Năm “điểm tựa” của kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới

Trụ cột cho giai đoạn phát triển mới

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai các nghị quyết của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước Việt Nam.

Theo Tổng Bí thư, các nghị quyết mới được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn và phát triển tư duy lý luận trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhằm giải quyết đồng thời hai yêu cầu nền tảng: tăng cường “nội lực vật chất” và củng cố “nội lực tinh thần”.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, năng động, hiệu quả gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, đồng thời phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị quyết 79 là tái xác định vai trò của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Theo Tổng Bí thư, kinh tế nhà nước cùng với khu vực tư nhân đã trở thành hai trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước không thể chỉ được xác định bằng quy mô vốn hay tài sản mà phải thể hiện bằng năng lực dẫn dắt và hiệu quả thực chất.

Kinh tế nhà nước được yêu cầu phải chiếm lĩnh các “cao điểm chiến lược chỉ huy” của nền kinh tế, bao gồm: năng lượng và hạ tầng chiến lược; tài chính – tín dụng; logistics then chốt; dữ liệu và nền tảng số thiết yếu; các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh kinh tế quốc gia.

Việc nắm giữ các lĩnh vực này không nhằm tạo độc quyền mà để bảo đảm chủ quyền kinh tế và khả năng ứng phó trước các biến động toàn cầu.

Năm “điểm tựa” của kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới

Bài phát biểu xác định rõ năm vai trò nền tảng mà khu vực kinh tế nhà nước phải đảm nhiệm:

Thứ nhất, điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế, bảo đảm kiểm soát các “huyết mạch” quốc gia.

Thứ hai, điểm tựa ổn định và điều tiết vĩ mô, giúp nền kinh tế tăng sức chống chịu trước các cú sốc như đứt gãy chuỗi cung ứng hay biến động tài chính toàn cầu.

Thứ ba, điểm tựa dẫn dắt khu vực tư nhân, tạo “bệ đỡ” để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu vào chuỗi giá trị và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Thứ tư, điểm tựa đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi, trong đó năng lực làm chủ công nghệ và dữ liệu trở thành tiêu chí đánh giá vai trò chủ đạo.

Thứ năm, điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ, yêu cầu doanh nghiệp nhà nước phải minh bạch, trách nhiệm giải trình cao và kiên quyết chống lợi ích nhóm.

Theo Tổng Bí thư, nếu các mục tiêu này không được cụ thể hóa bằng chương trình hành động có thước đo và chế tài rõ ràng, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp, năng lực phát triển bền vững không chỉ phụ thuộc vào tăng trưởng GDP mà còn ở sức chống chịu của nền kinh tế, chất lượng thể chế, chuẩn mực quản trị, và nền tảng giá trị xã hội.

Thông điệp xuyên suốt được đặt ra là chỉ khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thống nhất nhận thức và hành động, các nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất.