Doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được cảnh báo sớm về hàng rào kỹ thuật
Từ ngày 1/3/2027, cơ chế phối hợp mới về hàng rào kỹ thuật trong thương mại có hiệu lực, nhằm tăng cường cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định 51/2026/QĐ-TTg ban hành Quy chế tổ chức, hoạt động và cơ chế phối hợp của Mạng lưới các cơ quan thông báo và hỏi đáp về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT Việt Nam).
Theo quy chế, mạng lưới có nhiệm vụ cung cấp thông tin, cảnh báo sớm những thay đổi về yêu cầu kỹ thuật tại thị trường nước ngoài, giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
Hàng rào kỹ thuật trong thương mại là các biện pháp bắt buộc liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và đánh giá sự phù hợp, nhằm bảo vệ sức khỏe con người, môi trường, quyền lợi người tiêu dùng và các lợi ích hợp pháp khác.
Những yêu cầu này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường của hàng hóa xuất khẩu. Vì vậy, việc tiếp nhận thông tin kịp thời giúp doanh nghiệp nhận diện những thay đổi về quy định kỹ thuật, hạn chế nguy cơ gặp trở ngại khi đưa sản phẩm ra nước ngoài.
Quy chế xác định Mạng lưới TBT Việt Nam gồm ba cấp: Điểm TBT quốc gia, Điểm TBT tại các bộ và Điểm TBT địa phương.
Điểm TBT quốc gia đặt tại Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, có nhiệm vụ điều phối hoạt động thông báo, hỏi đáp về hàng rào kỹ thuật trong phạm vi cả nước.
Cơ quan này cũng là đầu mối thông báo các biện pháp kỹ thuật của Việt Nam tới Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các đối tác thương mại theo cam kết quốc tế.
Đáng chú ý, Điểm TBT quốc gia được giao phân tích, đánh giá và cảnh báo sớm các biện pháp kỹ thuật từ nước ngoài; cung cấp thông tin về thị trường xuất khẩu theo yêu cầu của doanh nghiệp, trong đó ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ở cấp bộ, tám cơ quan tham gia mạng lưới gồm Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Xây dựng và Bộ Y tế.
Các bộ có trách nhiệm theo dõi những thay đổi về yêu cầu kỹ thuật đối với hàng hóa thuộc lĩnh vực quản lý, đánh giá tác động và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy định tại thị trường xuất khẩu.
Trường hợp doanh nghiệp hoặc hiệp hội ngành hàng phản ánh một biện pháp kỹ thuật của nước ngoài có nguy cơ cản trở thương mại, cơ quan quản lý chuyên ngành phải tiếp nhận, nghiên cứu và đề xuất hướng xử lý.
Những kiến nghị này được chuyển tới Điểm TBT quốc gia để tổng hợp, phối hợp với các cơ quan liên quan, làm cơ sở tham mưu việc nêu quan ngại thương mại tại các diễn đàn quốc tế khi cần thiết.
Tại địa phương, cơ quan phụ trách TBT có trách nhiệm cung cấp thông tin về các yêu cầu kỹ thuật, tổ chức tập huấn cho doanh nghiệp, tiếp nhận vướng mắc liên quan đến hàng hóa xuất khẩu và phối hợp giải quyết theo thẩm quyền.
Hoạt động này còn được lồng ghép vào các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển sản phẩm chủ lực và hội nhập kinh tế quốc tế của từng địa phương.
Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm tổ chức, điều phối toàn bộ mạng lưới, bảo đảm hoạt động thông báo, hỏi đáp và xử lý thông tin được thực hiện thống nhất.
Quyết định 51/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, thay thế Quyết định 46/2017/QĐ-TTg về tổ chức, hoạt động của Mạng lưới TBT Việt Nam và Ban liên ngành về hàng rào kỹ thuật trong thương mại.