Ngân hàng tăng tốc đầu tư bảo hiểm để mở rộng nguồn thu
Không chỉ dừng ở hợp tác bancassurance, nhiều nhà băng đã trực tiếp thành lập hoặc sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm nhằm gia tăng nguồn thu dịch vụ, trong bối cảnh dư địa tăng trưởng tín dụng và biên lãi thuần dần thu hẹp.
Theo Ngân hàng Thương mại Cổ phần An Bình (ABBank), doanh số kinh doanh bảo hiểm trong quý I/2026 tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ năm trước, trong khi lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng khoảng 2,4 lần.
Kết quả này được ghi nhận sau gần 4 năm ngân hàng tái cấu trúc hoạt động bancassurance, trong đó có việc chấm dứt trước hạn hợp đồng phân phối bảo hiểm độc quyền với FWD vào năm 2022 và chuyển sang hợp tác với Dai-ichi Life Việt Nam.
Tương tự, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cũng ghi nhận biến động lớn sau khi kết thúc hợp tác phân phối bảo hiểm độc quyền với Manulife vào cuối năm 2024, với chi phí khoảng 1.808 tỷ đồng. Sau giai đoạn điều chỉnh này, ngân hàng mở rộng hiện diện trong lĩnh vực bảo hiểm thông qua Techcom Life.
Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), đến hết tháng 4/2026, Techcom Life đạt khoảng 570 tỷ đồng doanh thu khai thác mới và nằm trong nhóm 5 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có doanh thu khai thác mới lớn nhất thị trường.
Báo cáo tài chính quý I/2026 của Techcombank cũng cho thấy thu từ phí dịch vụ bảo hiểm đạt hơn 429 tỷ đồng, tăng trên 100% so với cùng kỳ năm trước.
IAV cũng cho biết nhóm doanh nghiệp bảo hiểm có liên kết với ngân hàng hiện chiếm khoảng 25% doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ toàn thị trường.
Xu hướng này tiếp tục lan rộng khi tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, TPBank trình kế hoạch thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ với tỷ lệ sở hữu tối thiểu 50%.
Cùng thời điểm, ACB thông qua chủ trương thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ riêng, hướng tới quy mô tài sản khoảng 2.000 tỷ đồng sau 5 năm hoạt động. Trước đó, VPBank cũng được cổ đông thông qua kế hoạch góp vốn thành lập công ty bảo hiểm nhân thọ với vốn điều lệ dự kiến 2.000 tỷ đồng.
Việc các ngân hàng không còn chỉ đóng vai trò phân phối bảo hiểm mà chuyển sang tham gia sở hữu hoặc thành lập doanh nghiệp bảo hiểm cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong chiến lược kinh doanh. Mô hình này được kỳ vọng giúp các ngân hàng mở rộng nguồn thu dịch vụ ổn định hơn, khai thác hệ sinh thái khách hàng sẵn có, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng và biên lợi nhuận truyền thống không còn nhiều dư địa như trước.
Bancassurance hay bảo hiểm qua ngân hàng là mô hình hợp tác kinh doanh giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm. Trong mô hình bảo hiểm Banca, ngân hàng đóng vai trò là kênh phân phối các sản phẩm bảo hiểm của công ty bảo hiểm cho khách hàng.
Dưới đây là các hình thức hợp tác phổ biến:
Thỏa thuận phân phối (Distribution Agreement): Ngân hàng ký thỏa thuận phân phối với doanh nghiệp bảo hiểm và đóng vai trò đại lý bán hàng hoặc môi giới bảo hiểm để tận dụng mạng lưới chi nhánh sẵn có của ngân hàng.
Đồng minh chiến lược (Strategic Alliance): Hai bên nắm giữ cổ phần của nhau để gắn kết lợi ích và chia sẻ nguồn lực trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
Liên doanh (Joint Venture): Ngân hàng và công ty bảo hiểm cùng góp vốn thành lập doanh nghiệp bảo hiểm mới, phối hợp khai thác thị trường và phân phối sản phẩm qua kênh ngân hàng.
Công ty bảo hiểm thuộc ngân hàng (Bank-owned Insurance Company): Ngân hàng mua lại toàn bộ hoặc một phần doanh nghiệp bảo hiểm, qua đó kiểm soát trực tiếp hoạt động kinh doanh bảo hiểm và tích hợp chặt chẽ với hệ sinh thái tài chính.