Hải Phòng tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp da giày tận dụng ưu đãi thuế quan
Bộ Công Thương và Hải Phòng tìm lời giải giúp ngành da giày tận dụng FTA, tăng nội địa hóa, vượt rào cản xuất xứ, xanh hóa sản xuất để chinh phục thị trường lớn.
Ngày 18/11, Bộ Công Thương phối hợp với Sở Công Thương Hải Phòng tổ chức hội nghị tham vấn về mô hình hỗ trợ ngành da giày tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA). Qua hai phiên làm việc, đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị dịch vụ trao đổi về những vướng mắc trong sản xuất, xuất khẩu và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp.
Theo ông Bùi Văn An, Trưởng phòng Quản lý đầu tư và Hợp tác quốc tế, Sở Công Thương Hải Phòng, tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 30,1 tỷ USD, tăng trên 10% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu da giày cơ bản ổn định so với cùng kỳ năm 2025. Đây là một trong bốn nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Hải Phòng, cùng với điện tử, may mặc và dây cáp điện.

Phần lớn doanh nghiệp sản xuất giày dép tại Hải Phòng vẫn làm gia công. Đối tác đặt hàng thường quyết định mẫu mã, chỉ định nguyên liệu và trong một số trường hợp còn cung cấp thiết bị. Nguồn nguyên phụ liệu phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, trong khi nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã xây dựng chuỗi cung ứng riêng. Thực tế này khiến các nhà cung cấp trong nước khó tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất.
Bà Đoàn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, cho biết các FTA mở thêm cơ hội cho ngành tại EU, Vương quốc Anh và các thị trường thuộc CPTPP. Ưu đãi thuế quan có thể giúp doanh nghiệp cạnh tranh về giá và thu hút đơn hàng. Tuy nhiên, mỗi hiệp định có quy tắc xuất xứ riêng, đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát nguồn nguyên liệu, định mức sản xuất và hồ sơ chứng minh xuất xứ.

Theo Sở Công Thương, nhiều doanh nghiệp có khả năng đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa hoặc các tiêu chí xuất xứ liên quan. Một số hiệp định đặt yêu cầu chặt hơn đối với các bộ phận như đế, mũ và lót giày. Cùng với đó, các tiêu chuẩn về phát thải, hóa chất, điều kiện lao động và truy xuất nguồn gốc đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư thêm vào công nghệ và quản trị. Đây là khó khăn đáng kể đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguồn lực hạn chế.
Từ kết quả khảo sát, PGS.TS. Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, nhận định doanh nghiệp cần được tư vấn cụ thể về thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), thông tin thị trường và cách tìm nhà cung cấp. Ông đề xuất nghiên cứu giao một đơn vị ngoài nhà nước làm đầu mối tiếp nhận vướng mắc và kết nối doanh nghiệp với dịch vụ tư vấn. Việc hỗ trợ cần tập trung vào nhóm có nhu cầu phù hợp, trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và hợp tác xã.

Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam đề xuất tăng liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và nhà cung cấp trong nước để nâng tỷ lệ nội địa hóa. Hiệp hội cũng khuyến nghị doanh nghiệp đầu tư vào thiết kế, tự động hóa, kiểm soát chất lượng và từng bước giảm tiêu thụ năng lượng, phát thải trong sản xuất.
Các ý kiến tại hội nghị sẽ là cơ sở để Bộ Công Thương và nhóm chuyên gia đề xuất hoàn thiện mô hình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA. Tại Hải Phòng, Sở Công Thương đang phối hợp với các sở, ngành triển khai Kế hoạch số 396 ngày 27/10/2026 của UBND thành phố, trong đó năm 2027 là giai đoạn tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm.