Đề xuất cắt giảm, đơn giản thủ tục đầu tư ra nước ngoài

Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về đầu tư ra nước ngoài, hướng dẫn Điều 42 Luật Đầu tư, với nhiều đề xuất mới liên quan đến thẩm quyền cấp, điều chỉnh và chấm dứt Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (GCNĐKĐTRNN).

Theo dự thảo, dự án đầu tư ra nước ngoài có vốn từ 20 tỷ đồng trở lên sẽ phải thực hiện thủ tục cấp GCNĐKĐTRNN trước khi chuyển vốn ra nước ngoài theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.

Bộ Tài chính lý giải, theo Luật Đầu tư 2020 và Nghị định số 31/2021/NĐ-CP, các dự án có vốn đầu tư ra nước ngoài dưới 20 tỷ đồng do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) tự quyết định việc cấp GCNĐKĐTRNN mà không cần xin ý kiến các cơ quan liên quan. Do đó, việc không yêu cầu cấp GCNĐKĐTRNN đối với dự án dưới mức vốn này sẽ góp phần cải cách thủ tục hành chính, đồng thời vẫn kiểm soát được các dự án có quy mô lớn.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng cho biết có ý kiến đề xuất nên quy định mức vốn tối thiểu để cấp GCNĐKĐTRNN thấp hơn 20 tỷ đồng, nhằm hạn chế việc một số nhà đầu tư lợi dụng hoạt động đầu tư ra nước ngoài cho các mục đích khác như mua nhà, định cư hoặc xin thị thực.

Đối với các dự án thuộc diện phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chấp thuận trước khi cấp GCNĐKĐTRNN, dự thảo đề xuất áp dụng đối với dự án có vốn đầu tư ra nước ngoài từ 1.600 tỷ đồng trở lên hoặc dự án có đề xuất áp dụng cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc biệt.

Theo Bộ Tài chính, Luật Đầu tư 2020 hiện quy định ngưỡng 800 tỷ đồng. Việc đề xuất nâng mức này lên 1.600 tỷ đồng, gấp hai lần quy định hiện hành, nhằm thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, qua đó giảm số lượng dự án phải trình Thủ tướng Chính phủ.

Dự thảo cũng làm rõ các loại dự án không phải thực hiện thủ tục cấp GCNĐKĐTRNN theo khoản 3 Điều 42 Luật Đầu tư. Cụ thể, gồm dự án có vốn đầu tư ra nước ngoài nhỏ hơn 20 tỷ đồng (phương án 1) hoặc nhỏ hơn 7 tỷ đồng (phương án 2); dự án đầu tư ra nước ngoài gắn với quốc phòng, an ninh triển khai theo thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ các nước; và dự án của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, với thẩm quyền quyết định đầu tư thực hiện theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Ngoài ra, Bộ Tài chính đề xuất miễn thủ tục cấp GCNĐKĐTRNN đối với một số dự án của tổ chức kinh tế đáp ứng điều kiện nhất định. Theo đó, doanh nghiệp phải có quy mô lớn theo quy định tại Nghị định số 90/2025/NĐ-CP ngày 14/4/2025; không sử dụng vốn vay để đầu tư ra nước ngoài; đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và có kinh nghiệm đầu tư ra nước ngoài. Hai phương án được đưa ra với yêu cầu khác nhau về kết quả kinh doanh và tình trạng hoạt động của các dự án đầu tư trước đó.

Về thủ tục, dự thảo đề xuất bỏ yêu cầu nộp văn bản cam kết thu xếp ngoại tệ của tổ chức tín dụng đối với dự án không thuộc diện Thủ tướng Chính phủ xem xét, chấp thuận. Nhà đầu tư sẽ tự chịu trách nhiệm thu xếp nguồn ngoại tệ để đầu tư ra nước ngoài. Đồng thời, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy trình cấp, điều chỉnh GCNĐKĐTRNN trực tuyến toàn trình nhằm tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Một điểm mới khác là điều chỉnh quy định về chuyển lợi nhuận về nước, theo đó thời điểm chuyển lợi nhuận được tính theo thời điểm nhà đầu tư được chia lợi nhuận, thay vì căn cứ vào báo cáo quyết toán thuế của tổ chức kinh tế ở nước ngoài như trước đây.

Bộ Tài chính cũng đề xuất điều khoản chuyển tiếp, cho phép các hồ sơ dự án đã tiếp nhận theo Luật Đầu tư 2020 nhưng theo quy định mới không thuộc diện phải cấp GCNĐKĐTRNN được thực hiện đăng ký chuyển vốn ra nước ngoài theo quy định về quản lý ngoại hối, không cần có GCNĐKĐTRNN. Theo Bộ Tài chính, quy định này nhằm tạo thuận lợi cho nhà đầu tư và phù hợp với Luật Đầu tư 2025.