Ngành Ngân hàng tập trung nguồn lực đảm bảo an toàn thanh toán số dịp Tết
Xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt đang chiếm ưu thế tuyệt đối, làm thay đổi căn bản công tác chuẩn bị phục vụ nhu cầu tài chính dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
Phát biểu tại tọa đàm với chủ đề “Sử dụng tiền văn minh và thanh toán an toàn trong dịp Tết”, ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đã công bố số liệu thống kê đáng chú ý. Theo đó, trong giai đoạn 5 năm (từ 2020 – 2025), tỷ trọng giao dịch rút tiền mặt qua hệ thống ATM đã giảm hơn 50%.
Ông Long cho biết, sự thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng đã dẫn đến sự chuyển dịch lớn trong công tác vận hành của hệ thống ngân hàng. Trước đây, áp lực lớn nhất dịp Tết là công tác hậu cần, xe chuyên dụng phải chạy đua để tiếp quỹ liên tục cho các máy ATM. Hiện nay, ưu tiên hàng đầu của các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán là đảm bảo an toàn, ổn định cho hạ tầng kỹ thuật số để xử lý lượng giao dịch trực tuyến tăng đột biến.
Mặc dù nhu cầu rút tiền mặt giảm nhưng vẫn tập trung cục bộ tại một số khu vực như khu công nghiệp, khu chế xuất dịp cận Tết. Tại tọa đàm, đại diện các ngân hàng thương mại cho biết đã và đang ứng dụng công nghệ hiện đại, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để giải quyết bài toán này.
Thông qua dữ liệu lịch sử, hệ thống sẽ dự báo nhu cầu tiền mặt tại từng địa điểm máy ATM cụ thể, từ đó xây dựng kế hoạch tiếp quỹ chính xác, giảm thiểu chi phí vận hành và hạn chế tình trạng gián đoạn dịch vụ.
Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về tiền tệ trên địa bàn Thủ đô, ông Nguyễn Quốc Huy, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 cho biết, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp vừa đáp ứng nhu cầu thanh toán cao điểm dịp Tết, vừa thúc đẩy mạnh mẽ thanh toán không dùng tiền mặt gắn với bảo đảm an toàn hệ thống.
Hạ tầng thanh toán số tiếp tục được đầu tư mở rộng. Đến cuối năm 2025, số lượng thiết bị chấp nhận thẻ (POS) đạt gần 400.000 máy, trong khi số lượng máy ATM giảm dần, phản ánh đúng xu hướng chuyển đổi số.
Thanh toán điện tử, chuyển khoản, mã QR hiện đã được sử dụng rộng rãi từ chợ truyền thống, dịch vụ nhỏ lẻ đến chi trả lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội. Điều này giúp giảm chi phí xã hội, minh bạch dòng tiền và hạn chế các rủi ro liên quan đến lưu thông tiền mặt.
Bên cạnh công tác chuẩn bị hạ tầng, đại diện Ngân hàng Nhà nước khuyến nghị các doanh nghiệp nên chủ động kế hoạch tài chính, thực hiện chi trả lương, thưởng sớm để giảm tải áp lực cho hệ thống thanh toán vào những ngày cao điểm sát Tết (29, 30 tháng Chạp).
Đối với người dân, cơ quan quản lý yêu cầu cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin cá nhân; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu cho người khác và thận trọng xác minh kỹ thông tin trước khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền trực tuyến để tránh bị lừa đảo.