Giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng đồng loạt tăng, nhà thầu kiến nghị cơ chế bù chi phí

Chi phí đầu vào leo thang, nhà thầu gặp khó khăn

Diễn biến tăng giá của xăng dầu và vật liệu xây dựng trong thời gian gần đây đang tạo sức ép đáng kể lên hoạt động của các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là nhóm nhà thầu thi công hạ tầng giao thông vốn phụ thuộc lớn vào chi phí vận hành máy móc, thiết bị.

Theo Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), trong cơ cấu chi phí máy thi công, nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng từ 30–50%, do đó khi giá xăng dầu biến động mạnh trong thời gian ngắn, tổng chi phí thi công bị đẩy lên đáng kể, khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng thua lỗ nếu tiếp tục thực hiện hợp đồng theo đơn giá đã ký trước đó.

Giá thép xây dựng tăng từ 350.000 đến 600.000 đồng mỗi tấn, lên khoảng 16,2 triệu đồng/tấn. Giá đá tăng từ 10–15%, phổ biến trong khoảng 280.000–650.000 đồng/m3, trong khi cát xây dựng, than và xi măng cũng tăng từ 10–30% so với đầu năm.

Đà tăng diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm vật liệu chủ chốt như thép, xi măng, cát, đá và nhựa đường đã khiến chi phí đầu vào của các dự án hạ tầng tăng mạnh. Theo VACC, chỉ riêng trong quý I, giá vật liệu xây dựng cơ bản đã tăng trên 10%, tạo áp lực lớn đối với các nhà thầu đang triển khai các công trình trọng điểm với giá hợp đồng đã được xác lập từ trước.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch VACC, cho biết biến động của giá nhiên liệu cùng với việc nhiều loại vật liệu tăng mạnh đang tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là các đơn vị thi công hạ tầng giao thông đường bộ.

Trong bối cảnh hàng loạt dự án chiến lược đang được triển khai, việc kiểm soát chi phí đầu vào trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo tiến độ, nếu không có giải pháp kịp thời, nhiều nhà thầu có thể đối mặt với áp lực dòng tiền, buộc phải thi công cầm chừng hoặc đề xuất điều chỉnh tiến độ.

Đề xuất cơ chế bù trừ chi phí, tháo gỡ áp lực tài chính

Trước những khó khăn nêu trên, VACC đã kiến nghị cơ quan chức năng xem xét cho phép tính bù trừ phần chênh lệch chi phí nhiên liệu trong dự toán, giá gói thầu và hợp đồng xây dựng. Theo hiệp hội, đây là giải pháp mang tính cấp thiết nhằm cân đối lợi ích giữa các bên trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh, với thời gian áp dụng dự kiến từ tháng 3 cho đến khi thị trường ổn định trở lại.

Bên cạnh đó, hiệp hội cũng đề xuất xây dựng cơ chế điều tiết phù hợp nhằm ổn định chi phí vận chuyển, yếu tố chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động giá nhiên liệu. Việc kiểm soát chi phí logistics được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý chi phí, đặc biệt đối với các công trình sử dụng khối lượng lớn vật liệu rời như cát, đá và đất đắp.

Ngoài ra, VACC kiến nghị tăng cường công tác quản lý giá vật liệu xây dựng tại địa phương, nhất là đối với các vật liệu thông dụng, đồng thời đề nghị cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động thị trường để đẩy giá bất hợp lý, gây khó khăn cho hoạt động thi công.

Trong trường hợp giá nhiên liệu tiếp tục biến động kéo dài do các yếu tố khách quan như xung đột quốc tế, hiệp hội cũng đề xuất xem xét áp dụng quy định về bất khả kháng để điều chỉnh hợp đồng xây dựng. Cơ chế này sẽ tạo cơ sở pháp lý cho việc điều chỉnh chi phí, qua đó giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro tài chính trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng đột biến.