Hơn 62.000 công nghệ chào bán, chỉ 72 giao dịch trong 8 tháng

Khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường

Ngày 23/10, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ.

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, giai đoạn 2021-2025, doanh nghiệp chủ trì 181 trong tổng số 1.451 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia được thống kê, chiếm 12,5% về số lượng và 25,7% về kinh phí.

Hoạt động giao dịch công nghệ cũng còn hạn chế. Tính đến ngày 22/8/2026, các sàn giao dịch được tổng hợp có khoảng 62.548 công nghệ chào bán nhưng chỉ ghi nhận 750 nhu cầu tìm mua. Trong 8 tháng đầu năm 2026, các sàn ghi nhận 72 giao dịch thành công, với tổng giá trị hơn 11 tỷ đồng.

Các số liệu trên phản ánh khoảng cách giữa nguồn cung công nghệ và nhu cầu tiếp nhận, ứng dụng trong sản xuất, kinh doanh.

Theo thông tin Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố tháng 7/2026, chỉ khoảng 3,9% doanh nghiệp đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Ngay trong nhóm doanh nghiệp vừa và lớn, tỷ lệ này cũng chỉ đạt 5,1%. Tỷ lệ doanh nghiệp hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp khoa học, công nghệ ở mức 3,9%.

Bộ Khoa học và Công nghệ xác định một trong những điểm nghẽn là hoạt động nghiên cứu chưa bám sát nhu cầu của doanh nghiệp và yêu cầu thương mại hóa. Cùng với đó là những khó khăn về vốn đối ứng, định giá và khai thác kết quả nghiên cứu, cũng như việc thiếu các tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ chuyên nghiệp.

Khả năng tiếp nhận công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế, trong khi chính sách tạo thị trường ban đầu cho sản phẩm công nghệ mới và cơ chế đánh giá hiệu quả hợp tác vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy thương mại hóa công nghệ

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp làm rõ những bất cập về thể chế, cơ chế tài chính, sử dụng kết quả nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm.

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc phân tích nguyên nhân doanh nghiệp chưa quan tâm đến kết quả nghiên cứu của viện, trường, cũng như lý do nhiều công trình khoa học chưa được ứng dụng vào thực tiễn.

Theo định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW, doanh nghiệp được xác định là trung tâm, chủ thể, nguồn lực và động lực chính của phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Từ định hướng này, hoạt động liên kết cần gắn chặt hơn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp tham gia xác định bài toán công nghệ, đặt hàng nghiên cứu, đầu tư và tiếp nhận kết quả; viện nghiên cứu, trường đại học tập trung giải quyết những yêu cầu thực tiễn, nâng cao khả năng ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất xây dựng bộ 10 chỉ số đánh giá mức độ liên kết, dự kiến đưa vào Sách trắng khoa học và công nghệ từ năm 2027. Đồng thời, thúc đẩy cơ chế luân chuyển nhân lực nghiên cứu giữa viện, trường và doanh nghiệp; phát triển doanh nghiệp hình thành từ kết quả nghiên cứu.

Một hướng giải pháp khác là phát huy vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trong việc chia sẻ rủi ro, tạo thị trường ban đầu cho các sản phẩm công nghệ mới. Việc hoàn thiện cơ chế khai thác tài sản trí tuệ, định giá và phân chia lợi ích cũng được đặt ra nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hiệu quả liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp không thể chỉ đánh giá qua số lượng biên bản ghi nhớ hợp tác, mà cần được đo lường bằng kết quả cụ thể, cơ chế phân chia lợi ích, dòng tiền và trách nhiệm của các bên.

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bên trao đổi thẳng thắn, xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc và đề xuất giải pháp cụ thể, hướng tới đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào sản xuất, kinh doanh và thị trường.