Đề xuất giảm thuế xăng dầu về 0%: Giải pháp tài khóa cấp bách ổn định vĩ mô

Sáng 9/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Dự án Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường (BVMT), thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Theo Bộ Tài chính, trong thời gian qua, Chính phủ đã linh hoạt sử dụng các công cụ chính sách tài khóa để bình ổn thị trường xăng dầu, góp phần đa dạng hóa nguồn cung và giảm áp lực giá trong nước. Tuy nhiên, các giải pháp này chủ yếu mang tính ngắn hạn, trong khi diễn biến xung đột tại Trung Đông vẫn phức tạp, tiềm ẩn rủi ro kéo dài đối với thị trường năng lượng.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng một chính sách thuế có thời hạn dài hơn, đủ linh hoạt để ứng phó với biến động thị trường được xem là cần thiết nhằm đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo dự thảo Nghị quyết, Chính phủ đề xuất giảm sâu các sắc thuế đối với xăng dầu. Cụ thể, thuế BVMT đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut được đề xuất giảm về mức 0 đồng/lít. Đồng thời, các mặt hàng này thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Riêng thuế TTĐB đối với xăng cũng được đề xuất áp dụng mức thuế suất 0%.

Các chính sách này được kỳ vọng sẽ trực tiếp làm giảm chi phí đầu vào, qua đó góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu trong nước và lan tỏa tích cực tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Thảo luận tại phiên họp, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh công cụ thuế, Chính phủ cần triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành khác như minh bạch hóa cơ cấu giá xăng dầu cơ sở, đảm bảo nguồn cung ổn định và tăng cường kiểm soát thị trường.

Đặc biệt, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu siết chặt quản lý đối với hành vi đầu cơ, găm hàng; đồng thời kiểm soát chặt chẽ hóa đơn điện tử nhằm xác thực chi phí đầu vào của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tránh tình trạng trục lợi chính sách.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành một Nghị quyết riêng về điều chỉnh các sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ.

Theo đó, cơ quan này đồng thuận trình Quốc hội xem xét áp dụng mức thuế như đề xuất trong thời gian từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Đây được xem là giải pháp tài khóa ngắn hạn nhưng có tác động trực tiếp và nhanh chóng trong việc giảm áp lực chi phí cho nền kinh tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề xuất trao quyền chủ động cho Chính phủ trong việc điều chỉnh thời hạn áp dụng chính sách, bao gồm khả năng rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực tùy theo diễn biến thực tế; đồng thời báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Cùng với đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến để hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Đặc biệt, cần bổ sung các giải pháp tổng thể, đồng bộ về điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần cấu thành trong giá xăng dầu, đảm bảo chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra xử lý nghiêm hành vi đầu cơ găm hàng và kiểm soát hóa đơn điện tử chặt chẽ.