Khơi thông gói tín dụng 210.000 tỷ đồng: Không chỉ giảm lãi suất

Thêm nguồn vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Ngày 10/8, tại cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương, ngân hàng và doanh nghiệp về tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận tín dụng, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai ngay trong tháng 8/2026 các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng.

Đến nay, 4 ngân hàng thương mại đăng ký tham gia với tổng quy mô dự kiến khoảng 210.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn mặt bằng hiện tại. Chương trình được kỳ vọng bổ sung nguồn vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về lãi suất, tài sản bảo đảm và thủ tục vay vốn.

Bên cạnh gói tín dụng mới, một số chương trình ưu đãi đang được triển khai. Doanh số giải ngân lũy kế đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt gần 230.000 tỷ đồng; chương trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4.500 tỷ đồng; chương trình nhà ở xã hội giải ngân 13.665 tỷ đồng.

Việc mở rộng các chương trình tín dụng ưu đãi cho thấy nguồn cung vốn tiếp tục được cải thiện. Tuy nhiên, phản ánh tại cuộc làm việc cho thấy vướng mắc của doanh nghiệp hiện nay không chỉ nằm ở quy mô nguồn vốn hay mức lãi suất công bố.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp không chỉ cần lãi suất thấp hơn mà còn cần nguồn vốn đủ dài, ổn định và có thể dự báo, qua đó chủ động tính toán chi phí sản xuất, kinh doanh.

Trong khi đó, ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho rằng một trong những điểm nghẽn lớn là hoạt động tín dụng vẫn phụ thuộc nhiều vào bất động sản thế chấp. Việc cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn và hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng và mô hình chấm điểm phù hợp.

Không để tài sản bảo đảm là điều kiện duy nhất

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, tín dụng phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý; qua đó tạo ra năng lực sản xuất, năng suất và động lực tăng trưởng mới.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục giảm chi phí vốn, phấn đấu giảm thực chất lãi suất cho vay. Việc đánh giá không chỉ dựa trên lãi suất được công bố mà phải tính đến tổng chi phí thực tế doanh nghiệp phải trả, gồm lãi suất, phí và các chi phí liên quan.

Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp với diễn biến lạm phát, tỷ giá và các cân đối vĩ mô.

Đối với những lĩnh vực Nhà nước ưu tiên, các tổ chức tín dụng cần nghiên cứu gói vay có lãi suất, thời hạn và phương thức trả nợ phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh. Nguồn vốn được định hướng ưu tiên cho công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp hỗ trợ; xuất khẩu; nông nghiệp công nghệ cao; logistics; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi xanh; doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng và các động lực tăng trưởng mới.

Một yêu cầu quan trọng khác là đổi mới sản phẩm và phương thức cho vay. Theo Phó Thủ tướng, không thể áp dụng một sản phẩm tín dụng và một cách thẩm định cho mọi doanh nghiệp. Các ngân hàng cần chuyển mạnh sang thiết kế sản phẩm theo ngành, chuỗi giá trị, dòng tiền và mức độ rủi ro; từng bước mở rộng cho vay dựa trên dữ liệu, hợp đồng và phương án kinh doanh khả thi.

Cùng với nỗ lực của ngành ngân hàng, doanh nghiệp phải nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính, dòng tiền, nghĩa vụ thuế và phương án sử dụng vốn. Đây là cơ sở để tổ chức tín dụng đánh giá đúng khả năng trả nợ, giảm phụ thuộc vào tài sản thế chấp và mở rộng cho vay tín chấp.

Phó Thủ tướng yêu cầu không để doanh nghiệp có dự án tốt, có thị trường và khả năng trả nợ nhưng mất cơ hội kinh doanh chỉ vì thủ tục không cần thiết hoặc do tài sản bảo đảm trở thành điều kiện duy nhất quyết định khả năng tiếp cận vốn.