Doanh nghiệp kiến nghị gỡ "điểm nghẽn" thể chế, dòng tiền và chi phí để thúc đẩy tăng trưởng

Phát biểu tại hội nghị với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho biết, VCCI đã tổng hợp gần 900 ý kiến của doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp FDI và các hiệp hội, hình thành 53 nhóm kiến nghị thuộc 10 lĩnh vực.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp phản ánh nhiều nhất là sự bất định của thể chế. Việc văn bản pháp luật cũ hết hiệu lực trong khi quy định mới chưa được ban hành hoặc có hiệu lực khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng lúng túng trong thực thi, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng phản ánh nhiều khó khăn liên quan đến dòng tiền. Một số trường hợp phát sinh giao dịch thực nhưng do đối tác bỏ trốn nên vẫn bị tạm dừng hoàn thuế giá trị gia tăng, khiến vốn lưu động bị "đóng băng". Tình trạng tiền kiểm còn nặng, thủ tục kiểm tra chuyên ngành kéo dài, cùng những trục trặc của Cổng thông tin một cửa quốc gia cũng làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo VCCI, sự chồng chéo giữa các quy định về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và môi trường tiếp tục là điểm nghẽn lớn khi nhiều dự án phải thực hiện đồng thời nhiều thủ tục nhưng chưa có đầu mối xử lý thống nhất. Trong khi đó, nguồn lực cho đổi mới sáng tạo chưa được khơi thông hiệu quả, tín dụng vẫn chủ yếu dựa trên tài sản bảo đảm là bất động sản.

Đáng chú ý, dù 51/53 nhóm kiến nghị đã được các bộ, ngành phản hồi, song theo Chủ tịch VCCI, phần lớn mới dừng ở việc viện dẫn quy định pháp luật, trong khi nhiều khó khăn của doanh nghiệp lại phát sinh từ khâu tổ chức thực hiện.

Từ thực tế đó, VCCI đề xuất xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả thực thi thông qua chỉ số hài lòng của doanh nghiệp; thiết lập kênh phản hồi trực tiếp và quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân trong xử lý kiến nghị. Với các vấn đề liên ngành, cần áp dụng nguyên tắc "một đầu mối, một quy trình, một kết quả" nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Doanh nghiệp kiến nghị ổn định tiền thuê đất, mở rộng tín dụng xanh

Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Đặng Hồng Anh phản ánh áp lực từ việc điều chỉnh đơn giá thuê đất tại một số địa phương, đặc biệt ở Khánh Hòa và Ninh Thuận (trước khi sáp nhập). Có trường hợp tiền thuê đất tăng từ 600 triệu đồng giai đoạn 2016-2020 lên 20,8 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030, tương đương tăng khoảng 35 lần so với thời điểm ký hợp đồng ban đầu.

Theo ông Đặng Hồng Anh, mức tăng đột biến này khiến tiền thuê đất của một số doanh nghiệp năm 2025 chiếm tới khoảng 50% doanh thu thuần, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng duy trì hoạt động, nhất là các doanh nghiệp du lịch, nghỉ dưỡng. Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam kiến nghị Chính phủ rà soát phương pháp xác định giá thuê đất theo hướng ổn định, hạn chế biến động lớn qua từng chu kỳ.

Ở góc độ phát triển bền vững, bà Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG, Phó Chủ tịch Thường trực SeABank, đề xuất hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước đối với các dự án xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo bà Nguyễn Thị Nga, mặc dù dư nợ tín dụng xanh đã vượt 700.000 tỷ đồng, tăng bình quân trên 20% mỗi năm nhưng mới chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện chính sách hỗ trợ với tiêu chí rõ ràng, minh bạch nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào chuyển đổi xanh.

Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam cũng kiến nghị xây dựng Chương trình quốc gia phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt, tạo cơ chế để doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã thông qua chuyển giao công nghệ, chia sẻ hạ tầng logistics và kết nối tiêu thụ.