Mở không gian phát triển mới, tạo động lực thu hút đầu tư

Từ khai thác nguồn lực sẵn có sang kiến tạo phát triển

Ngày 3/9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trình bày chuyên đề về những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết thể hiện tư duy mới, tầm nhìn mới về tổ chức lại không gian phát triển quốc gia và phát triển 6 vùng kinh tế - xã hội, nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hướng tới hai mục tiêu 100 năm của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Một trong những điểm nổi bật là xác định phát triển vùng không chỉ là phát triển từng địa bàn riêng lẻ, mà là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.

Từ cách tiếp cận đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng; chuyển từ chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực. Nội lực được xác định là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, đồng thời kết hợp hiệu quả với ngoại lực để bảo đảm phát triển nhanh, bền vững.

Đây cũng là nền tảng cho việc tổ chức lại không gian phát triển quốc gia thống nhất, trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng trong tổng thể phát triển đất nước.

Thay vì phát triển dàn trải, trùng lặp, Nghị quyết nhấn mạnh liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng; phát huy vai trò của vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế.

Theo định hướng đến năm 2045, các vùng phát triển và vận hành trên nền tảng kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu, kinh tế tuần hoàn; kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn và kết nối thông suốt. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính của tăng trưởng và phát triển.

Đáng chú ý, Việt Nam phấn đấu xây dựng ít nhất 5 đô thị tầm cỡ quốc tế, giữ vai trò đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế. Hệ thống đô thị và các cực tăng trưởng được phát triển theo hướng xanh, thông minh, trong đó vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TP.HCM giữ vai trò hai cực tăng trưởng lớn nhất.

Kết nối cực tăng trưởng bằng các hành lang kinh tế

Tư duy tổ chức lại không gian phát triển còn được thể hiện rõ trong định hướng hình thành các hành lang kinh tế, kết nối hiệu quả các vùng động lực và cực tăng trưởng quốc gia.

Theo nội dung ông Nguyễn Thanh Nghị trình bày, các hành lang kinh tế sẽ được đầu tư để trở thành những trục kết nối giao thông và không gian kinh tế xuyên suốt, kết nối các trung tâm kinh tế, đô thị và cảng biển quan trọng. Đồng thời, các hành lang kinh tế trong nước sẽ được tăng cường kết nối với các hành lang kinh tế của khu vực và quốc tế.

Song song với đó là tiếp tục hình thành các vùng động lực quốc gia với định hướng và cơ cấu kinh tế phù hợp để phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt và lan tỏa đối với các vùng, địa phương.

Một khâu đột phá khác được Nghị quyết xác định là xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thực chất, hiệu quả; bảo đảm đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực. Trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương phải được xác định rõ, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.

Đặt trong góc độ đầu tư, những định hướng này tạo cơ sở để không gian phát triển vượt khỏi giới hạn hành chính của từng địa phương. Một cực tăng trưởng có thể phát huy tốt hơn vai trò dẫn dắt khi được kết nối với các trung tâm kinh tế, đô thị, cảng biển và các địa phương khác bằng hệ thống hạ tầng và hành lang kinh tế đồng bộ.

Nghị quyết số 27-NQ/TW vì thế không chỉ đặt mục tiêu phát triển từng vùng, mà hướng tới tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng đồng bộ với không gian phát triển quốc gia, phát huy tối đa lợi thế cạnh tranh của từng vùng, từng địa phương.

Như ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra là nghiên cứu, quán triệt sâu sắc Nghị quyết, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện hiệu quả, đưa những chủ trương, định hướng lớn về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia sớm đi vào cuộc sống.

Khi tư duy phát triển chuyển từ khai thác những nguồn lực sẵn có sang chủ động kiến tạo, dẫn dắt và khơi thông nguồn lực, dư địa phát triển cũng không còn bó hẹp trong từng địa phương. Liên kết vùng, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế sẽ trở thành những cấu phần quan trọng để mở rộng không gian đầu tư, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.