Định hình hệ sinh thái mua sắm - du lịch: Cơ hội từ mô hình outlet và miễn thuế

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế, qua đó thúc đẩy hệ sinh thái bán lẻ hiện đại và gia tăng chi tiêu du lịch.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, yêu cầu cấp thiết đặt ra là hoàn thiện khung chính sách đủ mạnh nhằm thu hút đầu tư và khai thác hiệu quả tiềm năng thị trường.

Thông tin tại hội thảo tham vấn Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” cho thấy, dư địa phát triển lĩnh vực này còn rất lớn.

Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), việc phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế không chỉ mở rộng kênh phân phối mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái bán lẻ hiện đại, lan tỏa sang logistics, du lịch và dịch vụ.

Dù ngành bán lẻ Việt Nam duy trì tăng trưởng 8-10% giai đoạn 2015-2025, thị trường vẫn thiếu các mô hình mang tính dẫn dắt. Đặc biệt, outlet - kênh phân phối chiến lược trên thế giới, gần như chưa phát triển đúng nghĩa.

Trong khi đó, dự báo đến năm 2030, Việt Nam sẽ có hơn 50 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, tạo ra nhu cầu lớn đối với các mô hình mua sắm vừa đảm bảo thương hiệu vừa có giá hợp lý.

Ở lĩnh vực du lịch, mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế tại Việt Nam hiện chỉ khoảng 1.050-1.150 USD/người, thấp hơn đáng kể so với các nước trong khu vực, cho thấy tiềm năng gia tăng giá trị từ hoạt động mua sắm. Trong khi đó, thị trường outlet tại Mỹ đạt khoảng 65 tỷ USD mỗi năm, còn châu Âu đạt 21,4 tỷ Euro năm 2023.

Theo dự thảo Đề án, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm outlet tại các địa bàn trọng điểm như Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Phú Quốc; đồng thời phủ kín cửa hàng miễn thuế tại 100% sân bay quốc tế và cửa khẩu lớn.

Đáng chú ý, mục tiêu nâng tỷ lệ hàng Việt trong các mô hình này lên 30-40% cũng được đặt ra nhằm quảng bá thương hiệu quốc gia.

Dự kiến, nếu triển khai hiệu quả, các mô hình này có thể tạo ra khoảng 579.000 tỷ đồng doanh thu trực tiếp. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là khung pháp lý và chính sách chưa hoàn thiện. Nhiều doanh nghiệp kiến nghị cần cơ chế ưu đãi về đất đai, chính sách khuyến mại đặc thù và hoàn thuế giá trị gia tăng điện tử ngay tại điểm bán.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng và du lịch gia tăng, việc sớm hoàn thiện chính sách được xem là yếu tố then chốt để phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế, góp phần mở rộng không gian tăng trưởng và thúc đẩy thị trường nội địa theo hướng hiện đại, bền vững.