HanoiCheck thay đổi cách lựa chọn và giám sát nhà cung cấp suất ăn trường học ra sao?

Hồ sơ trực tuyến, kiểm tra trực tiếp

Theo số liệu Sở Y tế Hà Nội công bố cuối tháng 8, toàn thành phố có 3.946 cơ sở giáo dục, trong đó 3.388 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú, chiếm 85,9%, với 1.266.557 học sinh. Trong số này, 2.781 cơ sở tổ chức nấu ăn tại trường, 607 cơ sở sử dụng suất ăn sẵn từ bên ngoài.

Với hơn 1,26 triệu học sinh ăn bán trú, việc bảo đảm an toàn thực phẩm không thể chỉ tập trung ở bếp ăn. Quá trình kiểm soát phải bắt đầu từ việc lựa chọn đơn vị cung cấp, nguồn nguyên liệu, vận chuyển, giao nhận, bảo quản đến chế biến và lưu mẫu thức ăn.

Năm học 2026-2027, Hà Nội triển khai Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường - HanoiCheck tại các cơ sở giáo dục có tổ chức bữa ăn bán trú. Hệ thống mở đăng ký tài khoản từ ngày 3/8; đợt tiếp nhận hồ sơ trực tuyến đầu tiên của các đơn vị có nhu cầu cung cấp thực phẩm, suất ăn bán trú được tổ chức từ ngày 6/8 đến 10/8.

Việc tổ chức bữa ăn bán trú đồng thời thực hiện theo Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ ngày 18/7/2026 của Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm thành phố Hà Nội. Văn bản quy định cụ thể việc xây dựng phương án, đánh giá, lựa chọn cơ sở cung cấp và trách nhiệm của các đơn vị liên quan.

Theo Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ, cơ sở cung cấp gồm đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm, dịch vụ nấu ăn, suất ăn sẵn và các sản phẩm phục vụ bữa ăn bán trú.

Đơn vị muốn tham gia cung cấp phải chuẩn hóa, số hóa hồ sơ để đăng ký trên hệ thống. Ngoài giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh và giấy tờ về điều kiện an toàn thực phẩm, hồ sơ còn có tài liệu về sức khỏe, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm của người trực tiếp chế biến, vận chuyển; giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu, chuỗi cung ứng; hợp đồng liên kết; hồ sơ công bố, kiểm nghiệm sản phẩm.

Năng lực vận chuyển, cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương án dự phòng khi xảy ra sự cố cũng nằm trong nội dung đánh giá. Như vậy, giấy phép là một trong các điều kiện để tham gia, còn việc lựa chọn phải xem xét thêm năng lực cung ứng, nguồn hàng, bảo quản, vận chuyển và khả năng truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Đối với các cơ sở giáo dục thuộc diện được thành phố hỗ trợ kinh phí bữa ăn bán trú từ ngân sách, UBND xã, phường thông báo công khai việc tiếp nhận hồ sơ và thành lập Hội đồng đánh giá, lựa chọn cơ sở cung cấp.

Sau khi xem xét hồ sơ, cơ quan được giao nhiệm vụ tổ chức kiểm tra thực tế tại cơ sở cung cấp, bếp ăn; lập biên bản, báo cáo kết quả và xếp hạng các đơn vị làm căn cứ lựa chọn.

Quy trình này giúp đối chiếu những gì nhà cung cấp kê khai với điều kiện thực tế về cơ sở sản xuất, kho bảo quản, phương tiện vận chuyển và năng lực cung ứng.

Đối với đơn vị cung cấp suất ăn sẵn, việc kiểm tra thực tế càng cần thiết. Thức ăn được chế biến ở bên ngoài rồi vận chuyển đến trường nên thời gian giao nhận, phương tiện vận chuyển, dụng cụ chứa đựng và điều kiện bảo quản đều liên quan trực tiếp đến chất lượng suất ăn.

Kết quả tiếp nhận, đánh giá và xếp hạng cơ sở cung cấp được công khai trên HanoiCheck và trang thông tin điện tử của địa phương. Số lượng đơn vị được lựa chọn phải phù hợp với nhu cầu thực tế, năng lực cung ứng cũng như khả năng quản lý, kiểm tra, giám sát.

Với các trường thuộc quy trình do UBND xã, phường tổ chức, việc lựa chọn nhà cung cấp vì thế không còn thực hiện riêng lẻ tại từng cơ sở giáo dục mà được tổ chức theo phương án chung của địa phương.

Giám sát nhà cung cấp sau khi ký hợp đồng

Được lựa chọn cung cấp thực phẩm hoặc suất ăn chưa phải là kết thúc quá trình kiểm tra. Nhà cung cấp còn phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm trong thời gian thực hiện hợp đồng.

Theo quy định của Hà Nội, việc kiểm soát được thực hiện từ nguồn nguyên liệu, vận chuyển, giao nhận đến bảo quản, chế biến và phục vụ học sinh. Nhà trường phải phân công người giám sát việc tổ chức bữa ăn, đồng thời công khai đơn vị cung cấp, thực đơn, nguồn gốc thực phẩm và những thông tin cần thiết để cha mẹ học sinh tham gia giám sát.

Cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp có trách nhiệm cập nhật dữ liệu lên hệ thống và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin. Nguồn thực phẩm đưa vào trường và hoạt động cung ứng vì vậy tiếp tục được kiểm tra, đối chiếu sau khi hợp đồng được ký.

Theo Sở Y tế Hà Nội, công tác kiểm tra trong năm học 2026-2027 tập trung vào hồ sơ pháp lý, điều kiện an toàn thực phẩm thực tế, nguồn gốc nguyên liệu, quá trình tiếp nhận, bảo quản, sơ chế, chế biến, vận chuyển, kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn.

Điều này đồng nghĩa một nhà cung cấp có đủ điều kiện tại thời điểm được lựa chọn vẫn phải duy trì các điều kiện đó trong quá trình thực hiện. Nếu nguồn thực phẩm thay đổi, điều kiện vận chuyển không bảo đảm hoặc việc cung ứng không đúng với hồ sơ đã đăng ký, cơ quan quản lý có cơ sở để kiểm tra, đối chiếu.

HanoiCheck hỗ trợ lưu trữ, quản lý và truy xuất thông tin, nhưng không thay thế việc kiểm tra tại cơ sở. Dữ liệu truy xuất chỉ có giá trị khi thông tin được cập nhật chính xác; hồ sơ điện tử cũng không thể thay cho việc kiểm tra kho hàng, phương tiện vận chuyển, bếp chế biến hoặc lấy mẫu kiểm nghiệm khi cần thiết.

Vì vậy, hiệu quả của HanoiCheck phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu và việc kiểm tra, hậu kiểm của cơ quan quản lý.

Cha mẹ học sinh cũng có thêm thông tin để theo dõi bữa ăn của con. Theo kế hoạch triển khai, các trường phải công khai thực đơn trên hệ thống; phụ huynh có thể tiếp cận thông tin về bữa ăn, đơn vị cung cấp và nguồn gốc thực phẩm.

Trước đây, việc theo dõi của phụ huynh chủ yếu dựa vào thực đơn do trường hoặc giáo viên thông báo. Khi dữ liệu về nhà cung cấp và nguồn thực phẩm được cập nhật trên hệ thống, cha mẹ học sinh có thêm căn cứ để đối chiếu với bữa ăn thực tế.

Tuy nhiên, HanoiCheck là công cụ hỗ trợ giám sát, không thay thế trách nhiệm của nhà trường, chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn. Việc kiểm tra trực tiếp vẫn là khâu cần thiết để xác định các điều kiện an toàn thực phẩm có được duy trì đúng quy định hay không.

Yêu cầu minh bạch cao hơn với đơn vị cung cấp

Với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và các cơ sở cung cấp suất ăn, quy trình mới đặt ra yêu cầu cao hơn về hồ sơ và năng lực thực tế.

Đơn vị tham gia phải chứng minh điều kiện pháp lý, nguồn nguyên liệu, chuỗi cung ứng, cơ sở vật chất, phương tiện vận chuyển và khả năng bảo đảm an toàn thực phẩm. Những nội dung này không chỉ được xem xét khi đăng ký mà còn có thể được kiểm tra trong quá trình cung ứng.

Các doanh nghiệp có nguồn hàng ổn định, kho bảo quản, phương tiện vận chuyển phù hợp, quy trình kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc sẽ thuận lợi hơn khi chứng minh năng lực. Ngược lại, hồ sơ đầy đủ nhưng điều kiện thực tế không đáp ứng yêu cầu sẽ khó vượt qua bước kiểm tra, đánh giá.

Theo số liệu được công bố giữa tháng 8, hơn 600 đơn vị đã nộp hồ sơ trên HanoiCheck. Tại 126 xã, phường ghi nhận khoảng 20.370 lượt đăng ký cung cấp các dịch vụ liên quan; một đơn vị có thể đăng ký tại nhiều địa bàn.

Số lượng đăng ký lớn cũng đặt ra yêu cầu về tính khách quan trong đánh giá, lựa chọn. Tiêu chí phải được áp dụng thống nhất, kết quả xếp hạng phải có căn cứ và việc kiểm tra không thể dừng lại sau khi nhà cung cấp được lựa chọn.

Đây là vấn đề cần lưu ý khi vai trò tổ chức đánh giá, lựa chọn đối với nhóm cơ sở thuộc diện quy định được đưa về UBND xã, phường. Quy trình càng tập trung, trách nhiệm của Hội đồng đánh giá và chính quyền địa phương càng phải rõ ràng.

HanoiCheck trước hết giúp chuẩn hóa việc tiếp nhận và quản lý thông tin về nhà cung cấp. Khi kết hợp với kiểm tra thực tế, công khai kết quả và hậu kiểm trong quá trình thực hiện hợp đồng, hệ thống có thể giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm hơn những trường hợp hồ sơ không phù hợp với điều kiện thực tế hoặc nguồn thực phẩm không đúng thông tin đã đăng ký.

Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn nằm ở khâu thực hiện. Dữ liệu phải được cập nhật đúng, việc kiểm tra tại cơ sở phải thực chất và hậu kiểm phải được duy trì trong năm học.

Với hơn 1,26 triệu học sinh ăn bán trú tại Hà Nội, một quy trình lựa chọn minh bạch mới chỉ là bước đầu. Điều phụ huynh quan tâm hơn cả vẫn là nhà cung cấp được kiểm soát ra sao sau khi được lựa chọn và thực phẩm đưa vào trường mỗi ngày có đúng nguồn gốc, bảo đảm chất lượng, an toàn cho học sinh hay không.