Doanh nghiệp "hiến kế" hoàn thiện Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt tại TP.HCM

Ngày 27/5, tại TP.HCM đã diễn ra hội thảo tham vấn ý kiến của các doanh nghiệp, tập đoàn trong và ngoài nước đối với Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt (ĐTĐB). Đồng chí Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM và đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM chủ trì hội thảo.

Tham dự hội thảo có các Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM; đại diện HĐND TP.HCM; đại diện các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế trong và ngoài nước.

Mạnh dạn đề xuất cơ chế mới, vượt trội, tạo động lực phát triển cho TP.HCM

Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, việc lấy ý kiến đóng góp xây dựng Dự thảo Luật ĐTĐB có ý nghĩa quan trọng, bởi doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề là lực lượng có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của đất nước nói chung và TP.HCM nói riêng.

Điều này thể hiện thông qua tốc độ tăng trưởng của TP.HCM trong suốt nhiều nhiệm kỳ đều tăng trưởng 2 con số. Mới đây, ngày 19/5/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW về “Xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới”, đây là một bước phát triển hơn nữa của TP.HCM.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, quan điểm của Thành phố là vừa kế thừa các cơ chế đặc thù đã có trong các nghị quyết của Quốc hội và những nội dung phù hợp của Luật Thủ đô, vừa mạnh dạn đề xuất những điểm mới nhằm tạo động lực phát triển cho Thành phố.

Từ vị trí, vai trò đặc biệt của TP.HCM đối với sự phát triển chung, Thành phố cần chủ động kiến nghị Trung ương xem xét các cơ chế vượt trội. Trên cơ sở ý kiến đóng góp của doanh nghiệp, tập đoàn và hiệp hội, Tổ soạn thảo sẽ tổng hợp, hoàn thiện Dự thảo Luật ĐTĐB.

Tại hội thảo, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh báo cáo tóm tắt về cơ sở pháp lý, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và các định hướng xây dựng, phát triển TP.HCM. Về thực tiễn, TP.HCM là đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp 27% tổng sản phẩm quốc nội.

Theo Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh, bên cạnh những kết quả đạt được, Thành phố vẫn còn “điểm nghẽn” về thể chế, do đó cần một văn bản pháp lý ổn định, lâu dài và có độ bao phủ rộng hơn.

Quá trình xây dựng Dự thảo Luật ĐTĐB phải bám sát Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị; kế thừa hợp lý một số nội dung của Luật Thủ đô và đề xuất chính sách mới phù hợp với định hướng phát triển của TP.HCM.

“Mục tiêu xuyên suốt của Luật ĐTĐB là phải có cơ chế vượt trội, mang tính đột phá của đột phá”, Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh.

Về lộ trình, TP.HCM dự kiến trình Bộ Tư pháp trước ngày 15/6, sau đó trình Quốc hội tại kỳ họp sớm nhất.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex, gửi văn bản góp ý, tập trung vào hai nhóm vấn đề: Đổi mới cơ chế phát triển doanh nghiệp nhà nước và tối ưu hóa nguồn lực phát triển đô thị.

Đồng thời, Becamex cũng đề xuất điều chỉnh, bổ sung các nội dung liên quan đến phát triển hạ tầng giao thông, mô hình TOD, phát triển khu công nghiệp, quy hoạch và năng lượng tái tạo. Đáng chú ý, Tập đoàn kiến nghị bổ sung nội dung về hình thành, quản lý và vận hành Khu Tự do đổi mới sáng tạo về khoa học - công nghệ - giáo dục quốc tế (STEI-FIZ) tại TP.HCM.

Về ý kiến của Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đề nghị cần làm rõ tiêu chí, chính sách ưu đãi về đất đai, thuế và các điều kiện liên quan đối với Khu STEI-FIZ, nhằm hạn chế tình trạng sau khi Luật ĐTĐB được ban hành vẫn phải chờ nghị định hướng dẫn.

Cần cơ chế thử nghiệm chính sách “có kiểm soát”

Trong khi đó, TS. Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM, cho rằng Luật ĐTĐB không chỉ cần tạo thêm cơ chế cho TP.HCM, mà còn phải góp phần nâng cao năng lực thể chế, giúp Thành phố vận hành hiệu quả hơn trong vai trò một đô thị lớn của khu vực.

Theo ông, quá trình phát triển của TP.HCM đang đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mô hình quản trị đô thị cho phù hợp với quy mô và vai trò mới. Sau khi mở rộng không gian phát triển, Thành phố đang hướng tới mô hình đô thị quy mô lớn, với gần 14 triệu dân và đóng góp khoảng 1/4 GDP cả nước. Vì vậy, hạ tầng, quản trị và thể chế cần được kết nối đồng bộ hơn để quy mô lớn trở thành lợi thế phát triển.

TS. Đinh Hồng Kỳ đánh giá, Dự thảo Luật ĐTĐB lần này có bước tiến khi đặt ra tư duy phân quyền mạnh mẽ, đồng thời xác lập nguyên tắc áp dụng ưu tiên phù hợp đối với các cơ chế, chính sách đặc thù của TP.HCM.

Ông cho rằng, đối với một đô thị có quy mô lớn như TP.HCM, vấn đề không chỉ là được trao thêm thẩm quyền, mà còn là cơ chế thực thi phải rõ ràng, trách nhiệm phải được xác định cụ thể và tạo điều kiện để đội ngũ thực thi chủ động hơn trong quá trình triển khai.

Theo TS. Đinh Hồng Kỳ, TP.HCM có nhiều tiềm năng về thu hút đầu tư, ý tưởng phát triển và nguồn lực xã hội. Vì vậy, Luật ĐTĐB cần góp phần rút ngắn quá trình chuyển hóa chủ trương, quyết định thành hành động cụ thể; đồng thời làm rõ thẩm quyền, thời hạn xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan trong từng khâu triển khai.

TS. Đinh Hồng Kỳ cho rằng, Luật ĐTĐB cần chuyển mạnh từ tư duy “kiểm soát quy trình” sang “quản trị theo kết quả”. Theo đó, TP.HCM cần được tạo điều kiện xây dựng nền hành chính số thực chất, hệ dữ liệu dùng chung, một đầu mối xử lý và cơ chế xác định trách nhiệm theo thời hạn giải quyết công việc.

Ông cũng đề xuất, đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt, cần có cơ chế giảm tần suất thanh tra, kiểm tra; dữ liệu đã có thì không yêu cầu nộp lại; các thủ tục quá hạn cần được xem xét xử lý theo cơ chế phù hợp hoặc có giải trình trách nhiệm.

TS. Đinh Hồng Kỳ đề nghị Luật ĐTĐB nên có một chương hoặc một mục riêng về “Cơ chế thử nghiệm chính sách có kiểm soát”.

Theo đó, cơ chế này có thể gồm: Thử nghiệm theo không gian địa lý, lựa chọn một số khu vực để triển khai trước như Thủ Thiêm, Cần Giờ, Cái Mép Hạ; thử nghiệm theo ngành nghề mới có thời hạn như fintech, tài sản số, xe tự hành, y tế số, logistics không giấy tờ; áp dụng linh hoạt một số thủ tục pháp lý trong phạm vi thử nghiệm; đánh giá kết quả thử nghiệm; sử dụng dữ liệu số thời gian thực, dashboard quản trị đô thị và công nghệ phân tích rủi ro để đánh giá tác động liên tục.

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, sau hội thảo, Tổ soạn thảo của Thành phố sẽ tiếp tục rà soát các điều khoản, tiếp thu thêm ý kiến phản biện từ hệ thống Mặt trận Tổ quốc, các bộ, ngành, đồng thời lắng nghe thêm ý kiến từ các vùng lân cận TP.HCM, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển không chỉ của riêng TP.HCM mà còn của cả Vùng.