Đề xuất bãi bỏ 54 thủ tục hành chính trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy
Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam sửa đổi đề xuất phân cấp mạnh, cắt giảm thủ tục, mở đường cho cảng xanh, công nghiệp hàng hải và quy hoạch hạ tầng tầm nhìn 100 năm.
Sáng 11/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình về dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi).
Hoàn thiện quy định khai thác hạ tầng hàng hải và đường thủy
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự thảo Bộ luật gồm 21 chương, 318 điều, được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa.
Đáng chú ý, dự thảo thực hiện phân cấp triệt để cho UBND cấp tỉnh trong quản lý nhà nước về đường thủy nội địa, trừ nhiệm vụ lập, phê duyệt và quản lý quy hoạch quốc gia.
Bộ luật và các văn bản quy định chi tiết khi được ban hành dự kiến sẽ bãi bỏ 54 thủ tục hành chính. Các thủ tục còn lại được sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản hóa; đồng thời cắt giảm 7 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Về các nội dung cơ bản, dự thảo kế thừa những quy định đang được thực hiện ổn định, không phát sinh vướng mắc, đặc biệt là các quy định liên quan trực tiếp đến quyền tài sản, quyền kinh doanh và trách nhiệm dân sự của tổ chức, cá nhân.
Dự thảo sửa đổi, hoàn thiện quy định về phân loại tàu thuyền, thay thế khái niệm phương tiện thủy nội địa bằng khái niệm tàu sông, qua đó thống nhất phạm vi điều chỉnh giữa lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa.
Các quy định về đăng ký tàu thuyền cũng được hoàn thiện. Đối với hoạt động đăng kiểm, dự thảo sửa đổi theo hướng tiếp cận thống nhất, tăng cường xã hội hóa thông qua các tổ chức đăng kiểm được công nhận.
Quy định về an toàn, an ninh được thiết kế lại theo hướng tích hợp, mở rộng phạm vi áp dụng trên toàn bộ tuyến vận tải thủy, đặc biệt tại khu vực giao thoa giữa biển và sông. Dự thảo đồng thời bổ sung cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ thông tin và quản lý rủi ro theo chuẩn mực quốc tế.
Một nội dung mới đáng chú ý là cơ chế đặc thù về quy hoạch, đầu tư và khai thác kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa. Theo đó, dự thảo bổ sung tầm nhìn quy hoạch dài hạn 100 năm đối với kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa và cảng cạn.
Tầm nhìn này không thay thế thời kỳ quy hoạch 10 năm và tầm nhìn 30 năm theo pháp luật về quy hoạch, mà nhằm định hướng chiến lược lâu dài, bảo đảm tính liên tục, ổn định, đồng bộ và khả năng kế thừa giữa các kỳ quy hoạch.
Dự thảo cũng bổ sung khung tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư cảng biển, cảng thủy nội địa; danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, cùng các điều kiện, nghĩa vụ của nhà đầu tư và cơ chế giám sát.
Đối với các dự án bến cảng biển được phân kỳ thành nhiều dự án thành phần, dự thảo bổ sung quy định xác định thời hạn hoạt động của dự án, bảo đảm không vượt quá giới hạn theo pháp luật về đầu tư. Khi hết thời hạn, dự án chấm dứt và không được gia hạn. Tài sản kết cấu hạ tầng gắn liền với đất được bàn giao cho Nhà nước nếu còn phù hợp với quy hoạch; đồng thời có quy định chuyển tiếp đối với các dự án.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung hình thức hoàn trả giá trị đầu tư còn lại đối với kết cấu hạ tầng được đầu tư bằng ngân sách nhà nước nhưng phải tháo dỡ, di dời để thực hiện dự án mới.
Bổ sung chính sách ưu đãi, phát triển cảng xanh và công nghiệp hàng hải
Về chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển, dự thảo bổ sung quy định khung chính sách dành cho nhà đầu tư chiến lược, doanh nghiệp phát triển cảng, công nghiệp hàng hải, vận tải, logistics, chuyển đổi số, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Đồng thời, dự thảo đề xuất chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với cảng xanh, tàu sử dụng nhiên liệu thay thế, năng lượng tái tạo, hạ tầng điện bờ, trạm sạc và các hoạt động tiếp nhận, xử lý chất thải, đáp ứng xu hướng giảm phát thải của Tổ chức Hàng hải quốc tế.
Đối với công nghiệp hàng hải, dự thảo tiếp cận theo hướng phát triển hệ sinh thái công nghiệp hàng hải thay vì chỉ tập trung vào công nghiệp tàu thủy đơn lẻ. Hệ sinh thái này gồm 3 cấu phần: công nghiệp đóng tàu giữ vai trò trọng tâm, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp công nghệ hàng hải, đi kèm các cơ chế, chính sách ưu đãi.
Về cơ chế bảo đảm an toàn, an ninh và năng lực thực thi, dự thảo bổ sung quy định về dịch vụ hoa tiêu do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện; đồng thời quy định lộ trình sắp xếp đối với doanh nghiệp đang có vốn cổ phần.
Doanh nghiệp được giao cung cấp dịch vụ hoa tiêu tại vùng biển có nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước khoản tiền tương ứng với việc sử dụng kết cấu hạ tầng. Nhà chức trách hàng hải Việt Nam được để lại một phần tiền phí thu theo quy định của Chính phủ.
Trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) trên cơ sở hợp nhất các quy định của Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa hiện hành.
Việc sửa đổi nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, cùng Thông báo số 125 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về phát triển công nghiệp hàng hải quốc gia.
Theo báo cáo thẩm tra, nội dung dự thảo Bộ luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và cơ bản thống nhất với hệ thống pháp luật. Trình tự, thủ tục xây dựng dự án Bộ luật và hồ sơ dự án cũng tuân thủ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội.