Hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, hòa giải tranh chấp đầu tư quốc tế

Chiều 28/7, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Nghị quyết số 20/2026/QH16 về cơ chế phối hợp và chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Theo Bộ Tư pháp, dự thảo Nghị định gồm 5 chương, quy định về phạm vi điều chỉnh, cơ chế phối hợp phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; các chính sách đặc thù về nội dung chi, mức chi, quản lý kinh phí và chế độ hỗ trợ đối với người làm công tác này; cùng các điều khoản chuyển tiếp, trách nhiệm thi hành.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, cơ quan tập trung thảo luận về thời điểm xác định nguyên đơn, cơ chế phối hợp xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện, sự phù hợp của dự thảo với đặc thù tố tụng và thông lệ trọng tài quốc tế.

Sau khi nghe ý kiến các cơ quan, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Văn phòng Chính phủ và các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, sớm trình cấp có thẩm quyền ký ban hành theo quy định.

Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu chính sách hỗ trợ tối đa về tiền lương đối với người trực tiếp tham gia giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại cơ quan đại diện pháp lý và cơ quan chủ trì trong thời gian thực hiện nhiệm vụ.

Dự thảo cần xác định rõ tiêu chí, thời gian tham gia trực tiếp, điều kiện, tiêu chuẩn của người được hưởng hỗ trợ; đồng thời làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan chủ trì và cơ quan đại diện pháp lý.

Việc hỗ trợ phải bảo đảm “đúng người, đúng việc, đúng tâm sức, đúng trách nhiệm được giao”, tránh áp dụng dàn trải hoặc không phù hợp với mức độ tham gia thực tế.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị bổ sung nội dung về phương án hòa giải, quy định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan liên quan, đặc biệt là cơ quan tiến hành tố tụng, trong phối hợp xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc thông báo trọng tài.

Theo yêu cầu của Phó Thủ tướng, việc hoàn thiện cơ chế phối hợp phải hướng tới phát hiện sớm nguy cơ phát sinh tranh chấp, chủ động xử lý từ giai đoạn đầu, hạn chế các vụ việc phải đưa ra cơ quan tài phán hoặc trọng tài quốc tế.