Nâng hạng chứng khoán, mở cửa đón dòng vốn tỷ USD

Mở rộng cánh cửa vào dòng vốn toàn cầu

Tại sự kiện “Viet Nam Becoming: A Celebration, Viet Nam into EM” diễn ra sáng 18/9 tại Hà Nội, ông Duncan Burns, Giám đốc phụ trách Quản lý đầu tư và Cổ phiếu toàn cầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Vanguard (một trong những công ty quản lý quỹ đầu tư lớn nhất thế giới của Mỹ) cho biết tổ chức này sẽ tiếp tục đầu tư hơn 2,5 tỷ USD, tương đương khoảng 65.000 tỷ đồng, vào Việt Nam.

Thông tin được đưa ra ngay trước thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức chuyển từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell từ ngày 21/9/2026.

Đáng chú ý, đại diện Vanguard nhìn nhận khoản đầu tư không đơn thuần gắn với một thời điểm nâng hạng. Ông Duncan Burns cho biết tổ chức này dự kiến duy trì mức độ tiếp xúc với thị trường Việt Nam trong dài hạn khi Việt Nam tiếp tục nằm trong chỉ số tham chiếu.

Theo bà Fiona Bassett, Tổng Giám đốc FTSE Russell, việc Việt Nam được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp phản ánh những tiến triển trong củng cố thị trường vốn, cải thiện khả năng tiếp cận và tăng cường hội nhập với cộng đồng đầu tư toàn cầu.

Việc nâng hạng cũng tạo điều kiện để cổ phiếu Việt Nam xuất hiện rộng hơn trong các danh mục đầu tư quốc tế, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận các dòng vốn từ những quỹ đầu tư theo dõi chỉ số thị trường mới nổi.

Trước đó, tại cuộc tiếp lãnh đạo FTSE Russell và đại diện các tổ chức đầu tư toàn cầu chiều 17/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết nhu cầu huy động vốn cho nền kinh tế rất lớn. Vì vậy, phát triển thị trường vốn sâu rộng và hiệu quả là nhiệm vụ cấp thiết nhằm huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân trong và ngoài nước, bên cạnh đầu tư công và tín dụng ngân hàng.

Theo lộ trình đã được xác nhận, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell không thực hiện một lần mà chia thành 4 giai đoạn, bắt đầu từ ngày 21/9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027. Giai đoạn đầu, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam được đưa vào ở mức 10%; tiếp đó tăng thêm 20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6/2027 và 35% còn lại vào tháng 9/2027.

Lộ trình từng bước nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi có trật tự, kiểm soát dòng vốn dự kiến và duy trì thanh khoản của thị trường.

Nâng hạng không phải đích đến

Cơ hội thu hút vốn đi cùng yêu cầu nâng chất lượng thị trường. Đại diện Vanguard nhấn mạnh, nâng hạng không phải điểm kết thúc; sau khi chuyển nhóm, Việt Nam vẫn cần tiếp tục phát triển và đáp ứng các tiêu chuẩn trong giai đoạn tiếp theo.

Đây cũng là định hướng được Chính phủ đặt ra. Theo đó, Việt Nam xác định nâng hạng là bước khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới của thị trường chứng khoán với chất lượng, quy mô và mức độ chuyên nghiệp cao hơn.

Các nhiệm vụ tiếp theo gồm tiếp tục hoàn thiện thể chế; bảo đảm những cải cách vận hành ổn định; triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP); hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và thanh toán; nâng cao năng lực giám sát. Đáng chú ý, doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán sẽ được thúc đẩy áp dụng các tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG), minh bạch thông tin và chuẩn mực quản trị công ty theo nguyên tắc của OECD.

Như vậy, cơ hội từ nâng hạng không chỉ nằm ở lượng vốn có thể chảy vào thị trường trong những phiên giao dịch đầu tiên. Quan trọng hơn là khả năng mở rộng kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, giảm sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng và tăng khả năng tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Cam kết đầu tư hơn 2,5 tỷ USD của Vanguard là một tín hiệu cụ thể về sự quan tâm của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, để dòng vốn này ở lại lâu dài, thị trường vẫn phải tiếp tục nâng chuẩn về minh bạch, quản trị, hạ tầng và chất lượng hàng hóa – những điều kiện để vị thế mới trên bản đồ tài chính quốc tế thực sự chuyển hóa thành nguồn lực cho doanh nghiệp và nền kinh tế.