Khởi động Chương trình Go Global tạo bệ phóng đưa doanh nghiệp Việt vươn tầm quốc tế

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng bộ Công Thương Lương Hoàng Thái khẳng định hội nhập kinh tế quốc tế là chủ trương xuyên suốt và nhất quán của Đảng, Nhà nước. Sau thời gian dài nỗ lực thích ứng và sản xuất gia công theo đơn đặt hàng, đây là thời điểm xác lập vị thế của doanh nghiệp Việt Nam ở mức cao hơn, chủ động bước ra thị trường toàn cầu để khẳng định thương hiệu và giá trị.

Sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã thiết lập mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đến hết tháng 10/2026 vượt 1.010,6 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 499 tỷ USD. Dù vậy, trước xu hướng chuỗi cung ứng quốc tế liên tục tái cấu trúc cùng áp lực từ các tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội, phương thức xuất khẩu dựa vào giá rẻ và lao động phổ thông không còn là lợi thế bền vững.

Bám sát tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, Chương trình Go Global ra đời nhằm chuyển căn bản tư duy từ bán hàng thô sang chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh, mở rộng phân phối và kiểm soát các mắt xích tạo ra giá trị cao hơn.

Để chương trình mang lại hiệu quả thực chất, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái đề nghị các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, bộ Công Thương giữ vai trò đầu mối điều phối, cụ thể hóa các mục tiêu thành kế hoạch hành động.

Các địa phương cần chủ động vào cuộc qua chương trình "Local Go Global", đến nay đã có 18 tỉnh, thành phố ban hành chương trình hành động để lựa chọn đúng ngành hàng thế mạnh trên địa bàn. Đồng thời, các bên cần chung tay xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ và khơi dậy tinh thần chủ động tự nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của từng doanh nghiệp.

Cụ thể hóa các định hướng chỉ đạo trên, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú đã trình bày báo cáo tổng thể về Chương trình Go Global, mở đầu bằng bài học thực tế từ ba tập đoàn lớn trên thế giới.

Năm 1985, Haier (Trung Quốc) từng là một nhà máy nhỏ thua lỗ, phải đập bỏ 76 chiếc tủ lạnh lỗi để kiên quyết chọn chất lượng làm nền móng cốt lõi. Đến năm 1999, doanh nghiệp xây dựng nhà máy tại Mỹ và tiến hành thương vụ M&A mảng thiết bị gia dụng của GE trị giá 5,4 tỷ USD vào năm 2016 nhằm sở hữu ngay thương hiệu và mạng lưới phân phối sở tại.

Trong khi đó, Toyota (Nhật Bản) từng nếm trải thất bại nặng nề khi đưa những chiếc Crown đầu tiên sang Mỹ năm 1957 do máy quá nóng, không chịu nổi tốc độ xa lộ. Thay vì bỏ cuộc, hãng kiên trì cải tiến, hoàn thiện phương thức sản xuất tinh gọn, mở nhà máy tại Brazil rồi lan tỏa toàn cầu.

Với Samsung (Hàn Quốc), xuất phát điểm từ chiếc tivi đen trắng xuất khẩu sang Panama những năm 1970 đã dẫn tới quyết định táo bạo đầu tư vào chíp nhớ bán dẫn năm 1983 và cuộc chuyển mình toàn diện về chất lượng năm 1993 tại Frankfurt.

Từ ba trường hợp điển hình, ông Vũ Bá Phú đúc kết một logic phát triển xuyên suốt gồm khởi đầu từ chất lượng và năng lực sản xuất cốt lõi, thâm nhập thị trường, nâng cấp vai trò từ gia công lên làm chủ công nghệ, thương hiệu rồi thiết lập hiện diện lâu dài ở nước sở tại. Kinh nghiệm từ Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng cho thấy nhà nước không làm thay doanh nghiệp mà đóng vai trò đồng hành, chia sẻ rủi ro, hỗ trợ tín dụng và kết nối hệ sinh thái để rút ngắn thời gian thử sai cho doanh nghiệp.

Nhìn vào Việt Nam, những doanh nghiệp tiên phong như Viettel đầu tư tại 10 quốc gia với doanh thu quốc tế 3,3 tỷ USD, hay FPT đạt trên 35.000 tỷ đồng doanh thu công nghệ thông tin từ nước ngoài đã chứng minh người Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng ở những thị trường khó tính nhất. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sản xuất linh kiện, động cơ máy bay không người lái của Việt Nam hiện đã vươn lên top đầu thế giới ngoài thị trường Trung Quốc. Vì vậy, mở rộng không gian phát triển ra toàn cầu phải trở thành văn hóa thường trực của cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Để hiện thực hóa chủ trương trên, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú đã công bố định hướng hành động cùng các chỉ tiêu định lượng cụ thể của Chương trình Go Global đến năm 2030.

Doanh nghiệp Việt Nam được định hướng mở rộng ra thị trường quốc tế theo 4 con đường phù hợp với năng lực nội tại. Cụ thể, xuất khẩu truyền thống qua việc thâm nhập vào các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và chuỗi bán lẻ quốc tế.

Thương mại số xuyên biên giới nhằm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trên toàn cầu qua các sàn điện tử.

Tham gia sâu vào chuỗi giá trị khu vực và thế giới với tư cách nhà cung ứng hoặc đối tác công nghệ của các tập đoàn đa quốc gia.

Mở rộng hiện diện thương mại và đầu tư ra nước ngoài qua việc thành lập chi nhánh, lập công ty liên doanh hoặc mua bán và sáp nhập (M&A).

Về hệ thống mục tiêu đến năm 2030, chương trình phân lớp rõ ràng từ hỗ trợ phổ cập đến giải pháp chuyên sâu. Ở cấp độ phổ cập, chương trình đặt kế hoạch đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp về nghiệp vụ kinh doanh toàn cầu và tư vấn xây dựng chiến lược quốc tế hóa bài bản cho 1.000 doanh nghiệp.

Ở cấp độ chuyên sâu, nhà nước sẽ đồng hành cùng 100 doanh nghiệp đầu tư trực tiếp ra nước ngoài với 30% trường hợp thực hiện qua M&A; trợ lực cho 100 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, trong đó có tối thiểu 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành chiến lược; đồng thời hỗ trợ 100 đơn vị vận hành hiệu quả trên sàn thương mại điện tử xuyên biên giới với đích đến là 10 doanh nghiệp đạt doanh thu trực tuyến trên 10 triệu USD.

Tại diễn đàn, lãnh đạo bộ Công Thương cùng các bộ, ngành, địa phương và tổ chức quốc tế đã thực hiện nghi thức chạm màn hình phát động Chương trình Go Global, trao các biên bản ghi nhớ hợp tác và công bố Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global.

Sự phối hợp chặt chẽ theo phương châm Nhà nước kiến tạo môi trường và kết nối nguồn lực, địa phương chủ động tổ chức thực hiện, đối tác cùng đồng hành và doanh nghiệp là trung tâm tạo ra giá trị sẽ bảo đảm cho Chương trình Go Global đi vào thực chất, lấy thước đo thành công cuối cùng là số lượng doanh nghiệp thực sự tiến thêm bước vững chắc trên thị trường thế giới.