Gắn mã số bất động sản: Siết quản lý, minh bạch thị trường bằng dữ liệu
Từ ngày 1/3/2026, mỗi căn nhà và sản phẩm bất động sản trên cả nước sẽ được gắn mã định danh điện tử. Thay đổi này được kỳ vọng tạo nền tảng dữ liệu thống nhất, giúp quản lý chặt chẽ hơn và tăng minh bạch cho thị trường.
Theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP vừa được ban hành, Việt Nam sẽ triển khai một hệ thống thông tin tập trung về nhà ở và thị trường bất động sản, vận hành đồng bộ từ trung ương đến địa phương. Trọng tâm của hệ thống là việc cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản, coi đây như “chìa khóa” để quản lý và kết nối dữ liệu.
Khác với cách quản lý trước đây, mã định danh điện tử cho phép mỗi căn nhà, căn hộ hay phần diện tích xây dựng trong công trình được xác lập một danh tính duy nhất. Thông qua mã này, các dữ liệu về dự án, pháp lý, giao dịch và tình trạng sở hữu sẽ được liên thông, hạn chế tình trạng thông tin chồng chéo hoặc thiếu minh bạch.
Hệ thống dữ liệu do Bộ Xây dựng chủ trì quản lý được thiết kế theo chuẩn mở, sẵn sàng kết nối với các cơ sở dữ liệu đất đai, thuế, tín dụng và công chứng. Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm an toàn thông tin, không thu thập trùng lặp và bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong khi các thông tin tổng hợp cần thiết sẽ được công khai để phục vụ xã hội.
Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chia sẻ dữ liệu về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mã định danh thửa đất. Bộ Tài chính cần cung cấp các thông tin về thuế với hoạt động chuyển nhượng bất động sản. Ngân hàng Nhà nước chia sẻ kết quả về tín dụng trong lĩnh vực này như dư nợ với đầu tư, kinh doanh bất động sản, số dư bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai.
Một điểm đáng chú ý là phạm vi quản lý không chỉ giới hạn ở tài sản. Các chủ thể tham gia thị trường như đơn vị quản lý vận hành chung cư, cá nhân hành nghề môi giới hay đối tượng hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở cũng được đưa vào hệ thống bằng mã định danh riêng. Điều này giúp cơ quan quản lý theo dõi toàn diện hơn hoạt động của thị trường.
Ở góc độ người dân, mã định danh điện tử mở ra khả năng tra cứu nhanh tình trạng pháp lý và lịch sử giao dịch của bất động sản, giảm rủi ro khi mua bán. Với cơ quan quản lý, dữ liệu tập trung là cơ sở để giám sát biến động giá, phát hiện giao dịch bất thường và nâng cao hiệu quả điều hành.
Giới chuyên môn đánh giá, việc “định danh” bất động sản là bước đi tất yếu trong quá trình số hóa lĩnh vực nhà ở. Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy tác dụng, yêu cầu đặt ra là dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, chính xác và các hệ thống liên quan phải kết nối thông suốt trong thực tế.