Mở cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trên thị trường chứng khoán

Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm, tổ chức thị trường

Trước khi biểu quyết thông qua Luật, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Chính phủ đã nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động của thị trường, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán an toàn, minh bạch và bền vững.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, dự thảo Luật được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng làm rõ việc sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục thử nghiệm hoặc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trước khi áp dụng chính thức. Quy định này tạo điều kiện thử nghiệm các mô hình, sản phẩm và dịch vụ mới, đồng thời bảo đảm an toàn thị trường và quyền lợi nhà đầu tư.

Luật quy định các nguyên tắc và giới hạn cơ bản, giao Chính phủ quy định cụ thể về quy trình, biện pháp kiểm soát rủi ro và xử lý kết quả sau thử nghiệm. Việc thử nghiệm phải gắn với nguyên tắc an toàn thị trường, bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.

Về tổ chức thị trường, Chính phủ thống nhất giữ phương án giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình sở giao dịch chứng khoán, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng thời kỳ.

Các quy định về cơ cấu lại vốn nhà nước tại các sở giao dịch chứng khoán cũng được chỉnh lý nhằm xác định rõ phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, bảo đảm thống nhất với pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các quy định pháp luật có liên quan.

Cắt giảm thủ tục, bảo đảm an toàn tài sản nhà đầu tư

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ tiếp tục giữ phương án cắt giảm một số điều kiện và thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán. Việc này nhằm tránh kiểm tra trùng lặp các điều kiện về an toàn vốn đã được cơ quan quản lý ngân hàng giám sát, đồng thời đơn giản hóa thủ tục cho các tổ chức tham gia thị trường.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, các yêu cầu về năng lực kỹ thuật, an toàn hoạt động, quản lý tách biệt tài sản của khách hàng và giám sát hoạt động lưu ký vẫn được duy trì.

Các yêu cầu về đối chiếu dữ liệu, tất toán và chuyển giao tài khoản khách hàng trong trường hợp tổ chức lưu ký không thể tiếp tục hoạt động cũng tiếp tục được thực hiện theo quy định, nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Qua đó, việc cắt giảm thủ tục hành chính không làm giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn của thị trường chứng khoán.

Về chính sách nhân lực, dự thảo Luật làm rõ sự khác biệt giữa chính sách phát triển nguồn nhân lực chung của toàn ngành chứng khoán và chế độ, chính sách đối với công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Việc quy định chính sách đối với công chức phải phù hợp với yêu cầu công việc, vị trí việc làm và các quy định về cán bộ, công chức, tiền lương, ngân sách nhà nước.

Đối với tiêu chuẩn quản lý và người hành nghề, dự thảo Luật phân định rõ yêu cầu chuyên môn đối với người quản lý, người đại diện theo pháp luật và người hành nghề chứng khoán, phù hợp với trách nhiệm của từng vị trí.

Đáng chú ý, đối với người đại diện theo pháp luật, chỉ yêu cầu tối thiểu một người đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng, không bắt buộc tất cả người đại diện phải có chứng chỉ hành nghề chứng khoán.

Dự thảo Luật cũng quy định thời gian chuyển tiếp hai năm hoặc khi có thay đổi nhân sự mới, tạo điều kiện để các doanh nghiệp bố trí, sắp xếp nhân sự phù hợp với quy định mới.

Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định liên quan đến quỹ hoán đổi danh mục, trong đó làm rõ việc tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác; quy định về tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán và các nội dung chuyển tiếp, bảo đảm rõ ràng, thống nhất, thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Về công tác chuẩn bị thi hành, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, hồ sơ dự án Luật đã được chuẩn bị đồng thời với 3 dự thảo văn bản quy định chi tiết, gồm 2 dự thảo Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và sửa đổi, bổ sung Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, cùng 1 dự thảo Thông tư thuộc thẩm quyền Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo rà soát các văn bản hướng dẫn, quy trình nghiệp vụ, nhân lực và hạ tầng công nghệ, bảo đảm sự thống nhất giữa quy định của Luật và các điều kiện tổ chức thi hành.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.