Khơi thông nguồn lực kiều bào, tạo đòn bẩy mới cho doanh nghiệp Việt
Hội nghị toàn quốc tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW đã làm rõ vai trò ngày càng quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với phát triển kinh tế, khoa học – công nghệ và chuỗi cung ứng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về cơ chế huy động hiệu quả nguồn lực kiều bào cho doanh nghiệp Việt trong giai đoạn mới.
Chiều 25/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.
Hội nghị được tổ chức tại Trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến với 98 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, trong bối cảnh cả nước đang chuẩn bị cho Đại hội XIV của Đảng – dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới. Theo đánh giá chung, sau hơn hai thập kỷ triển khai Nghị quyết 36, quan điểm nhất quán coi người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc đã từng bước được thể chế hóa, tạo nền tảng quan trọng cho việc huy động nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.
Hành lang pháp lý mở rộng, cơ hội lớn cho đầu tư của kiều bào
Một trong những điểm đáng chú ý là hệ thống pháp luật liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng được hoàn thiện, theo hướng tạo thuận lợi hơn cho đầu tư, kinh doanh và tham gia đời sống kinh tế trong nước. Các luật sửa đổi như Luật Quốc tịch, cùng nhiều đạo luật quan trọng khác như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo… đã mở ra dư địa mới để kiều bào yên tâm gắn bó lâu dài với thị trường Việt Nam.
Thực tiễn cho thấy, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng. Hiện nay, gần 6,5 triệu người Việt đang sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Mỗi năm, lượng kiều hối gửi về nước đạt khoảng 15 tỷ USD – nguồn vốn quan trọng đối với ổn định kinh tế vĩ mô, tiêu dùng và đầu tư. Đáng chú ý, kiều bào từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đầu tư về nước 457 dự án, với tổng vốn đăng ký hơn 1,7 tỷ USD, trải rộng tại 26/34 địa phương.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp trong nước, đây là nguồn lực tài chính, tri thức và kết nối quốc tế giàu tiềm năng, song vấn đề đặt ra là làm thế nào để “dòng vốn kiều bào” không chỉ dừng ở kiều hối, mà chuyển hóa mạnh mẽ hơn thành đầu tư sản xuất, đổi mới công nghệ và phát triển thị trường.
Theo các báo cáo tại hội nghị, hiện có khoảng 600 nghìn người Việt Nam ở nước ngoài có trình độ từ đại học trở lên. Nhiều trí thức, chuyên gia, nhà khoa học đã tham gia trực tiếp vào các chương trình phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nước. Việc hình thành 10 mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuyên gia Việt Nam tại 22 quốc gia với hơn 2.000 thành viên được xem là bước đi quan trọng trong kết nối tri thức toàn cầu của người Việt.
Đây cũng là vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, việc tận dụng chất xám của đội ngũ chuyên gia kiều bào có thể trở thành lợi thế chiến lược cho doanh nghiệp Việt Nam, nếu có cơ chế tiếp nhận, đãi ngộ và phối hợp hiệu quả.
Thúc đẩy “3 đột phá”, hình thành chuỗi “Make in Vietnam” toàn cầu
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy “3 đột phá” trong công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, trong đó đột phá về huy động và phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào phục vụ phát triển đất nước được xác định là trọng tâm. Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu tạo môi trường thuận lợi để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào đầu tư, sản xuất, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đáng chú ý, định hướng hình thành các chuỗi sản xuất và cung ứng sản phẩm “Make in Vietnam”, “Made by Vietnam” do người Việt Nam ở nước ngoài tham gia kết nối được xem là giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trên thị trường quốc tế. Đây không chỉ là câu chuyện của chính sách đối ngoại hay công tác kiều bào, mà gắn chặt với chiến lược phát triển doanh nghiệp và công nghiệp quốc gia trong dài hạn.
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, việc khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là vấn đề của công tác đối ngoại, mà đã trở thành một nội dung then chốt của chiến lược phát triển doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu. Đây chính là bài toán lớn, cũng là cơ hội lớn, đòi hỏi sự đồng hành thực chất giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng kiều bào trong thời gian tới.