

Vận hành an toàn 2 nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận vào năm 2035

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Chiến lược là định hướng phát triển điện hạt nhân.

Theo đó, đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành an toàn hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Đây được xem là bước đi mang tính nền tảng nhằm tái khởi động chương trình điện hạt nhân, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng cao.

Chiến lược cũng đặt mục tiêu nâng cao tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp trong nước, phấn đấu đạt khoảng 30% tổng mức đầu tư các hạng mục xây dựng, lắp đặt phụ trợ của các dự án điện hạt nhân.

Đồng thời, Việt Nam hướng tới triển khai ít nhất một dự án nhà máy điện hạt nhân sử dụng công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) - xu hướng công nghệ mới với ưu điểm linh hoạt, an toàn và phù hợp với điều kiện phát triển từng giai đoạn.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng điện hạt nhân sẽ được hoàn thiện đồng bộ, bảo đảm các điều kiện kỹ thuật, pháp lý và nhân lực để triển khai các dự án tiếp theo theo hướng an toàn, bền vững và hiệu quả.

Đẩy mạnh ứng dụng bức xạ và công nghệ hạt nhân trong các lĩnh vực kinh tế

Không chỉ dừng ở phát điện, Chiến lược còn nhấn mạnh mở rộng ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong nhiều lĩnh vực.

Đến năm 2035, các ứng dụng này được kỳ vọng đạt tốc độ tăng trưởng trung bình từ 10 - 15% mỗi năm, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội.

Trong lĩnh vực y tế, mục tiêu là đưa y học bức xạ của Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong ASEAN, với các chỉ tiêu cụ thể như 20 máy CT/triệu dân, 10 máy MRI/triệu dân, 1 máy xạ hình/triệu dân và từ 1 - 2 máy xạ trị gia tốc/triệu dân, tiến tới phổ cập 100% hệ thống X-quang số.

Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các thuốc phóng xạ phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh.

Trong công nghiệp, Chiến lược hướng tới làm chủ các công nghệ bức xạ tiên tiến trong kiểm định chất lượng công trình, sản phẩm, xử lý vật liệu và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc từng bước chế tạo, sản xuất thiết bị bức xạ trong nước cũng được đặt ra nhằm giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Đối với nông nghiệp, công nghệ bức xạ và kỹ thuật hạt nhân sẽ được ứng dụng trong chọn tạo giống, bảo vệ thực vật, bảo quản nông sản và nâng cao giá trị chuỗi sản xuất.

Tăng cường tiềm lực khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực hạt nhân

Chiến lược xác định phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân là yếu tố then chốt. Đến năm 2035, Việt Nam sẽ đầu tư xây dựng hai phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về công nghệ điện hạt nhân và công nghệ liên quan đến đất hiếm, urani, titan; đồng thời hình thành từ 3-5 phòng thí nghiệm tiên tiến và các nhóm nghiên cứu có khả năng làm chủ công nghệ hạt nhân phục vụ các dự án trọng điểm.

Song song đó, hệ thống đào tạo cũng được nâng cấp với mục tiêu phát triển từ 3-5 cơ sở đào tạo đại học về điện hạt nhân đạt trình độ tiên tiến, ngang tầm quốc tế, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao.

Một nội dung quan trọng khác là xây dựng cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia theo hướng chuyên nghiệp, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế, đủ năng lực thực hiện chức năng pháp quy, thanh sát và bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân.

Đưa năng lượng nguyên tử trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng vào 2050

Đến năm 2050, Chiến lược đặt mục tiêu đưa năng lượng nguyên tử trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, đóng góp đáng kể vào an ninh năng lượng và phát triển bền vững.

Tỷ trọng điện hạt nhân dự kiến đạt khoảng 6 - 8% tổng sản lượng điện quốc gia, với việc bổ sung thêm 4 lò phản ứng công suất lớn và 10 - 15 lò phản ứng mô-đun nhỏ.

Việt Nam cũng hướng tới cơ bản làm chủ công nghệ hạt nhân, hình thành các doanh nghiệp, tập đoàn có năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị, từ thiết kế, xây lắp đến chế tạo thiết bị và vật liệu cho ngành điện hạt nhân.

Trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp và môi trường, công nghệ bức xạ và kỹ thuật hạt nhân tiên tiến sẽ được ứng dụng rộng rãi, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Đồng thời, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng hạt nhân của khu vực Đông Nam Á.

Việc phê duyệt Chiến lược được đánh giá là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc tái khởi động và phát triển năng lượng nguyên tử theo hướng an toàn, hiện đại, phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu và yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.