Nghị quyết 79: Xây dựng doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt các ngành then chốt

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước (Nghị quyết số 79-NQ/TW). Nghị quyết 79 xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Nghị quyết số 79 nêu rõ, kinh tế nhà nước giữ vai trò nòng cốt, tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hoàn thiện pháp luật đất đai, khơi thông nguồn lực từ tài nguyên

Đối với lĩnh vực đất đai và tài nguyên, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý trong quản lý, khai thác và sử dụng. Phấn đấu đến hết năm 2026 hoàn thành đo đạc, thống kê, số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai trên toàn quốc, bảo đảm kết nối, chia sẻ liên thông với các hệ thống dữ liệu quốc gia.

Đáng chú ý, Bộ Chính trị yêu cầu trong năm 2026 hoàn thành việc xây dựng, ban hành Luật Đất đai sửa đổi và các văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực từ đất đai. Nghị quyết cũng nhấn mạnh bảo đảm cơ chế tiếp cận đất đai bình đẳng giữa các thành phần kinh tế; làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và kiên quyết thu hồi đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, gây lãng phí.

Đổi mới đầu tư hạ tầng, quản lý ngân sách theo hướng kiến tạo

Về tài sản kết cấu hạ tầng, Bộ Chính trị khuyến khích mở rộng các mô hình hợp tác công – tư, như “đầu tư công – quản trị tư”, “đầu tư tư – sử dụng công” và các hình thức PPP phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng, quản lý và khai thác hạ tầng.

Cùng với đó, Nghị quyết yêu cầu đổi mới quản lý, điều hành ngân sách nhà nước gắn với cơ cấu lại nền kinh tế và mô hình tăng trưởng mới; phân định rõ vai trò giữa Nhà nước, thị trường và xã hội trong huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực. Việc hoàn thiện cơ chế phân cấp nguồn thu giữa ngân sách trung ương và địa phương phải bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đồng thời tăng tính chủ động, tự chủ cho địa phương.

Xây dựng doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt các ngành then chốt

Bộ Chính trị nhấn mạnh nhiệm vụ đầu tư, phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, giữ vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực chiến lược như quốc phòng – an ninh, năng lượng, vận tải – logistics, tài chính – ngân hàng, khoa học – công nghệ, điện tử – viễn thông, hạ tầng số.

Nghị quyết cho phép áp dụng các cơ chế khuyến khích tăng vốn điều lệ cho doanh nghiệp nhà nước, trong đó sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn; tăng tỷ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp. Đồng thời, khuyến khích hợp nhất, sáp nhập, liên kết trong chuỗi giá trị và với doanh nghiệp công nghệ nhằm hình thành các doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, tránh chồng chéo, cạnh tranh không lành mạnh.

Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, xử lý dứt điểm dự án yếu kém

Bộ Chính trị yêu cầu doanh nghiệp nhà nước tiên phong trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; hình thành các trung tâm R&D, phòng thí nghiệm, từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện cơ chế tiền lương, thưởng, thu hút nhân lực chất lượng cao; thí điểm cơ chế đặc thù về thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước.

Đặc biệt, Nghị quyết yêu cầu khẩn trương rà soát, xử lý các dự án đầu tư yếu kém, doanh nghiệp thua lỗ kéo dài; làm rõ và xử lý trách nhiệm theo quy định, tạo điều kiện cho phá sản hoặc tái cơ cấu lành mạnh, tránh kéo dài gây lãng phí, thất thoát vốn, tài sản nhà nước.