Đẩy nhanh giải ngân vốn khoa học công nghệ, chuyển đổi số

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 16/7/2026 về đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026.

Chỉ thị nêu, thời gian qua, công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đã đạt được những kết quả bước đầu tích cực, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội và được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Tuy nhiên, nhiều nhiệm vụ vẫn chậm tiến độ, quá hạn hoặc chưa bảo đảm kết quả đầu ra. Tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách nhà nước năm 2026 trong lĩnh vực này còn thấp, nhất là vốn dành cho chuyển đổi số.

Theo Chính phủ, nguyên nhân chủ yếu là cơ chế, chính sách chưa được hoàn thiện đồng bộ, kịp thời; công tác tổ chức thực hiện ở một số bộ, ngành, địa phương chưa chủ động; năng lực triển khai nhiệm vụ ở cấp xã còn hạn chế. Một số người đứng đầu cơ quan, địa phương còn tâm lý e ngại, thiếu quyết liệt trong chỉ đạo.

Để khắc phục tình trạng trên, tạo chuyển biến trong những tháng cuối năm, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tập trung hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ, phấn đấu giải ngân hết kế hoạch vốn, kinh phí được giao năm 2026.

Người đứng đầu các bộ, cơ quan, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng về tiến độ, chất lượng, hiệu quả triển khai nhiệm vụ và giải ngân vốn ngân sách nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thủ tướng nhấn mạnh, đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn; phòng chống lãng phí, thất thoát, tiêu cực; bảo đảm công khai, minh bạch.

Về hoàn thiện cơ chế, chính sách, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong quý IV/2026.

Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục rà soát quy định về ngân sách, đầu tư công, cơ chế tài chính liên quan đến phân bổ, thanh toán, quyết toán kinh phí. Các bộ được yêu cầu đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát.

Đối với tiến độ triển khai nhiệm vụ năm 2026, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án được giao. Các nhiệm vụ phải được phân loại thành ba nhóm: đủ điều kiện triển khai, giải ngân; còn vướng mắc cần tháo gỡ; không còn khả năng thực hiện hoặc không bảo đảm tiến độ.

Việc rà soát tập trung vào các nhiệm vụ cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung; các nhiệm vụ được giao vốn năm 2025 từ nguồn tăng thu năm 2024 và đã được chuyển nguồn sang năm 2026.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo khắc phục hạn chế trong tổ chức thực hiện, hướng dẫn triển khai và giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở cấp xã, phường. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 7/2026.

Các địa phương cũng phải rà soát năng lực tổ chức đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ số ở tuyến cơ sở. Với các nhiệm vụ chuyển đổi số phức tạp, có tính chất dùng chung, cấp tỉnh có thể tổ chức mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ số để bảo đảm triển khai đồng bộ, thông suốt.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp Bộ Tài chính rà soát nhu cầu vốn năm 2025 và 2026 để phân bổ cho các lĩnh vực trọng điểm, không dàn trải, manh mún. Việc này cũng phải hoàn thành trong tháng 7/2026.

Thủ tướng yêu cầu việc phân bổ, sử dụng vốn phải tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên nhiệm vụ, dự án chiến lược, có tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nguồn lực sẽ ưu tiên cho phát triển công nghệ chiến lược, làm chủ công nghệ, sản phẩm theo danh mục đã được Thủ tướng ban hành; các nhiệm vụ tạo ra sản phẩm có tiềm năng, lợi thế địa phương; đầu tư trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Chính phủ yêu cầu tập trung đầu tư hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn, nền tảng số dùng chung và các dự án phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.