Lệnh 280 của Trung Quốc: Siết quản lý doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm

Một số điểm mới đáng chú ý

Ngày 13/3, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức Hội nghị phổ biến và giải đáp thắc mắc liên quan đến Lệnh 280 của Trung Quốc về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu, quy định mới sẽ thay thế Lệnh 248 của Trung Quốc ban hành năm 2021.

Theo cơ quan này, Lệnh 280 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài sẽ thay thế Lệnh 248 ban hành năm 2021. Quy định mới nhằm tăng cường quản lý doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Về cơ bản, cơ chế đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc vẫn được duy trì. Thời hạn đăng ký tiếp tục áp dụng trong 5 năm, thực hiện trên hệ thống điện tử CIFER theo từng danh mục sản phẩm.

Tuy nhiên, Lệnh 280 bổ sung một số điểm mới đáng chú ý.

Trước hết, Trung Quốc áp dụng mạnh hơn phương thức quản lý dựa trên đánh giá rủi ro. Theo đó, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) có thể điều chỉnh yêu cầu đăng ký đối với doanh nghiệp tùy theo mức độ rủi ro của sản phẩm, tình hình an toàn thực phẩm và hệ thống quản lý của quốc gia xuất khẩu.

Quy định mới cũng bổ sung cơ chế tự động gia hạn mã đăng ký trong một số trường hợp. Mã đăng ký của doanh nghiệp có thể được gia hạn thêm 5 năm khi hết hạn, trừ các sản phẩm thuộc danh mục thực phẩm đặc biệt hoặc doanh nghiệp đang trong quá trình khắc phục vi phạm.

Bên cạnh đó, hoạt động giám sát sau đăng ký được tăng cường. GACC có thể kiểm tra lại doanh nghiệp, yêu cầu khắc phục vi phạm hoặc đình chỉ nhập khẩu nếu không đáp ứng yêu cầu.

Theo Lệnh 280, doanh nghiệp có thể bị đình chỉ xuất khẩu sang Trung Quốc nếu xảy ra các vi phạm như: sản phẩm không đảm bảo an toàn thực phẩm, hệ thống quản lý không đáp ứng yêu cầu, không hợp tác trong quá trình kiểm tra hoặc chưa hoàn thành các biện pháp khắc phục.

Trong các trường hợp nghiêm trọng, GACC có thể hủy đăng ký doanh nghiệp, chẳng hạn khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm nghiêm trọng, cung cấp tài liệu giả mạo, cho thuê hoặc chuyển nhượng mã đăng ký, hoặc từ chối hợp tác điều tra.

Doanh nghiệp bị hủy đăng ký sẽ không được phép xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy định

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khuyến nghị doanh nghiệp chủ động cập nhật và tuân thủ đầy đủ các quy định của Lệnh 280.

Các doanh nghiệp cần kịp thời cập nhật những thay đổi liên quan đến địa chỉ trụ sở, người đại diện pháp luật và thông tin trên bao bì sản phẩm. Việc sử dụng thông tin cũ có thể khiến lô hàng bị từ chối nhập khẩu.

Liên quan đến việc thay đổi địa giới hành chính tại Việt Nam, Cục cho biết đã trao đổi và gửi công thư tới phía Trung Quốc nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi. Những vướng mắc phát sinh sẽ được tổng hợp và đề nghị GACC phối hợp xử lý.

Cục cũng đề nghị cơ quan phụ trách an toàn thực phẩm sớm ban hành hướng dẫn chi tiết để doanh nghiệp nắm rõ quy trình và chuẩn bị hồ sơ đăng ký.

Dự kiến cuối tháng 3/2026, Trung Quốc sẽ tổ chức tập huấn về quy định đăng ký cho các nhà nhập khẩu và doanh nghiệp nước ngoài. Cục khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầy đủ để nắm rõ quy trình và yêu cầu mới.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần theo dõi các kênh thông tin chính thức của Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (SPS Việt Nam) và website của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để cập nhật quy định và thời hạn nộp hồ sơ.

Ông Ngô Xuân Nam, Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, cho biết đơn vị đang trao đổi với GACC để làm rõ danh sách sản phẩm, thư giới thiệu và phương thức đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu. Hiện phía Trung Quốc vẫn chưa phản hồi.

Trong thời gian tới, SPS Việt Nam sẽ phối hợp với các cục chuyên ngành tổ chức ba hội nghị phổ biến quy định mới, nhằm kịp thời cập nhật thông tin thị trường Trung Quốc cho doanh nghiệp.

Đơn vị cũng đang xây dựng cổng thông tin dữ liệu doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp theo dõi thay đổi và điều chỉnh hồ sơ kịp thời.

Hiện có khoảng 90.000 doanh nghiệp từ 178 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đăng ký trong hệ thống của GACC để xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc. Việt Nam có khoảng 4.000 doanh nghiệp đăng ký.

Theo hệ thống quản lý của cơ quan này, hiện có 2.589 nhóm sản phẩm thực phẩm thuộc diện đăng ký và doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp tục bổ sung sản phẩm để mở rộng xuất khẩu.