Hết thời hiệu xử phạt vẫn có thể bị truy thu thuế 10 năm
Quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế, người nộp thuế không bị xử phạt nhưng vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, thuế trốn, khoản miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định và tiền chậm nộp trong thời hạn 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện vi phạm.
Hết thời hiệu xử phạt không đồng nghĩa hết nghĩa vụ thuế
Bộ Tài chính vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 27/2026/VBHN-NĐ-BTC ngày 27/8/2026 về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Một trong những nội dung doanh nghiệp cần lưu ý là quy định về thời hiệu xử phạt và thời hạn truy thu thuế.
Theo Điều 8 của văn bản hợp nhất, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn là 2 năm.
Đối với vi phạm về thuế, thời hiệu xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế cũng là 2 năm, kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.
Riêng hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hay làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, thời hiệu xử phạt là 5 năm, kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.
Tuy nhiên, việc hết thời hiệu xử phạt không đồng nghĩa nghĩa vụ về thuế cũng chấm dứt.
Cụ thể, quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế, người nộp thuế không bị xử phạt nhưng vẫn phải nộp đủ tiền thuế truy thu vào ngân sách nhà nước, gồm số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định và tiền chậm nộp tiền thuế.
Việc truy thu được thực hiện trong thời hạn 10 năm trở về trước, kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.
Không đăng ký thuế có thể phải nộp cho toàn bộ thời gian trở về trước
Đáng chú ý, quy định đặt ra trường hợp riêng đối với người nộp thuế không đăng ký thuế. Khi đó, người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn và tiền chậm nộp tiền thuế cho toàn bộ thời gian trở về trước, kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.
Thời hạn truy thu 10 năm nói trên áp dụng đối với các khoản thuế theo pháp luật về thuế và các khoản thu khác do tổ chức, cá nhân tự khai, tự nộp vào ngân sách nhà nước.
Đối với các khoản thu từ đất đai hoặc khoản thu khác do cơ quan có thẩm quyền xác định nghĩa vụ tài chính của tổ chức, cá nhân, thời hạn truy thu được xác định theo pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan, nhưng không ít hơn thời hạn truy thu nêu trên.
Quy định này là điểm doanh nghiệp cần lưu ý khi rà soát hồ sơ thuế của các năm trước. Việc một hành vi đã quá thời hiệu xử phạt chỉ đồng nghĩa người nộp thuế không còn bị xử phạt đối với hành vi đó theo quy định về thời hiệu; không đồng nghĩa số tiền thuế phải truy thu và tiền chậm nộp liên quan đương nhiên được xóa bỏ.
Do đó, việc lưu giữ hồ sơ, chứng từ, dữ liệu kế toán và đối chiếu nghĩa vụ thuế theo từng kỳ vẫn có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với những giao dịch có giá trị lớn hoặc có khả năng phát sinh điều chỉnh qua thanh tra, kiểm tra thuế.