Mở thị trường từ những bài toán công nghệ của đô thị

Trao cơ hội từ nhu cầu thực tiễn

Tại Hội nghị Quốc tế thường niên Khu Công nghệ cao lần thứ 8 năm 2026, diễn ra ngày 16/10 tại TP.HCM, ông Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc FPT kiêm Tổng Giám đốc FPT Software, đề xuất thành phố trở thành “customer zero” – nơi đặt bài toán, kiểm thử và hoàn thiện giải pháp công nghệ trước khi đưa ra thị trường quốc tế.

Theo ông Tuấn, dữ liệu, những thách thức phát triển ở quy mô lớn và xu hướng công nghệ chủ quyền tạo nên cơ hội cho Việt Nam. Những nhu cầu về hạ tầng, năng lượng, logistics và nhân lực của TP.HCM có thể trở thành đầu bài để doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ tìm lời giải.

Từ góc nhìn thị trường, đề xuất này gợi mở một vấn đề thiết thực: muốn nuôi dưỡng doanh nghiệp công nghệ, cần tạo cơ hội để sản phẩm được ứng dụng, đánh giá và hoàn thiện trong thực tế. Một giải pháp chỉ có thể tiến gần đến thương mại hóa khi chứng minh được hiệu quả đối với người sử dụng.

Với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp đang phát triển sản phẩm mới, khách hàng đầu tiên có ý nghĩa vượt ra ngoài doanh thu. Quá trình triển khai giúp đơn vị phát triển hiểu rõ yêu cầu vận hành, phát hiện hạn chế và điều chỉnh sản phẩm. Kết quả ứng dụng cũng là cơ sở để thuyết phục khách hàng tiếp theo.

Ở chiều ngược lại, cơ quan, tổ chức sử dụng công nghệ cần xác định rõ vấn đề muốn giải quyết. Đầu bài càng cụ thể, doanh nghiệp càng có cơ sở lựa chọn phương án phù hợp, tính toán chi phí và cam kết kết quả. Hiệu quả phải được thể hiện bằng những thay đổi có thể đo lường, như thời gian xử lý công việc, chi phí vận hành hay chất lượng phục vụ.

Tạo nền tảng để doanh nghiệp vươn xa

Ông Phạm Minh Tuấn đưa ra bốn kiến nghị: Đầu tư hạ tầng số; xây dựng, làm sạch và khai thác dữ liệu chuyên ngành; thu hút nhân lực công nghệ; đồng thời để TP.HCM đóng vai trò đặt hàng và kiểm thử các giải pháp mới.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, các đề xuất này cho thấy phát triển công nghệ cần sự gắn kết giữa năng lực nghiên cứu và điều kiện ứng dụng. Hạ tầng tính toán, dữ liệu có chất lượng và đội ngũ chuyên môn là những yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp chuyển ý tưởng thành sản phẩm.

Để mô hình “customer zero” phát huy giá trị, quá trình thử nghiệm cần được thiết kế với mục tiêu, phạm vi và tiêu chí đánh giá rõ ràng. Trách nhiệm giữa các bên, yêu cầu bảo mật, quyền khai thác dữ liệu và quyền sở hữu kết quả nghiên cứu cũng cần được làm rõ ngay từ đầu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp chủ động đầu tư và khách hàng yên tâm sử dụng giải pháp.

Một vấn đề khác là khả năng nhân rộng. Nếu sản phẩm chỉ đáp ứng một yêu cầu riêng lẻ, cơ hội phát triển thị trường sẽ hạn chế. Vì vậy, ngay trong quá trình giải quyết bài toán của khách hàng đầu tiên, doanh nghiệp cần tính đến khả năng điều chỉnh cho những khách hàng, địa bàn và ngành nghề khác.

Thông điệp ông Tuấn nhấn mạnh là: “Ươm tạo tại Việt Nam nhưng kiếm tiền, làm giàu, phát triển và tư duy theo thị trường thế giới”.

Từ định hướng ấy, những nhu cầu phát triển của đô thị có thể mở ra không gian kinh doanh cho doanh nghiệp công nghệ Việt. Khi giải pháp được kiểm chứng bằng hiệu quả thực tế, thị trường trong nước sẽ trở thành nền tảng để doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm, củng cố uy tín và tiếp cận những cơ hội lớn hơn.