Hệ sinh thái pháp lý mở đường cho làn sóng khởi nghiệp sáng tạo

Những năm qua, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Việt Nam từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu khi năm 2025 xếp hạng 55 thế giới; các trung tâm lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng đều cải thiện thứ hạng đáng kể.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tế cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện thể chế, nhất là trong bối cảnh mô hình tăng trưởng đang chuyển dịch mạnh mẽ, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Kinh nghiệm từ các quốc gia như Israel, Hàn Quốc, Singapore cho thấy, nền tảng quan trọng nhất để thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo chính là một hệ thống pháp luật thông thoáng, ổn định và khuyến khích đổi mới.

Chiến lược xác định rõ, khởi nghiệp sáng tạo không còn là hoạt động riêng lẻ mà trở thành sự nghiệp của toàn dân, gắn với mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ quốc gia, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Đáng chú ý, một trong những điểm nhấn của Nghị quyết là định hướng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ, trong đó thể chế giữ vai trò “mở đường”. Đây là cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh pháp luật không chỉ là công cụ quản lý mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu khu vực về khởi nghiệp sáng tạo, hình thành hàng vạn doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và từng bước xuất hiện thêm các “kỳ lân”. Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới nằm trong nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới về đổi mới sáng tạo.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Chính phủ xác định một loạt giải pháp mang tính đột phá, trong đó nổi bật là hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng minh bạch, linh hoạt và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Cụ thể, Nghị quyết nhấn mạnh việc số hóa toàn bộ thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Đồng thời, nghiên cứu thí điểm các mô hình mới như “doanh nghiệp một người”, cơ chế phá sản rút gọn nhằm tạo điều kiện cho doanh nhân tái khởi nghiệp, cũng như triển khai các khu thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ mới.

Không chỉ dừng lại ở thể chế, Nghị quyết còn đặt trọng tâm vào việc bảo đảm quyền tiếp cận nguồn lực cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Các giải pháp phát triển thị trường vốn đầu tư mạo hiểm, hỗ trợ tài chính, bảo lãnh tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ được kỳ vọng sẽ tháo gỡ khó khăn về vốn – một trong những rào cản lớn nhất hiện nay.

Cùng với đó, việc đưa giáo dục khởi nghiệp vào hệ thống giáo dục quốc dân và phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo sẽ góp phần tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch sẽ là yếu tố then chốt giúp Việt Nam tận dụng cơ hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.