Nghị quyết 57 tạo chuyển biến mạnh về khoa học công nghệ

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, hoàn thiện thể chế và bố trí nguồn lực

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo nền tảng và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương.

Quốc hội ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; thông qua 11 luật do Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì soạn thảo.

Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 195 văn bản quy phạm pháp luật; tham mưu, tổ chức triển khai đợt cao điểm 100 ngày tháo gỡ các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Nếu trước khi ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngân sách nhà nước bố trí cho khoa học và công nghệ khoảng 12.000 tỷ đồng/năm thì sau khi Nghị quyết được ban hành, kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng lên 75.000 tỷ đồng năm 2025 và 95.000 tỷ đồng năm 2026. Năm 2027, mức kinh phí dự kiến là 120.000 tỷ đồng.

Vị thế đổi mới sáng tạo được cải thiện, hạ tầng số phát triển mạnh

Theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), tăng một bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN và thứ 2 trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Việt Nam xếp thứ 45/195 quốc gia, vùng lãnh thổ về mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ năm 2025, tăng sáu bậc so với năm 2024. Theo Chỉ số AI toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 40/93 quốc gia, tăng 18 bậc. Việt Nam cũng được Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026.

Hạ tầng viễn thông và Internet ghi nhận bước phát triển rõ nét, đặc biệt trong triển khai mạng 5G. Theo dữ liệu của Ookla (Hoa Kỳ), tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng từ 50,9 Mbps, xếp thứ 58 thế giới vào tháng 4/2024, lên khoảng 230 Mbps, xếp thứ 8 thế giới vào tháng 9/2026, gấp khoảng 4,5 lần.

Đến hết quý III/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G, vùng phủ đạt 93,4% dân số; số thuê bao 5G đạt 27,2 triệu vào tháng 8/2026, gần gấp đôi so với tháng 9/2025.

Từ năm 2021 đến hết quý III/2026, các doanh nghiệp viễn thông đã phủ sóng di động cho 3.513 thôn, bản lõm sóng. Đến ngày 1/11/2026, Internet vệ tinh đã được kích hoạt tại 196 điểm lõm sóng, gồm 154 thôn, bản và 42 cơ sở công lập, bổ sung kết nối tại những khu vực khó triển khai hạ tầng mạng mặt đất.

Năng lực nghiên cứu được nâng lên, sản phẩm công nghệ Việt từng bước khẳng định vị thế

Theo SCImago, năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học, tăng ba bậc so với năm 2024; đứng thứ 12 châu Á và thứ 5 Đông Nam Á. Trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 26.107 công bố khoa học trên hệ thống Scopus, vượt tổng số công bố của cả năm 2025.

Hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học tiếp tục được mở rộng. Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học và Trung tâm Vật lý quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được UNESCO tiếp tục công nhận là trung tâm dạng II giai đoạn 2026-2034.

Đáng chú ý, một số kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ đã được chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể, từng bước tiếp cận thị trường. Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, vắc xin phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu; tháng 10/2026, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines.

Trong lĩnh vực bảo mật, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với doanh nghiệp trong nước chế tạo thành công chip bảo mật chuyên dụng.

Công nghiệp công nghệ số tăng trưởng, chuyển đổi số từng bước đi vào thực chất

Năm 2025, doanh thu toàn ngành đạt 215 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 172 tỷ USD, tăng lần lượt 36% và 30% so với năm 2024. Trong 10 tháng đầu năm 2026, doanh thu ước đạt 254,6 tỷ USD, xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD, tăng tương ứng 53% và 46,2% so với cùng kỳ năm trước.

Trong chuyển đổi số quốc gia, các nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được phát triển. Đến ngày 30/9/2026, có 37/79 nền tảng số dùng chung quốc gia đang vận hành; 12 nền tảng đang thử nghiệm.

Cổng Dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó có 2.361 thủ tục được cung cấp toàn trình. Đến tháng 10/2026, cả nước đã cấp khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số, tăng 36,71% so với cuối năm 2025.

Một điểm đáng chú ý là việc đưa trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ hoạt động công vụ. Hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, đang được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương.

Thủ tướng Chính phủ đã xác định 20 bài toán lớn, giao 10 bộ, ngành, cơ quan chủ trì; phê duyệt Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035. Đến ngày 3/11/2026, đã có 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược được phê duyệt.

Hoạt động bảo hộ sở hữu trí tuệ cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong 10 tháng đầu năm 2026, đã xử lý 182.415 đơn và cấp 76.804 văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp.

Những kết quả trên cho thấy việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo chuyển biến trên nhiều phương diện, từ hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực đến phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực nghiên cứu và thúc đẩy ứng dụng công nghệ.