Gỡ điểm nghẽn đất đai để hơn 10 tỷ USD FDI sớm đi vào thực tế

Từ thu hút vốn đến triển khai dự án

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh kinh tế TP.HCM. Theo Sở Tài chính TP.HCM, từ đầu năm đến ngày 25/8/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Thành phố đạt hơn 10 tỷ USD, tương đương 91,5% kế hoạch thu hút FDI cả năm. Tỷ lệ vốn thực hiện của khu vực FDI đạt 66,4% so với vốn đăng ký.

Trước đó, trong 7 tháng năm 2026, TP.HCM thu hút hơn 9,8 tỷ USD vốn FDI, tăng 144,5% so với cùng kỳ. Thành phố cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 1.188 dự án mới với tổng vốn gần 3,62 tỷ USD; 181 dự án điều chỉnh tăng vốn với tổng vốn bổ sung gần 3,48 tỷ USD.

Những con số trên cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư TP.HCM. Tuy nhiên, thu hút vốn đăng ký mới chỉ là một phần của bài toán. Quan trọng hơn là khả năng chuyển dòng vốn cam kết thành dự án, hoạt động sản xuất, kinh doanh và giá trị gia tăng thực tế cho nền kinh tế.

Theo Sở Tài chính TP.HCM, độ trễ thường phát sinh ở các dự án quy mô lớn, sử dụng nhiều đất, yêu cầu đầu tư đồng bộ về xây dựng, giao thông, năng lượng hoặc phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy.

Điều này đặt ra yêu cầu môi trường đầu tư không chỉ thuận lợi ở khâu cấp phép mà phải bảo đảm sự thông suốt trong cả quá trình triển khai dự án.

Gỡ điểm nghẽn sau cấp phép

Tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, vấn đề đất đai đang được đặt ra khá rõ. Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, hiện có 165 dự án được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn tương đương 13,863 tỷ USD. Trong đó, 57 dự án có vốn nước ngoài với tổng vốn hơn 11 tỷ USD; 108 dự án trong nước có tổng vốn 74.290 tỷ đồng, tương đương 2,857 tỷ USD.

Năm 2026, Khu Công nghệ cao đặt mục tiêu thu hút khoảng 1,6 tỷ USD vốn đầu tư, tập trung vào những lĩnh vực như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số.

Theo thông tin từ Ban Quản lý, thủ tục đầu tư đã được đơn giản hóa đáng kể. Tuy nhiên, việc được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mới xác lập dự án, chưa đồng nghĩa nhà đầu tư đã có đầy đủ cơ sở pháp lý về đất để triển khai xây dựng.

Điểm nghẽn đáng chú ý nằm ở các thủ tục đất đai sau cấp phép, đặc biệt là cho thuê đất, bàn giao đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính. Ban Quản lý Khu Công nghệ cao đang nghiên cứu, xây dựng dự thảo để tham mưu cơ quan có thẩm quyền xem xét cơ chế phân cấp phù hợp về giao đất, cho thuê đất.

Nếu được thông qua, cơ chế này được kỳ vọng giảm khâu chuyển tiếp giữa thủ tục đầu tư và thủ tục đất đai, tạo điều kiện thực hiện thực chất hơn mô hình một cửa tại chỗ, qua đó rút ngắn thời gian từ cấp phép đến bàn giao đất.

Hơn 10 tỷ USD FDI đăng ký là tín hiệu tích cực về sức hút của TP.HCM. Nhưng thước đo quan trọng tiếp theo là tốc độ chuyển vốn đăng ký thành dự án hoạt động thực tế. Gỡ điểm nghẽn đất đai sau cấp phép vì thế là một mắt xích quan trọng để nâng hiệu quả sử dụng dòng vốn đầu tư.