Hành vi gây lãng phí có thể bị buộc thôi việc, cách chức

Nghị định số 267/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp bị xử lý kỷ luật, trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người có hành vi gây lãng phí hoặc vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.

Theo Nghị định, đối tượng bị xử lý kỷ luật gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách.

Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí hoặc có hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí cũng thuộc diện bị xem xét xử lý kỷ luật. Người thực hiện hành vi gây lãng phí gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định.

Người đứng đầu có thể bị cách chức nếu để xảy ra lãng phí nghiêm trọng

Nghị định quy định rõ việc áp dụng hình thức kỷ luật đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong trường hợp thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý, để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi được giao quản lý, phụ trách trực tiếp.

Theo đó, hình thức kỷ luật khiển trách được áp dụng trong trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm.

Hình thức kỷ luật cảnh cáo được áp dụng trong trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tù từ trên 3 năm đến 7 năm.

Trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tù từ trên 7 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình, người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật cách chức.

Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm của người giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, nhất là trong việc kiểm soát sử dụng ngân sách, tài sản công, nguồn lực của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Gây thiệt hại trên 75 triệu đồng có thể bị buộc thôi việc

Đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí, Nghị định quy định nhiều mức kỷ luật tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, giá trị thiệt hại, yếu tố tái phạm, tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.

Hình thức kỷ luật khiển trách được áp dụng đối với trường hợp vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng.

Trường hợp vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật theo quy định tại Điều 4 Nghị định này cũng có thể bị áp dụng hình thức khiển trách.

Ngoài ra, hình thức khiển trách còn được áp dụng đối với hành vi không ban hành hoặc chậm ban hành, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật về định mức, tiêu chuẩn, chế độ trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí, gây lãng phí.

Hình thức kỷ luật cảnh cáo được áp dụng đối với trường hợp đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự. Cảnh cáo cũng được áp dụng đối với hành vi vi phạm lần đầu gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, hình thức kỷ luật cách chức được áp dụng nếu đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự.

Hình thức cách chức cũng được áp dụng trong trường hợp có hành vi gây lãng phí lần đầu, gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, bãi nhiệm; người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật.

Đáng chú ý, công chức, viên chức có thể bị buộc thôi việc nếu đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc cảnh cáo đối với người không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự.

Công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng cũng có thể bị buộc thôi việc nếu không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, không chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp tăng nặng mức kỷ luật theo quy định của pháp luật về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức.

Kỷ luật hành vi cản trở công tác phòng, chống lãng phí

Nghị định cũng quy định hình thức kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.

Theo đó, hình thức kỷ luật khiển trách được áp dụng đối với trường hợp vi phạm lần đầu khi cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tiết kiệm, chống lãng phí của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Hình thức khiển trách cũng được áp dụng đối với hành vi cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong xác minh, xử lý, giải quyết, tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo về tiết kiệm, chống lãng phí.

Hình thức kỷ luật cảnh cáo được áp dụng đối với trường hợp đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm.

Cảnh cáo cũng được áp dụng đối với hành vi vi phạm trong bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân của người đấu tranh chống lãng phí theo quy định của pháp luật.

Đã bị kỷ luật đảng vẫn xem xét kỷ luật hành chính

Nghị định quy định, trường hợp đã có quyết định xử lý kỷ luật về đảng thì việc áp dụng hình thức kỷ luật hành chính đối với cán bộ, công chức, viên chức được thực hiện theo các nguyên tắc xử lý kỷ luật quy định tại các nghị định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức.

Trường hợp chưa có quyết định xử lý kỷ luật về đảng, cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật chỉ đạo cơ quan tham mưu về công tác cán bộ căn cứ quy định tại Nghị định này để thực hiện xử lý kỷ luật đối với người có hành vi vi phạm.

Các quy định tại Nghị định số 267/2026/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng nguồn lực công; đồng thời nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, cán bộ, công chức, viên chức trong thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí.